Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6577 K.2023/7183

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazançların tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı işverene ait takı atölyesinde 01.03.2004-19.08.2011 tarihleri arasında kesintisiz aylık net 1.000 TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının 01.05.2004-31.12.2008 tarihleri arası ticari faaliyette bulunduğu, davacıya ve diğer davalı ...'e takı yapımında kullanılan malzemeleri vererek parça başı ücret verdiği, davacının aralıksız çalışmasının söz konusu olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, salt tanık beyanlarına dayalı olarak kanıtlamasına muvafakatları olmadığı ücretin yazılı delille ispatlanması gerektiğini davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.04.2014 tarihli ve 2011/1006 Esas 2014/380 Karar sayılı kararıyla; davalı işyerinde fiili ve devamlı olarak çalışma olgusunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında, " davalıların vergi kayıtları ile bağlı oldukları Sosyal Güvenlik Merkezinden işyeri kayıtlarını getirtmek, davalı işyerine komşu olduğu zabıta marifetiyle tespit edilen diğer işyerlerinde çalışan kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının bu kayıtları celbedilerek,

çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık ...'un davalılara ait işyerine yakın yerde Sarıbeyazıt Caddesinde no:11'de ve no:5'te iki işyerinin bulunduğunu ve davacının 4-5 yıl çalıştığını beyan etmesi nedeniyle bu tanığın işyeri kayıtlarını getirtmek, belirttiği adreslerde geçmişte işyerinin olup olmadığı zabıta marifeti ile araştırılarak kayıtları var ise davacının çalışması ile ilgili beyanına itibar etmek, yine davacı tanıklarından ... ve ...'nın davacının çalıştığı atölyenin yakınında oturduklarını ve tanık Şenay'ın, davacının 7 yıldır bu işyerinde çalıştığını,

tanık ...'nın da davacının 5-6 yıl bu işyerinde çalıştığını beyan etmesi nedeniyle bu tanıkların adres kayıt bilgilerini getirtmek, yada işyerine yakın adreslerde oturup oturmadıklarını zabıta marifeti ile tespit etmek, işyerine yakın mesafede oturduklarının anlaşılması halinde beyanlarına itibar etmek, 17.04.2012 tarihli zabıta tutanağında ismi geçen ve davacının çalışması hakkında bilgisi olduğu anlaşılan komşu işyeri sahibi tanık Yusuf Bayır'ın beyanını almak, tanıkların beyanları arasında çelişki olursa çelişkiyi gidermek, sonucuna göre karar vermek" gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.03.2004-19.08.2011 tarihleri arasında davalılara ait iş yerinde asgari ücretle toplam 2.659 gün sigortalılığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili, 2008 yılından sonra vergi kaydı olmadığını, kendisinin bu tarihten sonra başkasının yanında sigortalı çalıştığını, işyeri adresinin çok katlı işhanı olduğunu ve davacı tanıklarının hiç birinin iş hanı içinde vergi kaydı veya sigortalı çalışması olan tanık niteliğinde olmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı ..., diğer davalı ile herhangi bir ticari ortaklığı olmadığını, davalı ...'ndan aldığı malzeme ile takı yaparak işi teslim ettiğinde parasını aldığını, işveren sıfatı bulunmadığını, soyut tanık anlatımlarına dayalı karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki dosyada, vergi kayıtlarından, davalı ...'nun... Cad.

No:16/1 Fatih/İst. adresinde 01.05.2004 tarihinde hediyelik eşya toptan ticareti işine başladığı ve 31.12.2008 tarihinde terk ettiğinin anlaşıldığı, Hocapaşa Vergi Dairesi'nin 17.03.2016 tarihli cevabi yazısında, davalı ...'ün bilgisayar kayıtlarında yapılan sorgulamada herhangi bir mükellefiyet kaydına rastlanılmadığının bildirildiği ve davalıların hizmet cetvellerinde 2008 sonrası değişik işverenler nezdinde sigortalı çalışmalarının olduğu görüldüğünden, mahkemece Kurumdan davalılar ... ile ...'ün sigorta sicil dosyaları getirtilmeli, ayrıca davalıların kendi nam ve hesabına çalışmasının bulunup bulunmadığı,

oda, vergi, sicil kayıtları olup olmadığı araştırılmalı, vergi kaydı olmasa dahi işyerinin 2008 yılından sonra da faaliyetine devam edip etmediğini tespit etmek üzere davalının Sarı Beyazıt Cad.

No:16/1 Fatih/İst. adresinde ve daha sonra taşındığı belirtilen adresinde, elektrik, su ve telefon abonelikleri araştırılmalı, iş hanı içinde davalının ticari faaliyetinin ne zamana kadar devam ettiğini belirleyebilmek bakımından mümkünse işhanı yönetiminden bilgi ve belgeler, aidat ödemesine dair kayıtlar istenmeli, iş hanı içinde bulunan esnafın bu yönde beyanı alınmalı böylece 2008 tarihinden sonra da fiilen bir işyeri olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,