Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6456 K.2023/7178

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ölüm aylığı bağlanması için davacının eşi...'ın 4/a statüsündeki günlerinin yeterli olduğunu belirterek, 01.09.2009 tarihinden itibaren SSK statüsünde bağlanan ölüm aylığının iptal edilip Bağ-Kur statüsünde bağlanmış olan aylığının devamına dair Kurum işleminin iptaline, 01.09.2009 tarihinden itibaren yalnız SSK günler gözönüne alınarak 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığı bağlanmasına, yersiz ödeme nedeniyle çıkarılan borcun iptal edilmesine ve aksi yöndeki kurum işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 3201 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinde bu kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra kendilerine veya hak sahiplerine aylık bağlanmış olanlar ile aylık bağlanması için müracaat edip aylığa hak kazanmış bulunanların yasa hükmünden yararlanamayacağı belirtildiğinden, davacının, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında aylık almakta iken 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma ile 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında aylık almasına yasal olanak bulunmadığı, Kurumun davacının 01.09.2009 tarihinden itibaren almakta olduğu ölüm aylığının iptali işlemi ve ödenen aylıkların iadesi talepli işleminin yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, davacının müteveffa eşinin yalnızca SSK'daki günleri göz önüne alındığında dul ve yetim aylığı bağlanması için yeterli olduğunu belirterek, davanın kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın yasal dayanaklarından olan ve “Bu Kanundan yararlanamayacakları” düzenleyen 3201 sayılı Yasanın 8. maddesinin “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra, 30.05.1978 tarih ve 2147 sayılı Kanun ve sosyal güvenlik kanunlarına göre kendilerine veya hak sahiplerine aylık bağlanmış olanlar ile aylık bağlanması için müracaat edip de aylığa hak kazanmış durumda bulunanlar bu Kanundan yararlanamazlar.” hükmünü içerdiği, davacıya eşi...'dan dolayı 01.09.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında aylık bağlandığı,

davacıya daha önceden 01.04.2000 tarihinden geçerli olmak üzere 4/1-b maddesi kapsamında aylık ödendiği, Turan Sevencan'ın hak sahibi kızı...

06.07.2009 tarihinde 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma yaptığı ve 4/1-a maddesi kapsamında gün sayısı 930 güne yükseltilerek davacıya 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında aylık bağlandığı, bu durumun tespit edilmesi nedeniyle 01.09.2009 - 16.05.2018 tarihlerinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında ödenen aylıkların iptal edilerek yersiz ödeme olarak tahakkuk ettirildiği,

davacının 01/04/2000 tarihinden itibaren almakta olduğu ölüm aylığının...'ın 277 gün 4/1-a hizmeti, 2459 gün Bağ-Kur hizmeti, 720 günlük de Bağ-Kur kapsamında değerlendirilen askerlik borçlanmasından kaynaklanan prim gün sayıları dikkate alınarak 4/1-b kapsamında bağlanmış olduğu, 01.04.2000 tarihinden itibaren vefat eden muris koca üzerinden Bağ-Kur'dan ölüm aylığı alan davacıya yapılan yurtdışı borçlanma süresi gözetilerek 06.07.2009 tarihinden itibaren, 5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamında kapsamında ölüm aylığı bağlanmasının, anılan 8 inci madde hükmü kapsamında borçlanma hakkının bulunmaması nedeniyle mümkün olmadığı,

5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamında ölüm aylığını iptal eden kurum işleminin de yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacıya hizmet birleştirmesi yapılmadan davacının eşinin sadece 4/a statüsünde geçen hizmetleri ile aylık bağlanmasını, kurum işleminin en son çalışmanın 4/b statüsünde geçmesi nedeniyle aylığın bu kapsamda ödenmesine dair olduğunu, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya eşinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 4/a kapsamında bağlanan ölüm aylığını keserek, borç çıkaran Kurum işleminin iptali ile kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,. 506 sayılı Kanun'un 68 ıncı maddesi, 3201 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,