Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7527 K.2023/9189

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin davalı şirkette 05.09.2013 tarihinde temizlikçi olarak işe başladığı, müvekkilin 10.12.2013 tarihinde davalı işyeri yemek üretim tesisinde çalışırken sol el orta parmaktan yaralandığı, olay ile ilgili ... 2. İş Mahkemesinin 2017/534 Esas sayılı dosyası ile iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, ancak SGK’ya bildirilmiş herhangi bir iş kazası olmadığından dolayı taraflarına iş kazası tespit davası açılması için Mahkemece süre verildiği belirterek davalı işyerinde meydana gelen dava konusu kazanın iş kazası olduğunun tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Şirket vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde belirtilen “şerit et kesme makinası” veya başka bir et kesme makinasının işyerinde olmadığı, olmayan bir makinada davacının elini kesmesinin mümkün olmadığı, olayın gerçek dışı soyut ifadelerle anlatıldığı, davacının maluliyetini kabul etmemekle birlikte, aksi bir halde dahi herhangi bir maluliyet var ise de, bunun kesinlikte firmalarında yaşanan bir kazada olmadığı, müvekkil şirketin ulusal olarak kabul görmüş, hazır yemek işinde güven ve saygınlığı olan, yaklaşık 500 çalışanı olan bir firma olduğu,

işyerinde iş güvenliği kapsamında yasa ve yönetmeliklere dair yükümlülüklerin fazlası ile yerine getirildiği, hiçbir zaman işçilere iş kazasının saklama yönünde telkinde bulunulmadığı, davacının, müvekkil işyerindeki iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacak şekilde sona erdiği, buna mukabil davacı tarafın bu gerçek dışı davayı açmış olduğu belirtilerek açılan davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde; açılan davanın mesnetsiz ve haksız bir dava olduğu, davacının Kuruma yapmış olduğu başvuruya cevap verildiği, komisyon tarafından davacının iddia ettiği olayın iş kazası sayılamayacağına karar verildiği, ayrıca iddia edilen iş kazası olayı ile ilgili davacıya herhangi bir ödeme yapıldığına dair kayıt bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacı her ne kadar temizlikçi olsa da aynı zamanda davalı işyerinde bulaşık yıkama ve sebze vs doğrama işlerini yaptığı, kazanın olduğu gün ise işyerinde çalışıyor olduğu anlaşılmaktadır.

Yine davacının 12/04/2017 tarihinde parmağının kesilmesi ile sonuçlanan bir kaza geçirdiği sabit olup, tam olarak kaza anına şahit olmasa da tanıklardan ... davacının parmağının işyerinde çalışırken kesildiğine tanıklık etmiştir. Ancak işveren kazayı kayıt altına alarak Kuruma bildirmesi gerekirken malum nedenlerden ötürü kazayı gizlemeye çalışmıştır.

Netice olarak dosya kapsamınca toplanan deliller doğrultusunda davacının 12/04/2017 tarihinde davalı şirketin işyerinde çalışırken parmağının kesilmesi ile sonuçlanan kaza geçirdiği vicdani kanaatine varılmıştır." gerekçesine dayalı olarak davanın kabulüne, davacının 12.04.2017 tarihinde davalı şirketin işyerinde çalışırken parmağının kesilmesi ile sonuçlanan kaza geçirdiği ve bu kazanın 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemenin kararının, dosyadaki bilgi, belgeler ile hukuka ve oluşa tamamen aykırı olduğunu, davacının kaza geçirdiği iddia edilen gün işyerinde olmadığının kayıtlarla sabit olduğunu, tanık beyanları ile olayın iş kazası olmadığının ortaya konulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; dosyada ki kayıt ve belgelerden olayın iş kazası olduğunun kanıtlanamadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının davalı işyerinde 12.04.2017 tarihinde çalışırken parmağının kesilmesine neden olan olayın iş kazası olmadığına dair sosyal güvenlik denetmeni raporunu destekleyen tanık ifadeleri, davacının 12.04.2017 tarihinde tedavi amaçlı gittiği hastaneye iş kazası bilgisi ile başvurmamış olması ve özellikle davacının kazayı gördüğünü beyan ettiği işyeri çalışanlarının alınan beyanlarında davacının iddiasının doğrulanmaması dikkate alındığında, dosya kapsamında mevcut olan bilgi ve belgelerin davacının iddiasını ispatlamaya yeter nitelikte olmadığı,

bu hali ile davacının 12.04.2017 tarihinde meydana geldiğini iddia ettiği olayın iş kazası olduğunun kabulünün mümkün olmadığı " gerekçesi ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tanık beyanları ile iddianın ispatlandığını, diğer dikkat çekici durumun parmağı kesilen davacının iş yerine yakın hastaneye gittiğinin belirlendiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 12.04.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olmaduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

2.Davaya konu olan ve iş kazası "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanun'un 11-a ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.

Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, Kanunun 13 üncü maddesinde İş Kazası;

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

3. Değerlendirme

1.Dosya içindeki belgelerden, davacının davalı işveren yanından 05.09.2013 tarihinde "temizlik görevlisi" meslek kodu ile işe giriş bildirgesinin verildiği, 05.09.2013-05.09.2017 arasında hizmet bildiriminin yapıldığı, kaza olayının olduğu 2017/4 ayda 27 gün bildirimin bulunduğu, eksik gün kodu 1 (istirahat) olarak bildirildiği, 12.04.2017 tarihli Özel ... Hastanesi; Ayaktan epkriz raporunda; “kişinin kendi ifadesine göre evde et keserken parmağına bıçağı gelmiş” sağ el 2. parmak ucunda yüzeysel 3 cm kesi olduğunun rapor edildiği, anlaşılmıştır.

2-Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Sosyal Güvenlik Denetmeni Raporu, hastane kayıtları ve tanık beyanları ile davanın kabulüne dair kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılacak iş; tanık olarak dinlenen, kaza tarihinde 2017/4. ayında 30 gün bildirimi bulunan ...'un " ...Ben kaza anını bizzat görmüş değilim, ancak davacının parmağının kesildiğini duymuştum. Hatta hastaneye götürürlerken gördüm. Hangi gün olduğunu tam olarak çıkartamam, ancak hafta içi bir gündü." beyanı ile kazayı görmediklerini, duymadıklarını beyan eden tanıkların beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, yine tanık beyanlarında geçen ve davalı işyerinde aşçı başı olduğu anlaşılan Kemal Çeliktepe'nin beyanına başvurularak olayın 5510 sayılı Kanun 13/1-a kapsamında iş kazası olup olmadığı araştırılıp irdelenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR