Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8698 K.2023/9169

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince Dairenin bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının babası tarafından kurulan ve kardeşi olan davalıya devrettiği "Galeri Senseç" isimli işyerinde 2006 yılı öncesi yaz tatillerinde, 2006 yılı Ocak ayından itibaren de düzenli olarak pazarlama, mal alım- satımı ve personel idaresi olarak çalışmaya başladığını, bu çalışmanın 2013 yılı Eylül ayına kadar devam ettiğini, davacının 2006 yılı Ocak ayından itibaren çalışmasına rağmen davalı tarafından 2006 yılı 12. ayı ile 2007 yılı 1. ve 2. aylarında sigortalı olarak gösterilip diğer aylarda sigortalı gösterilmediğini ileri sürerek, davacının Ocak 2006- Eylül 2013 tarihleri arasında eksik gösterilen sürelerin sigortalı hizmet olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11.01.2022 günlü dilekçe ile davacı yanın hizmet tespitine konu taleplerinin 02.01.2006-20.09.2013 tarihleri arasında (bildirilen süreler dışında) olduğunu belirtmiştir

II. CEVAP

1. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihtilafın niteliği gereği davanın sadece davalıya karşı değil SGK'ya da yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle davanın SGK'ya ihbarını isterken, davalıya ait işyerinin müzik aletleri ve parçaları satılan bir işyeri olup, herhangi bir kişiyle davalının ortaklık ilişkisinin olmadığını, işyerinin babaya ait olduğu hususunun gerçek dışı olup, davacının 2006 yılı öncesi dönemde işyerine ara sıra uğradığını, 2006 yılı sonrası ise davacının talebi dikkate alınarak işe başlatıldığını (aralık ayı itibariyle 35-40 gün kadar çalıştıktan sonra davacının Üniversiteye devam edeceğini söyleyerek işten ayrıldığını,

daha sonra ara sıra işyerine uğradığını, ayrıca ağabeyine ait ...'daki CD alım satımı yapılan işyerinde çalıştığını, taraflar arasında düzenli olarak hizmet akdi ilişkisi kurulmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Feri müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddelerinin oluşturduğunu, iddianın araştırılması için tespiti istenilen dönemde gerçekleşen bir işyerinin bulunup bulunmadığı, işveren tarafından gerekli belgelerin (işe giriş aylık prim ve hizmet belgesi) verilip verilmediğinin araştırılması yanında, işyeri kayıtları ücret tediye bordro örnekleri gibi hususların da araştırılması, çalışma olgusunun tereddütsüz tespiti gerektiğini, bu tür davaların 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, işe giriş bildirgesi verilmesinden önceki döneme ait davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını ileri sürekek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.02.2022 tarihli ve 2020/101 Esas, 2022/30 sayılı kararıyla; "Davanın kabulü ile davacının davalıya ait 14184-053 sicil numaralı iş yerinde 02.01.2006 - 20.09.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak günün asgari ücreti üzerinden hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine," karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.06.2022 tarihli ve 2022/722 E., 2022/1200 K. sayılı kararıyla; "Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı vekili ile fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 05.12.2022 tarihli 2022/11360 Esas, 2022/15415 Karar sayılı ilamı ile.

"İnceleme konusu dosyada; davacının 02.01.2006-20.09.2013 tarihleri arasında (bildirilen süreler hariç) çalıştığının tespitini talep ettiği, hizmet cetvelinde 16.12.2006-01.02.2007 tarihleri arasında 47 gün davalıya ait işyerinden sigortalı çalışmalarının bildirildiği, davalıya ait 14184-053 sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinin 01.11.1990-30.11.2007 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, mahiyetinin müzik aletleri satış işyeri olduğu, davalı ...

Sinanoğlu’nun “ses, görüntü cihazları ve aksesuarları perakende satışı” işinden dolayı vergi kaydının devam ettiği, davacının talebine konu dönemde 02.02.2007-30.11.2015 tarihleri arasında, dava dışı “... Müzik Üretim Yapım Dağıtım Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi” ortaklığına dayalı olarak, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, 30.01.2007 günlü Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan ilana göre; ...

1. Noterliğinin 20.12.2006 tarih 10983 sayılı hisse devir sözleşmesi sözleşmesi ile, ...’nun, “... Müzik Üretim Yapım Dağıtım Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi” nezdindeki hisselerinin tamamını davacıya devrettiği, 11.05.2016 günlü Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan ilanda ise davacının ...

3. Noterliğinin 15.04.2014 tarih ve 04073 sayı ile tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesi ile hisselerinin tamamını Hasan Sinanoğlu’na devrederek, ortaklıktan ayrıldığı, davacının 31.07.2005-16.02.2006 tarihleri arasında askerlik görevini ifa ettiği, Mahkemece dinlenen komşu işyeri tanık beyanlarına itibarla isteğin kabulune karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının 20.12.2006-15.04.2014 tarihleri arasında dava dışı “... Müzik Üretim Yapım Dağıtım Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi” ortaklığının, şirket ortaklığına dayalı 02.02.2007-30.11.2015 tarihlerinde 1479 sayılı Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının gerçekliği ve kurum kabulünde olup olmadığı hususu irdelenmeden, talebe konu dönem içerisinde çakışan dönem yönünden 5510 sayılı Kanun 53 üncü madde kapsamında irdeleme yapılmadan karar verilmesi yerinde değildir.

Diğer yandan, 15.07.1981 doğumlu olan davacının askerlik şubesi kayıtlarında, 31.07.2005 tarihinde askere sevk edildiği, 16.02.2006 tarihinde terhis edildiği görülmekle, bu bağlamda askerlik sürelerinin Mahkemenin kabulüne konu dönem içerisinde yer aldığının anlaşılması karşısında, davacı yanın askerlik süresi içerisinde izin kullanıp kullanmadığı, askerlikten ayrılma tarihi araştırılmalı, fiilen askerlik yaptığı dönem açıkca belirlenmeli, toplanan deliller nazarında değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir." hususlarına değinilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-Davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait 14184-053 sicil numaralı iş yerinde 16.02.2006 - 20.09.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak günün asgari ücreti üzerinden hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dinlenen tanık beyanlarının net olmadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, müvekkil ile davacı arasında iş ilişkisinin varlığından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davacının davasını ispatlayamadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, hatalı karar verildiğini, davada hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.Mülga 506 sayılı Kanun'un 79 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

Davacının 02.01.2006-20.09.2013 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği eldeki davada, Mahkemece bozma sonrası kararında, bir kısmı kabule konu dönem içerisinde kaldığı anlaşılan, davacı hakkında, davalı Kuruma davalı iş yerinden bildirimi yapılan 16.12.2006-01.02.2007 tarihleri arasındaki 47 günlük çalışmanın, verilen hükümde gösterilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR