Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7513 K.2023/7943

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; çiftçi olan davacının 11.01.2021 tarihinde dilekçe vererek, TMO ... Şube Müdürlüğüne yaptığı fındık teslimatına karşılık Bağ-Kur prim kesintisini belgeleyerek 22.10.2008 tarihli kesintilere istinaden 2926 sayılı Kanun gereği tescilinin yapılması ve 7256 sayılı Kanun'dan yararlandırılması için Kuruma başvurduğunu,

Kurumun tescili tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden ay başı itibarıyla değil müracaat tarihi itibarıyla yani 11.01.2021 tarihinden itibaren yaptığını ve eskiye dönük borcu olmadığını af Kanunu'ndan yararlanmasının mümkün olmadığını bildirdiğini beyanla davacının kesintinin yapıldığı 22.10.2008 tarihini takip eden ay başı itibarıyla tescilinin yapılması gerektiğinin (21.12.2010 tarihli 1 günlük sigortalı çalışması ayrık tutularak) ve 4/1-a kapsamındaki sigortalı çalışmasının başladığı 02.10.2016 tarihine kadar Bağ-Kur sigortalısı olması gerektiğinin tespitini, aksi yöndeki Kurum işleminin iptalini,

7256 sayılı Kanun'dan yararlanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının fındık teslimi yapmış olmasının sigortalılığının tespiti için tek başına yeterli olmadığını, 5510 sayılı Kanun'un tevkifat tahsilatının tahsil edilme şeklini değiştirdiğini, 01.10.2008 tarihinden itibaren tescil şartı ve bu kayda göre 4/b alt bendi kapsamında borç olmaması şartı getirildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.11.2008- 31.12.2008 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya dair istemin reddine, aksine Kurum işleminin iptaline,

2-Davacının 7256 sayılı Kanun'dan yararlanma hakkının saklı tutulmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının tarımsal faaliyetinin sürekli olduğunu, Ziraat Odası kaydının ve çiftçi kaydının devam ettiğini, tarımsal faaliyetini sona erdiren bir husus olmadığını, dosyaya sundukları Mahkeme kararları ve Yargıtay ilamlarında belirtilen tüm hususların yerine getirildiğini, davacının köyde yaşadığını ve tarımsal faaliyette bulunduğunu, fındık yetiştirip sattığını ayrıca hayvan beslediğini, geçimini bunlarla sağladığını, tarımsal faaliyetinin kesintisiz sürekli ve tereddüte yer vermeyecek nitelikte olduğunu,

davacının tevkifat kesintisinin yapıldığı 22.10.2008 tarihini takip eden aybaşı olan 01.11.2008 tarihi itibarıyla Tarım Bağ-Kur sigortası tescilinin başlaması gerektiğini, tarım sigortalılığının 4/1-a sigortalılığının başladığı 02.10.2016 tarihine kadar devam ettiğinin tespitine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kanuni düzenleme gereği davacının fındık teslimi yapmış olmasının tek başına sigortalılığın tespiti için yeterli olmadığını, geriye dönük tescil yapılabilmesi için 2007/7 seri no'lu tebliğ gereği satmış olduğu üründen %1 Bağ-Kur tevkifat kesintisi yapılması ve bu kesintinin takip eden ayın en geç 20'sine kadar Bağ-Kur İl Müdürlüğüne gönderilmesi şartının olduğunu, davacının Toprak Mahsulleri Ofisince 22.10.2008 tarihinde yapılan fındık mahsulü alımında sehven kesmiş olduğu tevkifat tutarına istinaden tescilinin yapılmasını talep etmiş ise de.

5510 sayılı Kanun'un tevkifat tahsilatının tahsil edilme şeklinin değiştirildiğini, 01.10.2008 tarihinden itibaren tescil şartı ve bu kaydına göre 4/b alt bendi kapsamında borcu olmaması şartının getirildiğini, bu nedenlerle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 22.10.2008 tarihinde yersiz tevkifat tahsilatı yaptığını, davacının bu tarihi takip eden aybaşından itibaren tescilinin yapılmasının mümkün olamayacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2008 yılı Ekim ayında prim kesintisi olduğu, başkaca prim kesintisi veya takip eden ürün teslimi bulunmadığı, giriş bildirgesi verilmediği, Mahkemece kesintiyi takip eden ay başından yıl sonuna kadar Tarım Bağ-Kur sigortalılığına karar verilmesinin yerinde olduğu, Yargıtay 10. HD.nin 2022/5926 Esas, 2022/7995 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere 5510 sayılı Kanun döneminde de prim tevkifatına dayalı olarak sigortalılık tescilinin mümkün olduğu,

Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle "Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalının istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 22.10.2008 - 02.10.2016 tarihleri arasında tevkifat kesintilerine istinaden davacının 2926 sayılı Kanun'a göre Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 7256 sayılı Kanun'dan yararlanma hakkının saklı tutulması istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 2926 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle davacı adına düzenlenen tevkifat döneminde tarımsal faaliyetinin bulunduğuna dair gelen kayıtlar ile dinlenen kamu tanıklarının beyanları ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,