Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9819 K.2023/13395

Taraflar arasında görülen iş kazasının tespiti ve işgöremezlik geliri bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından temyizi neticesinde Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ...'ın ... plakalı aracın şoförü olarak çalışırken kazaya karışması sonucu vefat ettiğini, bu kazanın bir iş kazası olduğunu, çünkü müvekkilinin murisinin ticari araç kullandığını ve şoför olduğunu, bu nedenle yargılama sırasında belirlenecek hususlar dikkate alınarak başka taleplere ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla, vuku bulan olayın iş kazası olduğunun tespitine ve gelir bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkil Kurumca bu konuda herhangi bir tutanak tutulmadığını, taraflarına bir başvuru yapılmadığını, davacı murisinin davalıya ait işyerinde işçi olarak çalıştığı tespit edilemediğinden dolayı 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre sigortalı sayılmasının mümkün olmadığını, meydana gelen kazaya iş kazası değil, trafik kazası denebileceğini, dava dilekçesinde bunun aksini ispat edecek bir delilin bulunmadığını, davacının iddiasını kanıtlar belgelerden yoksun davanın reddine yargılama esnasında ortaya çıkacak durumlar karşısında cevap hakları saklı kalmak kaydı ile reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kazada vefat eden şahsı tanımadığını ve kendisiyle bir ilgisinin bulunmadığını, söz konusu olayda mağdur olduğundan yapılan yanlışlığın giderilmesini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.06.2014 tarihli ve 2013/44 Esas, 2014/572 Karar sayılı kararı ile davanın HMK'nın 150 nci maddesi uyarınca 3 aylık süre içinde yenilenmediğinden açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 15.02.2018 tarih ve 2016/3473 Esas, 2018/1043 Karar sayılı kararında; 08.01.2014 tarihli celsede davacı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilerek duruşma gününün 26.02.2016 tarihi olarak kararlaştırıldığı, duruşma gününün UYAP üzerinden öğrenilmesine karar verildiği, ancak davacı avukatına duruşma gününün tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davacı vekilinin duruşma gününden haberdar edilemediğinin kabulüyle; yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken aksinin kabulü usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Mahkemece, davalı tarafın dava açıldıktan sonra taleplerini kabul etmesinden dolayı davanın konusuz kalmasına karar verilmesi doğru ise de davacı lehine vekalet ücretine hükmetmesi gerekirken, davalı lehine vekalet ücretine hükmetmesi ve harçlar ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasının hatalı olduğunu beyanla Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı murisinin vefatıyla sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti ile davacıya gelir bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 59 uncu, 297 nci ve 343 ilâ 371 inci maddeleri.

2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 59 uncu maddesi; “(1) Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.” hükmü,

3. Mülga 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun'un 11-A maddesinde iş kazasının tanımına ve koşullarına yer verilerek “a)Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, c)Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d)Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olayın iş kazası olduğu belirtilmiştir.

Ne var ki dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

Somut olayda, davacıların davalılara karşı 21.06.2004 tarihinde meydana gelen olayın 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi (5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi) kapsamında iş kazası olduğunun tespiti ve gelir bağlanması talepli olarak açtığı davada, Mahkemece, davalılardan Kurum tarafından olay nedeniyle yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.12.2020 tarihli raporuyla olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan teftiş raporu sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu,

diğer davalı bakımından da olayın nasıl olduğu ve 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinde (5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi) belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,