Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/683 K.2023/2613

...

MAHKEMESİ

... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

SAYISI

2021/969 E., 2022/2094 K. ... HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

Kocaeli 1. İş Mahkemesi

SAYISI

2019/169 E., 2021/56 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, 01.08.1986 tarihinde işe giriş bildirgesinin verildiğini, ancak primlerinin ödemediğini, davacının sigortalılığının kabul edilmesi için Kuruma başvurduğunu, ancak olumlu yanıt verilmediğini belirterek 01.08.1986 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, çalışmayı gösterir bordro, belge bulunmadığını, davanın ancak bordro yahut komşu işyeri tanıklarıyla belirlenebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Polis Merkezi Amirliği'nce komşu iş yeri araştırması yapıldığı, istinaf ilamı öncesi dinlenen tüm tanıkların iş yerlerini gösterir hizmet döküm cetvelleri ile işe giriş bildirgelerinin ... Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 21.11.2019 tarihli yazısı ile dosyamız içerisine alındığı, tanık ...'ın beyanının alındığı, ...

Mahalle Muhtarlığı'na yazılan yazıya cevap verildiği, Körfez Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'nın yazı cevabı, 21.10.2020 tarihli bilirkişi raporu, Körfez Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 28.09.2020 tarihli yazı cevabı, Körfez Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün 24.09.2020 tarihli yazı cevabı, davacıya ait imza örnekleri, Körfez İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nın 24.02.2020 tarihli yazı cevabı ve tüm dosya kapsamına göre davacının 01.08.1986 tarihinde ... sicil sayılı işyerinde işe başladığına karar verilmesini gerektirir nitelikte ve yoğunlukta delil bulunmadığı..."gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, araştırmalar sonucu bilgi elde edilmemiş olması sebebiyle davacının çalışmadığının kabulünün hakkaniyete aykırı olduğunu, dinlenen 5 tanığın beyanının gözardı edildiğini, tanıkların bordrolarda adı geçen kişiler olduğunu, belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".. çalışma iddiasının kayıtlı tanıklarla ispatlanması gerektiği,dinlenen tanıkların davacının tespit talep ettiği dönemde kayıtlarının bulunmadığı,fiili çalışmanın ispatlanmamış olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.08.1986 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 6 'ıncı, 9 uncu, 60'ıncı maddesinin (G) bendi, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasanın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Kanunlar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir.

3. Değerlendirme

1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

Buna göre eldeki davada, davacı adına dava dışı ... unvanlı 265 sicil no.lu iş yerinden 01.08.1986 tarihli işe giriş bildirgesi verildiği,iş yeri tescil bilgilerinde 01.08.1986-31.10.1988 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu,iş yerinin bina inşaatı konulu olduğu, iş yerinden 1986/2, 3, 1987/1, 2 ve 1988/1. dönemlerde bordro verilmediğinin bildirildiği,buna karşın 1987/3 ve 1988/2. dönem bordrolarının verildiği ve davacının da dava dışı 265 sicil no.lu iş yerinden 1987/3.

Dönem 80 gün,1988/2. dönem 35 gün, 15.06.1988 (çıkış) olmak üzere sigortalılığının bulunduğu, dosya kapsamında davacı tanıklarının dinlendiği, öte yandan komşu iş yeri araştırması kapsamında inşaaatın etrafındaki binalarda yaşayanlarla ilgili yapılan araştırmada ... adresindeki mülk sahipleri ...,...'in o dönemden bilgi sahibi olabileceklerinin belirlendiği ancak bu kişilerin beyanlarına başvurulmadığı, eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

2.Bu nedenle Mahkemece, komşu tanığı olarak bilgi sahibi olabileceği belirlenen ...,...'in beyanlarına başvurulmalı, davacının da beyanı alınmak suretiyle çalışmasını bilebilecek başkaca komşu iş yerleri yöntemince araştırılmalı,bozma öncesinde davacı tanıkları olarak dinlenen ...'ın ve ...'ın dava dışı iş yerinden verilmiş işe giriş bildirgesinin olup olmadığı davalı Kurumdan sorulmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...