Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8471 K.2023/8326

Taraflar arasında görülen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'in önceden ortak olduğu dava dışı şirketin prim borçları nedeniyle davacılara gönderilen ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun alacaklarını tahsil için yaptığı icra takiplerinde, haciz edilen malların yeterli olmadığını, şirket ortaklarının 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesine göre sorumlu olduklarını, davacıların iddialarının yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 08.10.2013 tarihli ve 2010/761 - 2013/960 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 16.01.2015 günlü ve 2014/811 - 2015/506 E.K. sayılı ilamı ile "İncelenen dava dosyasında; davacılara, muris ...’in ortağı olduğu ...

Dış Ticaret Limited Şirketinin 2009/7-2010/2 dönemlerine ilişkin prim borçları nedeniyle 2010/23024 no.lu ödeme emri gönderildiği, dava dışı şirketin dava açıldıktan sonra 6111 sayılı Kanun kapsamında borçlarını yapılandırdığı ve 4. ve 5. taksitlerini ödediği, mahkemece, artık davacılar aleyhine Kurumun yeni bir ödeme emri göndermesi gerektiği ve bunun başka bir dava konusu olması gerektiğinden bahisle, davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış ise de söz konusu hüküm eksik ve yanılgılı incelemeye dayalıdır.

Zira, davacılara gönderilen ödeme emrinin iptali davasından sonra dava dışı şirket tarafından her ne kadar yapılandırma yapılmış ve bir kısım taksitleri de ödenmiş ise de henüz tamamı ödenmeyen borç yönünden, davacıların sorumluluğu ortadan kalkmamakta, varis olduklarından bahisle limited şirketin borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun'un 35/1 inci maddesi gereğince sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu bulunduklarından, Mahkemece, yapılan ödemeler de dikkate alınarak kalan borç üzerinden murisin şirketteki hissesi belirlenip buna göre varislerin sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken,

yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu" belirtilerek hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 05.02.2019 tarihli ve 2016/638 - 2019/25 E.K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, davalı Kurum tarafından 2010/20924 takip numaralı ödeme emri ile istenilen prim borçlarının tahsil edilip edilmediğine ilişkin net bir bilgi verilmediği, ancak 7020 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılan prim borçları 2016/7-2017/3 dönemleri arasını, işsizlik sigortası prim borçları 2016/7-2017/3 dönemleri arasını, damga vergisi borçları 2016/7-2017/3 dönemleri arasını kapsadığından davacıların ortağı oldukları ...

Dış Tic. Ltd.

Şti.nin 2016/7.dönem öncesi prim borcunun bulunmadığı, 2016/7.dönem öncesi prim borçlarının daha önce kurum tarafından tahsil edildiği gerekçeleri ile davacılara ayrı ayrı gönderilen 2010/20924 takip numaralı ödeme emirlerinin iptal edilmesi gerekeceği kanaatine varılarak, 1- Davanın kabulüne, 7020 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılan prim borçları 2016/7-2017/3 dönemleri arasını, işsizlik sigortası prim borçlan 2016/7-2017/3 dönemleri arasını, damga vergisi borçları 2016/7-2017/3 dönemleri arasını kapsadığından davacıların ortağı oldukları ...

Dış Tic. Ltd. Şti.nin 2016/7.dönem öncesi prim borcunun bulunmadığının tespiti ile 2010/20924 takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 16.09.2020 tarihli ve 2019/2692 - 2020/4449 E.K. sayılı ilamı ile "..Dairemizin eksiklik talep yazısı üzerine, dava dışı şirketin halen söz konusu ödeme emrinden dolayı prim borcunun bulunduğu ve düzenli ödeme yapmadıklarından yapılandırmaların da bozulduğu anlaşılmakla, mahkemece, bir önceki bozma ilamı çerçevesinde irdeleme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği" belirtilerek eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 21.10.2021 tarihli ve 2020/288 - 2021/307 E.K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; 6183 sayılı Kanun'un 35/1 inci maddesi gereğince davacıların dava dışı şirketteki hisseleri oranında ödeme emrine konu borçtan sorumlu olacağı, 07.06.2021 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacılara gönderilen 2010/20924 takip numaralı ödeme emrinin kısmen iptali gerektiği kanısına varıldığından,

1-Davanın kısmen kabulü ile davacılara Ulucanlar Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından gönderilen 2010/20924 takip numaralı ödeme emrinde yer alan asıl ve gecikme zammına ilişkin borçtan; davacı ...'in tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 4.858,25 TL, davacı ...'in ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla 7.287,37 TL kadar sorumlu olduğunun tespitine, her bir davacı için bakiye miktar yönünden ödeme emrinin kısmen iptaline karar verilmiştir.

E. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekillerinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 15.11.2022 tarihli ve 2022/5221 - 2022/14162 E.K. sayılı ilamı ile "...Dairemizin 23.02.2022 tarihli ve 2021/12911-2022/2488 E.K. sayılı geri çevirme kararı ile davaya konusu 2010/20904 no.lu ödeme emrindeki borçların tahsili için, asıl borçlu dava dışı ... Dış Ticaret Ltd.

Şti. nezdinde işlem yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin celbinin istendiği, ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Ulucanlar Sosyal Güvenlik Merkezinin 14.04.2022 tarih ve E-55339772-206.16.01-43892513 sayılı cevabi yazısında; dava dışı şirket adına ... ili, Kumluca ilçesi, Yenice köyü Karaöz mevki 254 ada no.lu 8 parselde bulunan gayrimenkul üzerine 02.09.2010 tarihinde haciz konulduğu, daha sonra işverenin gayrimenkulün satışının yapılması ve dosya borcuna mahsup edilmesi ile ilgili talepte bulunması üzerine ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ile yazışmaya geçildiği ve bahse konu gayrimenkulün satışının sağlandığı, satışı yapılan gayrimenkulün ... Dış Ticaret Ltd.

Şti. hesabına gönderilmesi üzerine adı geçen firmanın 08.04.2022 tarihi itibariyle icra servisinde herhangi bir borcunun bulunmadığı bilgisinin verildiği görülmekle, Mahkemece Kurumdan gelen bilgi ve belgeler değerlendirilmek suretiyle, davanın konusuz kalıp kalmadığı hususu belirlenerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.04.2023 tarihli ve 2023/43 - 2023/117 E.K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; dava konusu ödeme emrine esas borcun ... ....

Şirketinin taşınmazının satışı suretiyle tahsil olunduğu, ödeme emrine konu borcun ifa edildiği, bu itibarla davanın konusuz kaldığı, yargılama devam ederken davanın konusuz kaldığı; davacılara gönderilen 2010/20924 takip numaralı ödeme emrine ilişkin borçtan davacı ...'nin 4.858,25 TL sinden sorumlu olduğu, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davacı ...'ın ise 7.287,37 TL'sinden sorumlu olduğu, ödeme emrine konu bakiye borçlar yönünden davacıların sorumluluğunun bulunmadığı bu miktarlar itibariyle ödeme emrinin hukuka aykırı tanzim edildiği, haksız tanzim edilen kısım yönünden dava açılmasına Kurumun sebebiyet verdiği,

dava tarihinde davacıların kısmen haklı olduğu bu itibarla davacıların ve davalının haklılık durumları gözetilerek yargılama ve vekalet ücretinden sorumlu oldukları kanısına varılarak, 1-Davanın konusuz kalması nedeniyle; davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili; davanın açılmasına Kurum sebebiyet verdiğinden, davacılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK vekili; Kurumun yapmış olduğu işlemlerde herhangi bir hata veya hukuka aykırılık bulunmadığını, davaya konu borca ilişkin olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun Hükümleri gereğince işlemlerin gerçekleştirildiğini, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi yönüyle de kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptaline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 5510 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,