Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8501 K.2023/9154

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ..., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...'ın ... adına işlem gören ... beldesi adresinde kurulu sera inşaatına diğer işçilerle beraber götürülüp getirilmeleri sırasında 22.05.2002 tarihinde meydana gelen iş trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini sözkonusu kaza nedeni ile kurumca hak sahiplerine 20.05.2010 onay tarihli 45.270,64 TL peşin sermaye geliri bağlanarak masraf yapıldığını, teftiş kurulu raporuna göre olayın iş kazası olarak tespit edildiğini, işverenin gerekli önlemleri almadığını,

işveren ...'in olay tarihinden sonra vefat ettiğini beyanla kurum zararı olan 45.270,64 TL'nin gelirlere onay ödemelere tediye tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı ...'ın müvekkilinin murisi olan ...'in işçisi olmadığını, kazada hayatını kaybeden sigortalının araç sürücüsü ...'in aynı köylüsü olduğunu, hatır taşımacılığı sonucu araca bindiğini ve meydana gelen kazada hayatını kaybettiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...'ın ... adına işlem gören sera inşaatında işçi olarak çalışan kişilerden olmadığını, kendi adına tarımla uğraşan bir kişi olduğunu, müvekkili ile aynı köyde ikamet ettiğini beyanla yersiz açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.12.2014 tarihli ve 2012/16 Esas, 2013/580 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile; 45.270,64 TL ilk peşin değerli gelirin onay tarihi olan 20.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-3.092,43 TL ilam harcı tayini ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 30.10.2014 tarihli ve 2013/25245 Esas, 2014/21766 Karar sayılı bozma ilamında;

2.1. Dosya kapsamına göre, davalıların murisi ...'e ait seranın kurulduktan sonra iş bitiminde çalışanların evlerine dönüşleri için temin edilen kamyonun kaza yapması sonucu ve kamyonun kasasında yolcu olarak bulunan sigortalı ölmüş olup, Mahkemece, davalı sürücü ...'in % 50, diğer davalıların murisi olan ...'in işveren olarak % 50 kusurlu, sigortalının ise, kusursuz olduğu kabul edilmişse de, sera kurulum işinin tamamının istisna akdi kapsamında devredildiği, sigortalının sera kurulum işinde çalışmadığı, dönüşte hatıra binaen kamyona alındığına ilişkin temyiz itirazları üzerinde durulmamıştır.

2.2. Bu ilkeler doğrultusunda, aynı kazada ölen ve yaralanan diğer sigortalılar nedeniyle Kurumun dava açıp açmadığı ve akıbeti araştırılarak, kazazedenin sera kurulum işinde fiilen çalışıp çalışmadığı, çalışmasının hizmet akdi kapsamında mı, yoksa istisna akdi kapsamında mı olduğu, sera kurulum işinin tamamının devredilip devredilmediği, işveren sıfatının kime/kimlere ait olduğu, kaza yapan kamyonun kimin tarafından temin edildiği irdelenip, konusunda ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden kusur raporu alınması gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...

5. İş Mahkemesinin 2015/238 Esas, 2019/270 Karar sayılı dosyasında verilen kararına göre davaya konu müteveffa ...'in arazisindeki sera kurulum işinde çalışan ...'ın beyanı ile Sosyal Güvenlik Kurumu İş Müfettişliğince yapılan soruşturma kapsamında alınan beyanlar, Mahkemece dinlenen tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; müteveffa ...'in ... beldesi/ ...'te bulunan arazisinde yaptırmak istediği seranın demir kaynak işi ile ilgili olarak ... ile anlaştığı ve ...'dan çalışacak diğer işçileri de bulmasını istediği,

serada kullanılacak demirleri de müveteffa'nın temin ederek yeğeni Tahir aracılığıyla araziye getirttiği, sera işinde çalışan kazalı ... ile diğer işçilerin müteveffanın yine aynı yerde bulunan evinde kalarak, barındıkları, ücretin yevmiye üzerinden iş bitimi ödenmek üzere anlaştıkları, davalı ...'in dosyada mevcut ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinde alınan 2002/275 sorgu sayılı yaptığı savunmasında özetle; olay tarihinde akşam saatlerinde ...

Belediye Başkanının (müteveffa ...) kendisi arayarak işçileri almasını istediğini, kamyonetle insan taşınmayacağını bildiğini, ama Belediye Başkanının isteği ile bu işçileri aracına bindirdiğini, kurulum işini tamamlayan çalışanların müveteffa tarafından temin edilen araç ile yola çıktıkları anlaşılmakla ... ile kazalı arasında hizmet akdine dayalı iş ilişkisinin bulunduğu hususu sübuta ermiş olup, 506 sayılı Kanun'un 11/a-e fıkrasına göre, "sigortalıların işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak getirilip, götürülmeleri sırasında meydana gelen" trafik iş kazasında ...'in %30,

davalı sürücünün %70 oranında kusurlu bulundukları dolayısıyla davacı kurumun zararını müşterek ve müteselsilen kusurlu olan davalılara rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla;

Davanın kabulü ile 45.270,64 TL'nin onay tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ..., ... ve ... vekilleri; işverenlik ilişkisi olmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kurum sigortalısı ...'ın 22.05.2002 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu hayatını kaybettiği olayda, kurumca hak sahiplerine bağlanan gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR