Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8997 K.2025/621

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... Oto. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan redddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Oto. San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 30.11.2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir.

Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına Av. ... ile davacı adına ... geldiler. Diğer davalı ... Otom. San. ve Tic. A.Ş. adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesi üzerine Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; müvekkilinin iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığını, kazanın davalıların kusurundan kaynaklandığını ileri sürerek 159.621,32 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davacının iş kazası nedeniyle %40,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın oluşumunda davacının %10, asıl işveren olarak nitelendirilen davalı ... şirketinin %50, alt işveren olarak nitelendirilen davalı ... şirketinin %25, kaza anında otobüsü kullanan ve esasen davalı Isuzu şirketinde üretimi bitmiş otobüsleri test eden teknisyen olarak çalışan dava dışı ... 'ın %15 oranında kusurlu olduklarından bahisle davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... şirketi vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı ... şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesi kararında hiçbir gerekçe belirtilmemesinin, usul ve hukuka aykırı olduğunu. Mahkemenin yalnızca bilirkişi raporunun sonuç kısmına dayanarak karar verdiğini ve dosya kapsamının dikkate alınmadığını.

SGK’ya başvurunun dava şartı olup gerçekleşmeden hüküm kurulmasının mümkün olmadığını; diğer davalı ... şirketi ile müvekkili arasında iş sağlığı ve güvenliği kurallarına riayet edilmesine ilişkin açık sözleşme bulunduğunu ve kazanın bu kurallara aykırılıkla gerçekleştiğini.

6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca asıl işverenin, alt işverenin işçisine yönelik bireysel iş güvenliği önlemlerinden sorumlu tutulamayacağını; müvekkil şirketin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını ve bu hususun dosya kapsamı ile sabit olduğunu; kusurun tespiti teknik değil, hukuki bir değerlendirme konusu olup bilirkişi raporları ile bağlılık doğuramayacağını; bilirkişilerin görev sınırlarını aşarak fahiş hukuki değerlendirmelerde bulunduğunu;

buna rağmen mahkemenin yalnızca bilirkişi sonuçlarına dayanarak hüküm tesis ettiğini, böylelikle yargılama yetkisinin bilirkişilere devredildiğini, bu durumun savunma hakkını ihlal ettiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davalı ... şirketinin işletmekte olduğu, faaliyetine devam eden bir otobüs üretim tesisi bulunduğu, adı geçen davalının davacının işvereni olan diğer davalı ... İnşaat Şirketine, otobüs boyahane bölümünün yapılması, karoser ambar alanının yapılması, trim ambar alanının yapılması, kamyon yıkama ünitesinin yapılması, mevcut otobüs boyahane ünitesinde bulunan sundurmanın tekrar takılmamak, monte edilmemek üzere yıkılması, mevcut otobüs boyahane kuzey cephesindeki boya hazırlama odasının tekrar monte edilmemek üzere yıkılması işlerini yaptırmak için ... Şirketi ile 25.06.2013 tarihli sözleşme imzaladığı, davacının davalı ... Şirketinde inşaat ustası olarak açıklanan iş kapsamında çalışmaktayken iş kazası geçirerek kemik kırıkları oluşacak şekilde yaralandığı anlaşılmaktadır.

İş Kanunu'nun 2. maddesinin 7. fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

Açıklanan yasal düzenleme gereğince somut olayda, davalı ... şirketinin asıl işveren konumunda bulunmadığı açık olduğuna göre yazılı şekilde adı geçen davalının asıl işveren olduğu kabulünden hareketle sonuca gidilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; aynı iş kazasına ilişkin olarak Kurum tarafından sigortalıya yapılan ödemeler nedeniyle sorumlular aleyhine açılan ve en son Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/1630 Esas sayılı kararıyla kaldırılarak mahkemesine gönderilen rücuan tazminat dava dosyasının onaylı bir örneğinin celp edilmesinden sonra, farklı bir bilirkişi heyetinden, davalı ... Şirketi’nin asıl işveren konumunda bulunmadığını dikkate alan.

Kurum inceleme raporu ile rücuan tazminat davası dosyasında yer alan kusur raporlarını da irdeleyen yeni bir kusur raporu alınması, yeniden hesap raporu düzenlenmesinin gerekmesi hâlinde ise hükme esas alınan 30.07.2018 tarihli hesap raporundaki bilinen (iskontosuz) ve bilinmeyen (iskontolu) dönem başlangıç ve bitiş tarihlerinin değiştirilmemesi gerektiğinin gözetilmesi, ayrıca usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

VI. KARAR