Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7292 K.2023/9774

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... Turizm Ticaret Ltd.

Şti.ye ait "Karagözler Mahallesi ..." adresinde çalışma yapan ... sicil sayılı araç kiralama iş yerinde 16.05.2015 tarihinde iş başı yaparak çalışmaya başladığını ve bu çalışmasını aralıksız olarak 17.09.2015 tarihine kadar sürdürdüğünü, bu iş yerinden emeklilik nedeniyle ayrıldığını, kendisine aylık bağlanarak emekli edildiğini, emekli aylığının herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin 2020 Aralık ayında kesildiğini, haricen yaptıkları araştırmada ve e-devlet sisteminden aldıkları 4/A hizmet dökümü belgesinden ...

Tur. Tic. Ltd.

Şti.de geçen 4 aylık çalışmalarının iptal edildiğini öğrendiğini, iptal nedeninin taraflarına resmi olarak bildirilmediğini, haricen yaptıkları araştırmada davalı Kurum denetmeninin iş yeri yetkilisine sorduğu "... burada çalışıyor mu " sorusu üzerine "Hayır Burada ... yok ... var" sözleri olabileceğini belirtiklerini, müvekkili ...'in resmi kayıtlarda "..." adı ile bilinip tanınmakta olduğunu ancak halk arasında ve bulunduğu sosyal ortamlarda çalıştığı yerlerde "... " adı ile tanındığını,

aylığının kesilmesi ve çalışmaların iptal edilmesi bilgisine ulaşılması üzerine davalı Kuruma yapmış olduğu başvuruma iptalini istedikleri 18.11.2020 tarih 2/6745381sayılı yazı ile çalışmalarının sahte olduğu gerekçe gösterilerek yaklaşık 6 yıl sonra emekli aylığının kesildiği ve yersiz ödeme nedeniyle 85.765,79 TL borcunun olduğunun bildirildiğini belirterek 18.11.2020 tarih 2/6745381 sayılı Borç Bildirim yazısı ile bu yazının dayanağı olan Kurum işlemlerinin iptalini, ... sicil sayılı iş yerinde 16.05.2015 ila 17.09.2015 tarihleri arasında geçen ve fakat davalı Kurumca iptal edilen çalışmanın sigortalı çalışma olarak tespitini,

müvekkilinin emekli aylığının kesilmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile aylık bağlanmasına yönelik başvuru tarihi itibariyle aylık almaya hak kazandığının tespitini, davalı Kuruma 85.765,79 TL yersiz ödeme borçlarının olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; ... sicil sayılı iş yerinde 16.05.2015 ila 17.09.2015 tarihleri arasında 4 ay fiilen çalışmadığının Kurum denetmenlerince yapılan araştırmada tespit edildiğini bu nedenle aylık kesme işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile davalı Kurumun 27.11.2019 tarih 2-5991222 sayılı 95.147,26 TL borç bildirim yazısı ile bu yazının dayanağı Kurum işlemlerinin iptaline,

Davacı ...' in (Kısa kararda sehven Hikmet olarak yazılmıştır) ... sicil sayılı iş yerinde 16.05.2015 ila 17.09.2015 tarihleri arasında geçen ancak Kurum tarafından iptal edilen çalışmalarının asgari ücretten yapılmış sigortalı çalışmalar olduğunun ve davalı Kurumun yaşlılık sigortası dalından bağlamış olduğu aylığın kesilmesi yönündeki işlemin iptali ile davacının aylık almaya hak kazandığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; eksik inceleme sonucu karar verildiğini, Kurum işlemlerinin hukuki ve yerinde olduğunu, davacının 4 aylık dönemde fiili olarak çalışmadığının Kurum denetmenlerince yapılan araştırmalarda tespit edildiğini, Kurumun harçtan muaf olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Muğla İş Mahkemesi'nin, 21.10.2021 tarihli, 2021/384 E, 2021/46 K. sayılı kararına yönelik davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının dava dışı ... Turizm Ticaret Ltd. Şti. unvanlı işyerinde 16.05.2015 ila 17.09.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının gerçek olup olmadığı, Kurumun yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işleminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri ve 1479 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri ile 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 36 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararı incelendiğinde, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 36 ncı maddesi gereğince harçtan muaf olan davalı Kurumun yargılama giderleri arasında olan 59,30 TL. tutarında harçtan sorumlu tutulması bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "Kurum harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin silinmesine, yerine "Kurum harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın istek halinde davacı tarafa iadesine" yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,