Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7199 K.2023/8533

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davalı şirket bünyesindeki restoran iş yerinde 17.10.2016-22.05.2017 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarına ilişkin hizmetlerinin tespitini talep ve dava etmiştir. Davacı 01.10.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle; talebinin 01.11.2016 - 04.01.2017 tarihleri arasında 2.700,00 TL ücret ile 63 gün eksik hizmet süresinin tespiti olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili verdiği cevap dilekçesinde özet olarak; davacının işyerinde kayıtlara uygun olarak 05.01.2017-22.05.2017 tarihleri arasında fırın ustası olarak çalıştığını, bunun dışındaki iddiaların asılsız ve dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK vekili davaya cevap dilekçesinde özet olarak; kayıtlar itibariyle davacının dava konusu iş yerinde 05.01.2017 - 01.06.2017 tarihleri arasında 142 gün çalışması bulunduğunu, iddianın yöntemince araştırılması ve kanıtlanması gerektiğini ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Kararda özetle; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Daire kararında özetle; “... mahkemece HMK’nın 297’nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında infazı mümkün ve usule uygun bir kısa karar ile bu kısa karara uygun şekildeki bir gerekçe yazarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve Kanun'a aykırı olup, bozma nedenidir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının davalıya ait iş yerinde Kuruma bildirilenler dışında 01.11.2016- 04.01.2017 tarihleri arasında 63 gün hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemece yapılan araştırmaların yetersiz olduğu ve yanılgılı değerlendirmelerle hüküm tesis edildiği görülmektedir. Buna göre dinlenen tanıkların bir çoğunun davacıdan sonra işe girmiş oldukları, tanık Bahattin’in beyanının yetersiz ve tanık ...’ın beyanının da davacıyı doğrulamaması karşısında, dosya içindeki kayıtların ve eldeki tanık ifadelerinin anılan hükme ulaşmak için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu sebeple öncelikle tanık ifadeleri arasındaki çelişkiler giderilerek, sonrasında davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak,

çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde;

iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edildikten sonra, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,