Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7925 K.2023/9850

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve davanın esası hakkında kısmen kabule karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından süresi içinde temyiz edilmesi ile davacı vekilinin katılma yoluyla temyizde bulunduğu ve de davalı ... vekili tarafından duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.11.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir.

Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... adına Av. ... ile davacı asil ... ve adına diğer davacılar adına Av. ... ile davalı ... İnşaat San. ve Tic.

A.Ş. adına Av. ... geldikleri diğer davalı adına gelen olmadığı görüldükten gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün yapılan incelemede dosyada tespit edilen noksanların ikmali yönünden dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verildikten, noksanların ikmali ile dosyanın dairemize iade edilmesi üzerine;

kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müteveffa ...'ın kepçe operatörü olarak çalışırken 24.01.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, kazanın müteveffanın görevinde olmayan bir iş için şantiye sahası dışına gönderilmesi nedeniyle meydana geldiğini, gereken tedbirlerin alınmadığını, sorumluluğun bütünüyle davalı işverenlere ait olduğunu iddia ederek davacı mirasçılar lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ......AŞ vekili; müteveffanın gece vardiyasında çalıştığı sırada şantiye yetkililerinin bilgisi dışında kazanın meydana geldiği yere gittiğini, kendisine iş güvenliği ve sağlığı eğitimlerinin verildiğini, meydana gelen kazaya müteveffanın kendisine verilen sorumluluklarını yerine getirmeyişinden kaynaklı kusurlarının sebep olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili; Yüksel inşaatın müteahhit, ... inşaatın taşeron olduğunu, müteveffanın ... inşaat A.Ş çalışanı olduğunu, ... ihale makamı konumunda olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnş..AŞ vekili; müvekkili şirketin dava konusu kazada bizatihi kendisinden kaynaklanan bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkil şirkete kusurun atfedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan Anadolu Anonim sigorta vekili; sorumluluklarının SGK' nın sağladığı yardım ve ödemeler üzerindeki ve dışında ki taleplerle sınırlı tutulması gerektiğini, davadan önce müvekkili şirkete herhangi bir başvuru olmadığını, bu nedenlerle yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalarını dilemiştir.

İhbar olunan Gulf sigorta vekili; poliçe kapsamında müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile; davacı eş ... için 15.373,72 TL maddi, 30.000,00 TL manevi, anne ... için 77.584,07 TL maddi, 10.000,00 TL manevi, baba ... için 115.568,58 TL maddi, 10.000,00 TL manevi, kardeşleri ..., ... , ..., ... , ..., ... için her bir davacı için ayrı ayrı olmak üzere 1.000,00 TL manevi tazminatının müteveffa ...’ın ölüm tarihi olan 24.01.2012 tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte davalılar ... İnşaat Aş, ... İnşaat A.ş ‘dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminatı yönünden fazlaya ilişkin talebinin reddine, davanın ... Enerji Üretim A.Ş. yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davanın ... yönünden husumet yokluğundan red kararı verilmesinin hatalı olduğunu, hüküm altına alınan manevi tazminatın düşük olduğunu, davacıları tatmin etmediğini, bilirkişi raporunda kusur oranının büyük oranda müteveffaya yükletilmesinin hatalı olduğunu, leh ve aleyhe olan vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... İnş. AŞ. vekili istinaf dilekçesinde; müteveffaya iş güvenliği eğitimi ve sertifikasının verildiğini, müteveffanın vefatı ile davalı şirket arasında illiyet bağının bulunmadığını, tazminata esas ücretin hatalı olduğunu, hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, husumet itirazında bulunduklarını, SGK tarafından ödenen ilk PSD mahsubunun hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... İnşaat AŞ. İstinaf dilekçesinde; davalı şirketin şantiye sahası dışında denetleme sorumluluğu, hak ve yetkisi olmadığını, davalı şirket açısından olayın iş kazası sayılması ve kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, emsal ücret araştırmasının yapılmadığını, tazminata esas ücretin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... Aş istinaf dilekçesinde; davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hakkında red kararı verilen davalı şirket yönünden hükmedilen yargılama giderinin hatalı olduğunu, şirketlerine husumet yöneltilemeyeceğini, düzenlenen tüm kusur raporlarında şirketin dava konusu taleplerden sorumluluğunun bulunmadığını, davacı lehine hükmedilen tazminatın fazla hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün ortadan kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmişken, davalıların istinaf başvurusu ile ilgili bir karar verilmemiş olduğu anlaşılmıştır

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri ile temyize cevap süresi içerisinde davacılar vekilinin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ve davalılar vekillerinin istinaf sebepleriyle benzer sebepler ile kararın bozulmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Temyiz incelemesinin kapsamı bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleridir.

Aynı Kanunun "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar" başlığı altında yer alan 353 üncü maddesinde "(1) Ön inceleme sonunda dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa;

a) Aşağıdaki durumlarda Bölge Adliye Mahkemesi, esası incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verir:

1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış olması.

3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması (…)40

4) Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, (…)40 karar verilmiş olması.

6) (Değişik:22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması.

b) Aşağıdaki durumlarda davanın esasıyla ilgili olarak;

1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esastan reddine,

2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra başvurunun esastan reddine veya yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir. " düzenlemesi,

“İncelemenin Kapsamı” başlığını taşıyan 355 inci maddesinde: “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.”

Aynı kanunun “ Karar ve Tebliği” başlığını taşıyan 359 uncu maddesinde ise “Karar aşağıdaki hususları içerir:

a) Kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesi ile başkan, üyeler ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları, sicil numaraları.

b) Tarafların ve davaya İlk Derece Mahkemesinde müdahil olarak katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.

c) Tarafların iddia ve savunmalarının özeti.

ç) İlk derece mahkemesi kararının özeti.

d) İleri sürülen istinaf sebepleri.

e) Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep.

f) Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi.

g) Kararın verildiği tarih, başkan ve üyeler ile zabıt kâtibinin imzaları.

ğ) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.

(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

(3) (Ek fıkra: 22.07.2020 - 7251 S.K./38. md) Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir.

(4) (Ek fıkra: 20/7/2017-7035 S.K./30. md) Temyizi kabil olmayan kararlar, ilk derece mahkemesi tarafından; temyizi kabil olan kararlar ise bölge adliye mahkemesi tarafından resen (Ek ibare: 22.07.2020 - 7251 S.K./38. md) tebliğe çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

3. Değerlendirme

1.Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf başvurusu kabul edilerek HMK'nun 353/1-b-2 gereğince ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırarak ilk derece mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere karar verilmiş ise de; istinaf başvuruları bulunan davalılar vekillerinin başvuruları ile ilgili olarak olumlu olumsuz nitelikte bir hüküm tesis edilmeyerek talep karşılanmadan hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

2.Öte yandan aynı kararın gerekçesinde davacılar vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle davalı ... AŞ hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen ret kararının hatalı olduğu belirtilmesine karşın, hüküm fıkrasında anılan davalı hakkında bir karar verilmemiş olması da gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratmıştır.

3.Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

4.O hâlde, kanunun emredici hükümlerine aykırı görülen bu sebepler re'sen dikkate alınarak davacılar ve davalılar vekillerinin bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin esas hakkında vermiş olduğu hüküm usulden bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Dairemizde icra edilen duruşmada davacılar kendilerini vekille temsil ettirmiş olmaları nedeniyle 17.100.00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara, duruşmaya katılan davalı ... ve ... İnşaat San ve Tic. A.Ş. vekilleri nedeniyle 17.100.00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak iş bu davalılara verilmesine