Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10259 K.2024/12386

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davalı Kurum vekilince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 26123010111681900711-08 sicil no ile kayıtlı bulunduğunu, 1995 yılında Side Belediyesine ait dükkanı kiralayıp 2006 yılına kadar kiracı olarak kaldığını, ancak 2005 2006 yıllarında işlerin bozulmasından dolayı 1 yıllık kira borcunu ödeyemediğinden 31.10.2006 yılında borçtan dolayı zabıtalar marifetiyle dükkanda bulunan bütün malzemelerin hepsinin götürüldüğünü ve dükkanın mühürlendiğini, bundan sonra bir daha dükkan verilmediğini, başkaca bir dükkan işyeri de açmadığını,

iş yerinin 31.10.2006 yılında fiilen kapanmasına rağmen ...'ün 01.01.2007'den 31.05.2007 tarihine kadar kapanan iş yerinde sigortalı çalıştığının göründüğünü, adı geçen şahsı tanımadığını, kendisi ile yüzyüze görüştüğünde onun da kendisini tanımadığını, ancak davalı Kurum tarafından sigorta borcu tahaakuk ettirildiğini, bunun üzerine SGK'ya borcun iptali için başvurduğunu, ancak halen prim borçlarını ödemeye devam ettiğini beyanla, Kurum işleminin iptaline, Kurumun takibi üzerine Kuruma ödenen paraların tarafına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

11.06.2007 tarih, 1529 sayılı raporla işyerinde yapılan yerel denetimde, işyerinin faaliyette olmadığı tespit edilmiş ve geriye dönük çalışmaların fiili olup olmadığıyla ilgili yeniden inceleme yapılması için 1529 sayılı rapor tanzim edildiğini, bu defa 1529 sayılı raporda çalışmaların fiili olup olmadığıyla ilgili yeni görev emri çıkartıldığından, 23.11.2012 tarih 2012/HA/249 sayılı rapor tanzim edildiğini, ilgili raporda Side Belediye Başkanlığı ile yapılan yazışmalardan da anlaşılacağı üzere kira sözleşmesinin, Belediyenin ...

Mah. Side Camii bitişiği Manavgat/ Antalya adresindeki mülkiyeti ile ilgili olduğunu, kira süresinin 01.01.2005- 31.12.2005 tarihlerini kapsadığının görüldüğünü, Side Belediye Başkanlığının 18.12.2007 tarihli yazısı ile işyerinin tahliyesini talep ettiğini, ... isimli şahsın 21.12.2006 tarihinde işyerini terk ettiğini, ...'in Manavgat Vergi Dairesine 19.06.2007 tarihli dilekçesi ile 31.05.2007 tarihinden itibaren ... Mah. Liman Cad.

Side/Manavgat adresindeki kurulu işyerinde faaliyetine son verdiğini bildirdiğini, 25.06.2007 tarihinde yoklama memurlarınca yapılan tespitte işyerinin faaliyetine son verdiğinin görüldüğünü, ... isimli şahsın Belediye tarafından kiraladığı işyerini terk ettikten sonra faaliyetlerine ... Mah. Liman Cad.

Side/ Manavgat adresinde devam ettiğinin anlaşıldığını, ... ...'ün de verdiği ifadelerden anlaşılacağı üzere kişinin ...'e ait işyerindeki çalışmalarının fiili olduğunun anlaşıldığını, bu nedenle 23.11.2012 tarih, 2012/HA-249 sayılı rapor ile işyerinin sahte olmadığının tespit edildiğini, söz konusu çalışmanın 2007 yılında gerçekleşmiş olması üzerinden 12 yıl gibi uzun bir süre geçtiğinden sigortalı ... ...'ün 2012 yılında verdiği ifadesinde ... işyerinde çalıştığını, 2019 yılında verdiği ifadesinde de ... işyerinde çalışmadığını söyleyerek tamamen birbirinin zıttı beyanlarda bulunduğunu,

dolayısıyla tek başına tarafların ifadeleri ile kesin bir çözüme ulaşmanın hem aradan uzun zaman geçmesi hem de ifadelerdeki çelişkiler sebebiyle mümkün olmayacağını, 11.09.2019 tarihinde ifadesine başvurulan ... 'in 2007 yılı işyeri kayıt ve belgelerinin elinde bulunmadığını, bunların zamanaşımına uğradığını beyan ettiğini, bu sebeple işyeri kayıt ve belgelerinin incelenemediğini, 07.10.2019 tarih, 2019/AHP/101 sayılı raporda ... ...'ün (TC Kimlik No: ...) çalışmalarının bildirilen çalışmalarının fiili olduğunun tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davalı ... ...'ün davacının işyerinde 01.01.2007-31.05.2007 tarihleri arasındaki çalışmaları sebebiyle davacı hakkında prim borcu tahakkuk ettirilmişse de 26123010111681900711-08 sicil no ile kayıtlı bulunan işyerinin en son 01.01.2005-31.12.2005 döneminde davacı tarafından Side Belediye Başkanlığından kiralandığı, SGK denetmenlerince 07.06.2007 tarihinde yapılan yoklamada işyerinin kapalı olduğu,

ancak sigorta bildirimlerinin yapıldığı tespit edildiğinden sigortalı çalışmaların gerçek olup olmadığı hakkında davalı ... ...'ün ifadesi alınmış, davalı işyerinde çalıştığını beyan ettiğinden davacı hakkında prim tahakkuku yapılmış, davacının 21.12.2006 tarihli Kuruma hitaben yazdığı dilekçede işyerini terk ettiği belirtilmiş, her ne kadar tanık ...

Mahkeme ara kararı gereğince yapılan kolluk araştırmasında davacının 2007 yılında Antik Side Cami bitişiğinde dükkan işlettiğini beyan etmişse de tanık Mahkemedeki beyanında belediyenin davacının işlettiği butiği mühürlediğini, davacının bu butik dışında başka bir butik işletmediğini ve yanında üvey oğlu ve eşi dışında işçi çalıştırmadığını beyan etmiş, Mahkemece dinlenen komşu işyeri tanıkları vasfındaki davacı tanıkları da davalı ... ...'ün çalışmasının olmadığını beyan etmişler, davalı ... ... de Kuruma hitaben yazdığı dilekçesinde davacının işyerinde çalışmasının olmadığını beyan etmiş,

bozma sonrasında Mahkememizde alınan beyanında da bu hususu tekrarladığı bozma ilamı doğrultusunda kolluğa müzekkere yazılarak 2006-2007 yılları arasında ... Mah. Liman Cad.

Side Manavgat/Antalya adresli iş yerinin karşısında dönerci yanında da halıcı olup olmadığına dair araştırma yapılması istenilmiş, 16.11.2023 tarihli tutanakta iş yerlerinin tek tek gezildiği tespiti istenilen iş yerlerinin tespit edilemediği bildirilmiş, aynı şekilde ilgili kolluğa müzekkere yazılarak bu sefer 01.01.2007- 31.05.2007 tarihleri arasında ...

Mahallesi Side Cami yanı adresli işyerinin karşısında dönerci yanında halıcı olup olmadığına dair iş yeri sahipleri ve çalışanların tespiti istenilmiş, 31.12.2023 tarihli müzekkerede dönercinin tespit edilemediği, halıcının halen bulunduğu ve işleteninin ... isimli şahıs olduğu tespit edilmiş, ...

Mahkemece komşu iş yeri tanığı olarak dinlenilmiş, davacının anılan tarihlerde tek başına çalıştığını, davalıyı tanımadığını beyan etmiş olup tüm bu hususlar sebebiyle davalı ... ...'ün davacı adına tescilli 1116819.007 sicil numaralı iş yerindeki 01.01.2007-31.05.2007 tarihleri arasındaki 150 gün hizmetinin iptaline, davacının ödediği prim borçlarının davalı idareden alınarak davacıya iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmediklerini, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu, Mahkemece eksik araştırma ve incelemeye dayalı karar verildiğini beyanla İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava ve istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık davacının iş yerinden sigortalı olarak gösterilen davalı ...'ın sigortalılığının iptali, aksine Kurum işlemlerinin iptali ve davacının ödemek zorunda kaldığı primlerin iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,