Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11521 K.2024/13362

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; doğuştan maluliyeti sebebiyle, her ikisi de 4/1-a emeklisi olup, ölmüş olan anne ve babasının her ikisinden ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespitini, aksine Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.02.2020 tarihli ve 2018/1 Esas, 2020/68 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile A) Davacıya 4/1-a emeklisi 20.03.2005 günü vefat eden babasından dolayı Erenköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin sağlık kurulu rapor tarihi olan 28.07.2005 tarihini takip eden 01.08.2005 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, B) Davacıya 4/1-a emeklisi 01.11.2012 günü vefat eden annesinden dolayı 01.12.2012 tarihini takip eden tarihten itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2021/588 E., 2022/2542 K. sayılı kararıyla; İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 13.02.2020 tarihli, 2018/1 Esas- 2020/68 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 06.02.2023 gün ve 2023/600 Esas 2023/794 Karar sayılı ilamı ile "1. 5510 sayılı Kanun'un Aylık ve Gelirlerin Birleşmesi başlıklı 54 üncü maddesinin a bendinin 3 üncü alt bendine göre "Ana ve babasından ayrı ayrı aylığa hak kazanan çocuklara, yüksek olan aylığın tamamı, az olan aylığın yarısının bağlanacağı" hüküm altına alınmıştır.

3. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de verilen karar yukarıda yazılı Kanun hükmüne aykırıdır.

4. Mahkemece, davacının annesinin ölüm tarihinin 01.11.2012 olduğu gözetilerek, 5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince, her iki aylığın tamamının bağlanması mümkün olmadığı 54 üncü madde kapsamında değerlendirilmeli ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği şekilde, 5510 sayılı Kanun'un Aylık ve Gelirlerin Birleşmesi başlıklı 54 üncü maddesinin a bendinin 3 üncü alt bendine göre, "Ana ve babasından ayrı ayrı aylığa hak kazanan çocuklara, yüksek olan aylığın tamamı, az olan aylığın yarısının bağlanacağı"nın hüküm altına alındığı, davacının annesinin ölüm tarihinin 01.11.2012 olduğu gözetilerek,

5510 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesi gereğince, her iki aylığın tamamının bağlanması mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacı, 4/1-a emeklisi olan annesinin vefat ettiği 01.11.2012 tarihini takip eden aybaşı olan 01.12.2012 tarihinden itibaren hem annesinden hem babasından aylığa hak kazanacağından, 01.12.2012 tarihinden itibaren yüksek olan aylığın tamamının, az olan aylığın yarısının bağlanması gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve hatalı değerledirme ile verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının, her ikisi de 4/1-a emeklisi olan ölmüş anne ve babasından ölüm aylığına hak kazanıp kazanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 25, 26, 54 vd. madde hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,