Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7360 K.2023/7803

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.05.1985 tarihinde ...'a ait aynı ünvanlı işyerinde çalışmaya başladığını, sigortalı işe ilk giriş bildirgesinin kuruma verildiğini, kurum kayıtlarına alındığı halde sigorta primlerinin yatırılmamış olduğunu, müvekkilinin belirtilen dönemdeki çalışması ile ilgili herhangi bir bodro düzenlenmediğini belirterek, davacının sigorta başlangıcının 01.05.1985 tarihi olduğunun tespitini, kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının ...'a ait 2131155 sicil numaralı işyerinde 01.05.1985 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde işe giriş ve dönem bordrolarının incelendiğini ve sigortalının izine rastlanmadığı, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiği, kamu düzenine ilişkin tespit davalarının resen araştırılması ve özel duyarlılık ve özenle yürütülmesinin prensip olarak kabul edildiği, mümkün olmadığını beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dosyadaki bilgi ve belgelerden, 01.01.1966 doğumlu olan davacının 01.05.1985 tarihini sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini talep ettiği, davacı adına 01.05.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, işyerinin ...ilçesi kaymakamlık işi olduğu, işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının 1985 seri numaralarından olduğu, işyerinin uyuşmazlık konusu dönemde kanun kapsamında bulunduğu, davacı tarafından gösterilen tanıkların fiili çalışmayı doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dosyadaki bilgi ve belgelerle örtüşen tanık beyanları ve sigorta sicil numarasının seri yılı dikkate alındığında mahkeme kararı yerinde olmuştur..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.05.1985 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 6, 9, 79 ve 108 inci maddeleri hükümleridir.

506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, mahkemece verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.İnceleme konusu davada,davacının 01.01.1966 doğumlu olan davacının 01.05.1985 tarihini sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitini talep ettiği, davacı adına 01.05.1985 tarihli işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, işyerinin ...ilçesi kaymakamlık işi olduğu, işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının 1985 seri numaralarından olduğu, işyerinin uyuşmazlık konusu dönemde kanun kapsamında bulunduğu, iş veren davalılar murisi ... adına kayıtlı 21311 sicil sayılı işyerinin 20.09.1984-15.10.1986 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu ve işyerinin 1985/1. dönem bordrosunun dosya içerisine alındığı anlaşılmaktadır.

Buna göre, Mahkemece, işin ...Kaymakam evi inşaatı konulu olması nedeniyle ilgili Kaymakamlıktan işin hangi tarihler arasında yapıldığı, işi üstlenen yüklenicinin kim olduğu sorulmalı, inşaat ruhsatı ve iskana ilişkin kayıtlar getirtilmeli, davacının söz konusu inşaat işinde kimlerle birlikte çalıştığı hususunda beyanı alınmalı, buna göre belirlenen tanıklar dinlenmeli, bu tanıkların davalı Kurumdan çalışma kayıtları ve özellikle işverenlikçe kendileri adına verilen işe giriş bildirgeleri de istenmeli,

öte yandan bozma öncesi dinlenen davacı tanıklarının da davalı Kurumdan çalışma kayıtları ve özellikle işverenlikçe kendileri adına verilen işe giriş bildirgeleri de istenmek suretiyle beyanları denetlenmeli, ayrıca davacının çalışmasını bilebilecek, işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinin sahipleri ve iş yeri çalışanları, emniyet, zabıta, vergi dairesi, SGK marifetiyle tespit edilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır.

2. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,