Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7190 K.2023/7970

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı-birleşen davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-Birleşen davada davalı ... vekili dava dilekçesinde; davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesi ile kurum tarafından ölüm aylığının kesilmesine ve yersiz aylıkların istenmesine dair Kurum işlemin iptaline, davacının ödenmeyen aylıklarının kesilme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Dairemizin bozma kararından sonra bu dosya ile birleştirilmesine karar verilen birleşen davada, davacı Kurum vekili, yersiz ödenen aylıkların faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.10.2020 tarihli ve 2019/341 Esas 2020/420 Karar sayılı kararıyla; davacının eşinin ikamet ettiği ...eczanesinden ilaç aldığı ve ...Aile Sağlığı Merkezine muayene olduğu, boşanma tarihinden sonra meydana gelen bir olayla ilgili soruşturma dosyasından, davacının boşandığı eşinin, davacının evli olan kızının ve oğlunun ...köyünde ikamet ettiğinin ve soruşturmaya esas olay anında davacının da ...köyünde bulunduğunun anlaşıldığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.11.2021 tarihli ve 2021/30 Esas 2021/3103 Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; "davacının ve boşandığı eşinin nüfusa kayıtlı tüm adreslerinde, boşanma tarihinden sonra birlikte yaşayıp yaşamadıkları kolluk marifetiyle araştırılmalı, söz konusu adreslerde ilgili dönemde oturan komşuları tespit edilerek ifadelerine başvurulmalı, ...Köyü muhtar ve azaları ile ilgili dönemde köyde görev yapan imam, SGK’na ihbarda bulunan ... ve 21.09.2018 tarihli denetim raporunda müfettiş tarafından ifadesi alınan tüm kişiler tutanak tanığı olarak dinlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler değerlendirilerek boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği toplanan kanıtlar ışığında şüphe bırakmayacak şekilde ortaya konularak hüküm kurulmalıdır" gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uygun araştırmaların yapıldığı, Kurum denetim elemanı tarafından yapılan tespitlerin aksinin ispat edilemediği gerekçesi ile " ... tarafından açılan asıl davanın reddine, SGK tarafından açılan birleşen dava yönünden, davanın kabulüne, 37.596,98 TL yersiz ödenen maaşın her bir maaşın ödenme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı-Birleşen davada davalı ... vekili, boşanmalarından çok önce eşiyle ayrı yaşamaya başladıklarını, denetim raporunda davacı aleyhine beyanı bulunan ... ve ... ile davacı arasında husumet bulunması nedeniyle davacı aleyhine ifade verdiklerini, köyde yaşayan oğlu ile kızının yanına sık sık gitmesi nedeniyle ilaçlarını buradaki eczaneden aldığını, birlikte yaşama olgusunun gerçekleşmediğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada, hak sahibi konumunda yer alan davacıya bağlanan ölüm aylığının 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince kesilmesi yönündeki davalı Kurum işleminin iptali ve birleşen davada Kurum tarafından davacıya yapılan yersiz aylık ödemesinin iadesi istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Davacı-Birleşen davada davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,