Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9479 K.2023/9437

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1999 Ekim ayından 2012 yılının Şubat ayına kadar davalı işyerinde yönetici olarak çalıştığını, 1999 yılının Ekim ayında çalışmaya başlamış olmasına rağmen çalışmalarının 7 ay sonra Kuruma bildirilmiş olduğunu, 2009 yılında emeklilik talebiyle davalı işyerinden ayrılmış olsa da 2012 yılının Şubat ayına kadar davalı işyerinde fiilen çalışmaya devam ettiğini, 2009-2012 yılları arasında davalı işyerinden Kuruma prim ödemelerinin yapılmadığını, en son 1.400 TL ücret aldığını, Kuruma primlerinin asgari ücret üzerinden ödendiğini ileri sürerek,

1999 yılı Ekim ayı döneminin sigorta başlangıç tarihi olarak, 2012 yılının Şubat ayı döneminin bitiş tarihi olarak tespiti ile 1999 yılının Ekim ayı dönemi ile 2012 yılının Şubat ayı dönemi arasında çalışmalarının ve prime esas kazançlarının gerçek ücreti üzerinden tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 22.01.2001 - 08.07.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını, yönetici olarak çalıştığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, vasıfsız bir çalışan olduğunu, temizlik işleri ile ilgilendiğini, 2009 - 2012 yılları arasında davalı işyerinde çalışmadığını, 1.400 TL ücret almadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hizmetlerinin ve kazançlarının Kuruma bildirilen kadar olduğunu, asgari ücretten fazla bir ücretle Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının yazılı deliller ile ispatlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.12.2018 tarihli ve 2015/136-2018/306 E.K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi üzerine, taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

Daire kararıyla; eldeki davada, mahkemece tefhim edilen kısa kararda belirtilen kabule konu tarihlerle, gerekçeli kararda belirtilen tarihlerin farklı olduğu ve bu şekilde kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratıldığı, mahkemece HMK’nın 297 nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında infazı mümkün ve usule uygun bir kısa karar ile bu kısa karara uygun şekildeki bir gerekçe yazarak hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 02.05.2023 tarihli ve 2022/131 - 2023/109 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, incelenen dosya kapsamı, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının çalışmaları davalı işveren tarafından SGK’ya kısmen bildirildiğinden hak düşürücü sürenin geçmediği, iş yerinin talep konusu dönemde faal ve kapsamda olduğu, davacının dava konusu dönemde başka işyerinden bildiriminin bulunmadığı,

SGM işlem dosyaları, iş yeri sicil kaydı, iş yeri faaliyetine dair kayıtlar, fiili çalışmayı doğrulayan tanık beyanları nazara alındığında, davacının dava konusu dönemde, davalı işveren nezdinde 01.10.1999 - 21.01.2001 tarihleri arasında ve 09.07.2009 - 31.01.2012 tarihleri arasında fiili olarak çalıştığının kanıtladığı, öte yandan davacının kazancının, bildirimi yapılan ücretin üzerinde olduğuna ilişkin dosya içerisinde yazılı delil bulunmadığı gibi yazılı delil başlangıcı niteliğinde bir belgenin de mevcut olmadığı,

Yargıtay uygulamasına göre işverenin davacının kredi kullanması için verdiği belgedeki ücrete itibar edilemeyeceği anlaşılmakla, davacının prime esas gerçek ücretinin tespiti istemine yönelik talebinin reddi gerektiği kanaatine varılarak,

1-Davanın kısmen kabulü ile

2-Davacının 01.10.1999 - 21.01.2001 tarihleri arasında ve 09.07.2009 - 31.01.2012 tarihleri arasında davalı ... Ticaret Limited Şirketine ait 330404.34.29 sicil numaralı iş yerinden prime esas kazanç alt sınırı altında kalmadan asgari ücretle Kuruma bildirilen dışında;

01.10.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasında 90 gün, günlük 3,79 TL,

01.01.2000 - 31.03.2000 tarihleri arasında 90 gün, günlük 4,00 TL,

01.04.2000 - 30.06.2000 tarihleri arasında 90 gün, günlük 5,00 TL,

01.07.2000 - 31.07.2000 tarihleri arasında 30 gün, günlük 5,00 TL,

01.08.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 150 gün, günlük 5,00 TL,

01.01.2001 - 21.01.2001 tarihleri arasında 20 gün, günlük 5,00 TL,

09.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 172 gün, günlük 23,10 TL,

01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 24,30 TL,

01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 25,35 TL,

01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün, günlük 26,55 TL,

01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün, günlük 27,90 TL,

01.01.2012 - 31.01.2012 tarihleri arasında 30 gün, günlük 29,55 TL ücretler çalıştığının tespitine,

3-Prime esas kazanç tespiti talebinin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili; hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığını, mahkemece beyanı alınan tanıkların ifadelerinin hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığını, yazılı delillerin hilafına soyut ve mesnetsiz tanık anlatımları esas alınarak verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili; bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmediğini, dinlenen tanıkların bu tür davalar için aranan nitelikleri haiz olmadığını, yazılı sınırları aşan ücret alma iddiasının yazılı delille kanıtlanmasının zorunlu olduğunu, mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek, temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, davalı işveren nezdinde 1999 yılı Ekim - 2012 yılı Şubat dönemi arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerdeki hizmetleri ve sigorta primine esas ücretlerinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,