Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10701 K.2024/11040

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, asıl ve birleşen davada davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum ile davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili 25.04.2011 tarihli dava dilekçesinde, kurum sigortalısı kazalı ...'ın 28.08.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, bu kaza neticesinde 39.600,86 TL ilk PSD'li gelirin kurum tarafından hak sahiplerine bağlandığını; kazanın davalılardan ... Taş ürünleri firmasına ait işyerinde makine operatörü olarak çalışan kazalının; diğer davalı ... firmasına ait taş ocağından sıçrayan kaya parçasının kazalının başına isabet etmesi neticesinde meydana geldiğini, bu durumda 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi kapsamında davalılardan müştereken ve müteselsilen Kurum zararının tahsilini talep ve beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalılardan ... firması vekilince, olay günü müvekkili firmada bir patlatma yapılmadığını, bu sebeple davacının yapılan patlatma neticesinde kazalının başına kaya geldiğini iddia etmesinin yerinde de olmadığını, bu durumda müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını beyanla mezkur davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.03.2015 tarih, E.2013/176, K.2015/108 sayılı kararıyla; "Tüm dosya kapsamı, sigorta kayıtları, yapılan keşif ile kusur ve hesap bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, 20.08.2009 tarihinde müteveffanın işyerinde makine operatörü olarak çalışan kazalının; diğer davalı ... firmasına ait taş ocağından sıçrayan kaya parçasının kazalının başına isabet etmesi neticesinde meydana geldiği olayda işveren ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. %55 ve diğer davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. %35, oranlarında kusurlu oldukları ve kazalının da %10 oranında kusurlu olduğu" gerekçesiyle;

"Davanın Kabulüne Davacının fazlaya ilişki hakları saklı kalmak üzere 3.960,09 TL tazminatın 14.10.2010 tarihinden yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılardan ... ve Maden İşletmeleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. avukatları ve ... Taş Ürünleri İnş. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 04.12.2017 tarih ve E.2015/23807, K.2017/8596 sayılı kararında; "... Eldeki davada davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnş. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'de makine operatörü olarak çalışan kazalı, taş ocağında çalışmakta iken davalı şirkete sınır komşusu olan diğer davalı ... ve Maden İşletmeleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve Maden İşletmeleri İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin taş ocaklarında meydana geldiği ileri sürülen dinamit patlaması sonucu oluşan sarsıntı ile kazalının ve diğer işçilerin çalıştığı çalışma alanına dağdan ve dik yamaçlardan yuvarlanan taşlardan kaçan kazalının başına taş isabet etmesi sonucu vefat ettiği olayda; hazırlık aşamasında ... şirketinde çalışan işçilerin ifadelerinde ... şirketinin madencilik faaliyeti yaptığı bölgedeki taş ocağı mevkisinde patlama olduğu, sarsıntıdan taşların dökülmeye başladığı belirtilmişse de ... şirketinin tüm aşamalarda o gün patlatma yapılmadığı, bu durumun depo tespit tutanaklarıyla ortada olduğu,

patlatmaların polis nezaretinde yapıldığı savunması karşısında Mahkemece yeterli araştırma yapılmadığı anlaşılmakla; ... şirketinin o gün patlatma yapıp yapmadığı hususu ile patlatma yapılmamışsa taşların nasıl düştüğünün ... şirketi işçilerinin de tanık olarak dinlenmesi suretiyle araştırılması ve olayın nasıl meydana geldiğinin ortaya konulması; güvenlik birimlerine haber verilmeden patlatma yapılıp yapılamayacağının fiilen mümkün olup olmadığı ve patlatma usulünün nasıl olduğu hususlarının araştırılması gerekmektedir.

Bu tür iş kazalarında kusurun belirlenmesinde; öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğu belirlenmeli, belirlenen ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda; tarafların kusur oran ve aidiyetleri işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınacak bilirkişi raporu uyarınca saptanmalıdır.

Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci, 4857 sayılı Kanun'un 77 nci, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belirlenmesi ile oluşa uygun kusur raporu alınması gerekir.

Mahkemece, tarafların kusur durum ve oranlarının belirlenmesi için yeniden alanında uzman bilirkişilerden oluşan heyet raporu alınmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. " gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 07.10.2021 tarih ve E.2018/31, K.2021/302 sayılı kararı ile "... 20.08.2009 tarihinde müteveffanın işyerinde makine operatörü olarak çalışan kazalının; diğer davalı ... firmasına ait taş ocağından sıçrayan kaya parçasının kazalının başına isabet etmesi neticesinde meydana geldiği olayda işveren ... İnşaat San Tic Ltd Ştinin olayda kusursuz olduğu, diğer davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. % 70 oranında kusurlu olduğu, birleşen dosya davalısı ... Şirketinin olayda %20 oranında kusurlu oldukları her iki şirketin rücuen talep edilen tazminattan kendi iç ilişkilerinde kusur oranlarına göre sorumlu oldukları ancak kuruma karşı müşterek müteselsil sorumluluklarının bulunduğu ve olayda kazalının da %10 oranında kusurlu olduğu" gerekçesiyle;

Asıl davada davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,

Asıl ve birleşen davada davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... yönünden kabulü ile

3.960,09 TLnin 14/10/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline," karar verilmiştir.

C. 2'nci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 27.09.2022 tarih, E.2022/8297, K.2022/11314 sayılı kararında; "... Eldeki davada, davalı ...

Şirketine ait emniyet görevlisi tarafından da imzalanan 18.08.2009 tarihli depo tespit tutanağında kaza günü patlatma yapıldığına dair bir kayıt bulunmadığı ancak ... şirketine ait 28.08.2009 tarihli patlayıcı madde sarf tutanağında ... şirketinin ocak sahasında yapılacak patlayıcı madde ateşlemesi için Polis Merkezi Amirliğinden güvenlik nezaretçisi talep edilerek 2 ton kapasiteli ... parlayıcı madde deposuna gelindiği ve saat 16.25 sıralarında ateşlendiğine yönelik ibareler bulunduğu, Mahkemece iş kazasının meydana gelmesinde ... ve ... şirketlerinin kusurlu bulunduğu anlaşılmakla.

Mahkemece, öncelikle davalı ... ve ... şirketleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması, ... işyerinde hangi faaliyetlerin bulunduğu, taş patlatma işi yapılıp yapılmadığı, taş ocağından taş çıkarma işlemi olup olmadığı, başka bir deyişle taş kırım işi mi yapıldığı, bu işyerinde taşların işçinin üzerine ne şekilde düştüğü, ... Şirketinde olay günü patlatma yapıldığının anlaşılması karşısında taş çıkaran şirketin ...

Şirketi olup olmadığı, taşların ...'a ait işyerinde işlenip işlenmediği, aralarında bir koordinasyon/işbirliği ilişkisi olup olmadığı ortaya konulduktan sonra, bu işyerlerinin mesafe olarak birbirini ne şekilde etkilediği belirlenip ... işyerinde patlatma yapılırken işçilerin uyarılıp uyarılmadığı, uyarılmışsa sigortalının herhangi bir tedbir alıp almadığı, alınmadıysa neden alınmadığı,

işyerinde hangi tedbirlerin alınması gerektiği somut olarak ortaya konulması gerekirken genel tabirlerle kusur oranı belirlenmesi hatalı olup şirketler arasındaki ilişkiyi ve kazayı önleyecek tedbirlerin ortaya konulmasına yönelik olarak yeniden işçi sağlığı ve iş güvenliği ile iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda uzman iş güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden; kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... 20.08.2009 tarihinde müteveffanın işyerinde makine operatörü olarak çalışan kazalının; dava konusu olayda işveren ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin olayda kazaya sebep olduğuna dair bilgi belge olmadığından kusursuz olduğu, diğer davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. % 70 oranında kusurlu olduğu, birleşen dosya davalısı ... Şirketinin olayda %20 oranında kusurlu oldukları her iki şirketin rücuen talep edilen tazminattan kendi iç ilişkilerinde kusur oranlarına göre sorumlu oldukları ancak kuruma karşı müşterek müteselsil sorumluluklarının bulunduğu ve olayda kazalının da %10 oranında kusurlu olduğu" gerekçesiyle;

"1-Asıl davada davalı ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine, ... 2-Asıl ve birleşen davada davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden kabulü ile 3.960,09 TL'nin 14.10.2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyanla Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili, kusurun hatalı belirlendiğini, olay günü müvekkilleri tarafından yapılan bir patlatma olmadığını beyanla Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında temyiz kapsam ve nedenlerine göre bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı Kurum ile davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum ile davalı ... Taş Ürünleri Üretim İnşaat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Taş İmalatı Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,