Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9617 K.2024/6229

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden açılmamış sayılmasına, davalı ... AŞ ile davalı ... İnş.ve Tic. A.Ş. yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı .... ile davalı ... İnş.ve Tic. A.Ş. tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı .... tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalılara ait ... Otel Projesinde inşaat işçisi olarak çalışırken 22.07.2014 tarihinde, iş sahasında davalıların gerekli önlemi almaması sebebiyle asansör boşluğuna düştüğünü ve yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL maddi ve 40.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalılardan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında davalı ... Mimarlık...Ltd. Şti yönünden davayı atiye terk ettiğini beyan etmiş ve 21.11.2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 210.905,51 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, inşaat işlerinin anahtar teslim diğer davalı ... İnşaata verildiğini, diğer davalı ... ile aralarındaki sözleşme gereği, iş güvenliği önlemlerini davalı ...'nın alması gerektiğini, iş kazasında müvekkilin kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığı, iş kazasının davacının dikkatsizliği sonucu meydana geldiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacının müvekkili şirketin çalışanı olmadığından husumet itirazında bulunduklarını, meydana gelen iş kazasında müvekkili şirketin kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın tamamen davacının kusuru sonucu meydana geldiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 22.07.2014 günü davalı .... unvanlı işyerine ait olan otel inşaatında görev yapan davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş. unvanlı işyerinin projesindeki alçıpan duvar ve tavan, boya işlerinin yapılmasını üstlenen davalı ... Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. unvanlı işyerine hizmet sözleşmesi ile bağlı çalışan seramik ve fayans döşeme ustası davacının, inşaatın -2. katında transpalet adı verilen iş ekipmanına yüklenen fayansları indirerek istiflediği sırada dengesinin bozulmasıyla asansör boşluğundan inşaatın -7. katının beton zeminine düşmesi sonucu iş kazasının meydana geldiği, Beyoğlu Sosyal Güvenlik Merkezi yazı cevabına göre olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesine istinaden iş kazası olduğu ve davacının iş göremezlik oranının %21 olarak tespit edildiği,

29.12.2017 tarihli kusur raporunda, davalı işverenlerin her birinin %30 oranında toplamda %90 oranında kusurlu oldukları, davacı işçinin %10 oranında kusurunun bulunduğunun belirtildiği, Mahkemece inşaat mühendisi ve iş güvenliği uzmanlarından oluşan farklı bilirkişi heyetinden alınan 27.05.2020 tarihli raporda da davalıların her birinin %30 olmak kaydıyla toplamda %90 oranında kusurlu oldukları, davacı işçinin ise %10 oranında kusurlu bulunduğunun belirtildiği, davalıların sorumluluğunun değerlendirilmesinde; davalı .....

A.Ş.'nin proje sahibi olduğu, davalı ..... A.Ş. ile aralarında yüklenici sözleşmesi imzalandığı ve otel yapım işinin ..... A.Ş.'ye verildiği, ..... A.Ş. ile ..... Ltd. Şti. arasında taşeron sözleşmesi imzalandığı ve ... Projesi'nin alçıpan boya işlerinin ..... Ltd. Şti.'ye verildiği, davacının kaza tarihi itibariyle davalı ... Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de sigortalı olarak davalı ..... A.Ş.'ye ait işyerinde .....

A.Ş. bünyesinde çalıştığı, Beyoğlu Sosyal Güvenlik Merkezinin 03.08.2015 tarihli yazı cevabına göre işyerleri arasında ... Tur. Yat. A.Ş.'nin ana firma, ... Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. ve Tic.

A.Ş. unvanlı işyerlerinin de taşeron olarak faaliyet gösterdiğinin tespit edildiğinin bildirildiği, davalılar arasında İş Kanunu'nun 2/6 ncı maddesi kapsamında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve davalı işverenlerin davacının %10 müterafik kusuru dışında kalan kısım bakımından müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesi gereği sorumlu bulunduğunun anlaşıldığı, davacının ücretinin değerlendirilmesinde; davacının inşaat işçisi olarak çalıştığı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının incelenmesinde davacının 21 günlük çalışması karşılığı 805,00-TL ücret üzerinden prim tahakkuklarının yapıldığı,

yaptığı işin niteliği, TÜİK emsal ücret bilgisi kayıtlarına göre "İnşaat ve İlgili İşlerde Çalışan Sanatkarlar alt ana grubu kodunda ücretli çalışanların 2014 Kasım ayı aylık ortalama brüt ücretinin 1.612,00-TL olduğu" anlaşılmakla aylık ücretinin asgari ücretin 1,42 katı olduğu kanaatine varıldığı, 04.11.2019 tarihli hesap raporunda davacının maddi zararının 210.905,51-TL olarak hesaplandığı,

iş kazası tarihi, iş kazasının gerçekleşme biçimi, iş kazasının gerçekleşmesinde davacı işçinin müterafik kusuru, davacının dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumu, kaza tarihi itibariyle 23 yaşında oluşu, iş kazası nedeniyle meydana gelen maluliyetin derecesi, işbu maluliyeti nedeniyle çektiği ve ileriye dönük çekeceği üzüntü, ülkenin ekonomik koşulları, davalı işverenin mali durumu, paranın satın alma gücü, 22.06.1966 gün 7/7 sayılı YİBK'da belirtilen ilkeler ve hak nesafet kuralları göz önünde tutularak manevi tazminatın takdir edildiği, davacı vekili 11.09.2019 tarihli celsede davalı .....

Ltd. Şti. yönünden davayı atiye bıraktıklarını beyan ettiğinden, davacı vekilinin beyanının davalı ..... Ltd. Şti. bakımından davanın takip edilmediği yönünde değerlendirildiği ve karar tarihi itibariyle davalı ..... Ltd. Şti. yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği gerekçesiyle, davalı ... Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı .... ile davalı ... İnş. ve Tic.

A.Ş. yönünden; maddi tazminat talebinin kabulü ile 210.905,51-TL'nin kaza tarihi olan 22.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnş. ve Tic. A.Ş. ile ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 32.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 22.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... İnş. ve Tic.

A.Ş. ile ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... ile davalı ... İnş.ve Tic. A.Ş. istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili; husumet itirazlarının bulunduğunu, %30 kusuru bulunan davalı asıl işveren ... Ltd. Şti. açısından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine rağmen haksız olarak %90 lık kusurdan sorumlu tutulduklarını, %30 luk kusura isabet eden maddi tazminat miktarının mahsup edilmesi gerektiğini, birden fazla kusur raporlarının birbirinden farklı olduğunu, itiraz edilmesine rağmen yeni kusur raporu alınmadığını, davacının inşaat işçisi olmasına rağmen, sıvacı ustası ücreti aldığı kabul edilerek tazminat hesabının yanlış yapıldığını, verilen manevi tazminat miktarı zenginleştirici niteliğinde olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

Davalı ... İnş. ve Tic. A.Ş. vekili; davanın husumet yokluğundan reddi gerektiği, kazanın tamamıyla davacının kusuru sonucu meydana geldiğini, alınan kusur ve hesap raporlarının hukuka aykırı olduğunu, itirazlarının dikkate alınmadığını, tarafların kusur oranı netleşmeden Mahkemece resen yapılan hesaplama neticesinde verilen zararın usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kaza tarihinde davalı ... Mimarlık şirketinde sigortalı olarak davalı ... ...A.Ş.'ye ait iş yerinde ......

A.Ş. bünyesinde inşaat işçisi olarak çalışırken iş kazası geçirerek %21 malul kalacak şekilde yaralandığı, alınan kusur bilirkişi heyet raporunda her üç davalıya ayrı ayrı %30 kusur verildiği, davacı çalışanın ise kusurunun %10 olarak kabul edildiği, davacı vekilinin 11.09.2019 tarihli celsede davalı ...... Ltd.

Şti. yönünden davanın atiye bırakıldığını beyan ettiği, İlk Derece Mahkemesince bu davalı açısından açılan davanın açılmamış sayılmasına dair kararında aykırılık görülmediği, alınan kusur ve hesap raporlarının usul ve yasaya uygun olarak hesaplandığı, davacının inşaat işçisi olduğundan brüt ücretinin 1.612,00-TL kabul edilerek doğru hesaplama yapıldığı, davalı ...

Şirketinin alt işveren diğer davalı ... nin asıl işveren olması nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumluklarının bulunduğu, davacının kıdemi, yapılan iş, kusur oranı, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik koşulları ile tarafların sosyo ekonomik durumları dikkate alındığında takdir edilen manevi tazminat miktarının zenginlik aracı olarak görülmediği gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Yatırım AŞ . vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Yatırım AŞ vekili, diğer davalı ... Şirketi ile 5.7.2013 tarihinde yüklenici sözleşmesi imzaladığını ve davalı şirkete ait otelin inşaat işlerinin tamamını ihale ederek, anahtar teslimi ...’ya verdiğini, ... Ltd.Şti’nin ise otelin alçı işini .....Ltd.Şti.'ye verdiğini, davacıyı ... Şirketinin istihdam ettiğini, kendisi açısından davanın husumetten reddi gerektiğini, davacı ... Ltd.

Şti. açısından davaya devam etmediği halde, ...’ın %30 kusurundan da davalıların sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, kusur raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, hesaplamanın sıvacı ustası emsal ücretine göre yapılmasının hatalı olduğu, davacının düz inşaat işçisi olduğunu, ustalık belgesi ibraz edemediğini, tazminatın bu nedenle hatalı hesaplandığını, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddeleri delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleridir.

3. Değerlendirme A) Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu kısımlara yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz kapsam ve nedenlerine göre,

hükme esas alınan hesap raporundaki hesap ilkelerinin Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olması ve davalı vekilince temyiz sebebi olarak ileri sürülen sebeplerin aynı zamanda istinaf sebebi olarak daha evvelce ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde açıklandığı şekilde incelenerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği bu yönle Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin de yerinde olduğu dikkate alındığında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2. ... Turizm Yatırımları Anonim Şirketi vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,