Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7010 K.2024/12254

Taraflar arasındaki ölümlü iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde özetle.

24.12.2013 tarihinde kar sebebiyle kapanan köy yollarını açmak üzere görevlendirilen ... sevk ve idaresindeki Amasya il Özel idaresine ait ... plakalı çekici ile Amasya ili Taşova ilçesi, Şeyhli köyünden Destek kasabasına seyir halinde iken gidiş istikametine göre yolun sol kısmındaki kar yığınına saplanmış aynı istikamette seyir halinde olan ...'in sevk idaresindeki Amasya İl özel İdaresine ait demir paletli dozer ile yolda kalan aracı kurtarmak için çalışma yaptığı esnada dozerin kayarak müvekkillerin desteği ...

Yıldırım'a çarpması neticesinde ölümlü iş kazası meydana geldiği, müvekkillerinin ... 'ın vefatı sebebiyle uğradığı maddi zararlarının davalıdan tahsili için dava açtıklarını, taleplerinin belirsiz alacak niteliğinde olduğunu, müvekkillerinin gerçek zararı yapılacak bilirkişi hesabıyla ortaya çıkacağını, ayrıca müteveffanın vefatı sebebiyle müvekkillerinin büyük bir üzüntü duyduğunu, manevi tazminat talep ve dava haklarının saklı kalmasını,

iş kazası neticesinde vefat eden ...'ın desteğinden yoksun kalan davacılardan ... için şimdilik 1.000 TL ...' için şimdilik 1.000 TL olmak toplam 2.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya Amasya İş Mahkemesinin 2016/176 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesinden özetle.

4.12.2013 tarihinde kar sebebiyle kapanan köy yollarını açmak üzere görevlendirilen ... sevk ve idaresindeki Amasya il Özel idaresine ait 05 ED 511 plakalı çekici ile Amasya ili Taşova ilçesi, Şeyhli köyünden Destek kasabasına seyir halinde iken gidiş istikametine göre yolun sol kısmındaki kar yığınına saplanmış aynı istikamette seyir halinde olan ...'in sevk idaresindeki Amasya İl özel İdaresine ait demir paletli dozer ile yolda kalan aracı kurtarmak için çalışma yaptığı esnada dozerin kayarak müvekkillerin desteği ... 'a çarpması neticesinde ölümlü iş kazası meydana geldiğini,

müvekkillerinin çektiği acı ve sıkıntıları bir nebze hafifletmek için 150.000 TL manevi tazminat, ... için 100.000 TL olmak üzere toplam 250.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; toplum yararına çalışma programı kapsamında işçilere iş sağlılığı ve güvenliği eğitiminin İş-Kur tarafından verildiğini müteveffanın proje kapsamındaki işçilerden olduğunu ve herhangi bir vasıf gerektirmeyen işle görevlendirildiğini, kazanın meydana geldiği alanda ve kazaya karışan araçlarda herhangi bir görev sorumluluğunun bulunmadığını dozer çalışırken 80 d B (A) gürültü çıkarıldığı ve dozere 25 m. den fazla yaklaşmanın da yasak olduğu,

işçinin dikkatsiz - özensiz ve nizamlara aykırı hareket ederek asli kusurlu olduğu araçların idarenin makine parkındaki en modern araç olduğu ve bakımlarının yapıldığı ölen işçiye iş kur tarafından gerekli eğitimin verildiği sürücülerin eğitimli ve tecrübeli olduğunu talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, beyanla davanın reddini talep beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..1-Amasya İş Mahkemesi 2020/46 sayılı asıl davanın kısmen kabulü kısmen reddine

-Davacı ... yönünden 266.883,07 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

-Davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine,

Amasya İş Mahkemesi 2016/176 sayılı birleşen davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

-Davacı ... yönünden 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Davacı ... yönünden 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı "....Dosyadaki yazılara,hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin sair istinaf nedenleri yerinde değil ise de davacı ... yönünden ilk kararda 60.000 TL manevi tazminata karar verildiği halde, kaldırma kararından sonra 100.000 TL manevi tazminata karar verilmiş olup,

ilk karara karşı davacı taraf istinaf başvurusu bulunmadığından bu konuda davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğunun gözetilmemesi hatalı olduğu ancak dairemiz iade kararından sonra davacı annenin evlenmesi sebebiyle diğer davacı çocuk payında meydana gelen değişiklik nedeniyle artan miktar itibariyle 266.883,07 TL maddi tazminatın kabulünün gerektiği sonucuna varılmış ikinci ıslah yasağı dikkate alınarak taleple bağlı kalınıp 36.296,19 TL maddi tazminat hüküm altına alınması gerekmekle İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönleri ile kaldırılarak yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.." gerekçesi ile "..Davalı vekilinin istinaf başvurusunun

kabulü ile yukarıda belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,

A-Amasya İş Mahkemesi 2020/46 sayılı asıl davanın kabulü ile

-Davacı ... yönünden taleple bağlı kalınarak 36.296,19 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

-Davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine,

B-Amasya İş Mahkemesi 2016/176 sayılı birleşen davanın kısmen kabulü ile

-Davacı ... yönünden 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Davacı ... yönünden 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesaplanarak davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını istinaf öncesi talep arttırım yapıldığı istinaf kaldırma kararı sonrası da ıslah yapıldığını, ikinci ıslah yasağı olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf sebepleri ile bağlı olduğunu, davalının manevi tazminat yönünden istinafı olmadığını, asgari ücrete ilişkin değişikliklerin kamu düzenine ilişkin olduğunu ve yeni rapor alınmasının zorunluluk olduğunu bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden ... 'ın eşi ve çocuğu tarafından davalıya karşı açmış olduğu maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile tarafların kusur oranının dosya kapsamına uygun olduğu, ancak asıl davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, belirsiz alacak davalarında talep arttırım sonrası ıslah mümkün olduğu dikkate alınmamışsa da somut olayda davacı tarafça 28.03.2017 tarihli hesap raporu sonrası itiraz etmeden 30.03.2017 tarihinde talep arttırım dilekçesi sunduğu,

Bölge Adliye Mahkemesince davacının 28.03.2017 tarihli hesap raporuna itirazının olmadığı gözetilmeksizin davalının itirazı üzerine alınan hesap raporu uyarınca yaptığı 01.09.2022 tarihli ıslah işlemini usulü kazanılmış hak itibariyle mümkün olmadığı dikkate alınmaksızın hatalı gerekçe ile aynı davada ikinci ıslaha değer verilmeyeceğinden itibar edilmemişse de belirsiz alacak davalarında talep arttırım sonrası ıslah mümkün olup sonuç itibariyle hesap raporuna davacının itirazı olmadığı dikkate alındığında gerekçe hatalı ise de karar doğru olduğundan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR