Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11183 K.2024/13515

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının kendi nam ve hesabına yürüttüğü ticari faaliyetleri nedeniyle 09.08.1991 tarihinden itibaren oda kaydı, 13.01.1992 tarihinden itibaren de şirket ortalığı kaydı bulunmakla ve bu nedenle zorunlu Bağ-Kur sigortalılık başlangıcının 09.08.1991 tarihi olması için 19.04.2002 tarihinde davalı Kuruma müracaat ettiğini, ancak 4956 sayılı Kanun'un 47 nci maddesine göre 04.10.2000 tarihinden önce herhangi bir başvurusu olmadığı için talebinin reddedildiğini ve sigortalılık başlangıç tarihinin 04.10.2000 olarak kabul edildiğini ileri sürerek; davacının 09.08.1991 - 04.10.2000 tarihleri arasında zorunlu Bağ-Kur esnaf sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yasa ve mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "... Davanın kısmen kabulü ile Davacının 13.01.1992-04.10.2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,

Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, kararın 09.08.1991 ile 13.01.1992 tarih aralığı yönünden reddinin hatalı olduğu, sadece oda kaydının bulunduğu, kendi nam ve hesabına çalışma yaptığı yönünde bir tespitin yapılamadığı yönündeki tespite katılınmadığı, yasa maddesi gereği Bağ-Kur esnaf sigortalısı olmak için oda kaydının olması yeterli olduğu, aksi yönde birçok örnek karar bulunduğundan kararı istinaf etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle, yapılan işlemin hukuka aykırı olmadığı, kararın kabul yönüyle eksik inceleme ve hatalı değerlendirme neticesinde verildiği, görülen davada mahkemece ihtilaf konusu olan dönemde davacının sigortalılık niteliğinin olup olmadığı hususunda herhangi bir araştırma yapılmadığı, soyut ve sadece evrak üzerindeki oda/vergi/Esnaf Sicil Memurluğu kaydına itibar edilerek kişiyi sigortalı saymanın kanunun amacına aykırı olacağı, belirtilen dönemlerde sigortalı niteliği tespit edilse dahi 619 sayılı KHK'nın yürürlük tarihi olan 04.10.2000 tarihinden sonra müracaat ettiğinden tescil tarihinin iş bu tarihten öncesine çekilmesine yasal imkan bulunmadığından bahisle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "...Bilgi, beyan ve belgelere göre davacının 09.08.1991 tarihinden itibaren İnşaat Mühendisleri Odasına kaydı bulunduğu, talep konusu 09.08.1991-13.01.1992 arası sadece oda kaydı olduğu.

13.01.1992 ile 04.10.2000 tarihleri arası yönünden ise limited şirket ortağı sıfatıyla aktif ve kesintisiz şekilde vergi kaydının olduğundan yapılan tespit ve değerlendirmelerin dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin tarafın istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın kabulüne karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanunu'nun geçici 18 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,