Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11758 K.2025/1707

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı işverenlik vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.12.1997-30.06.2012 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı işverenlik vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir. 2-Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının; 01.04.1998- 30.06.2012 tarihleri arasında her yıl 1 Nisan'dan 31 Ekim'e kadar davalı iş yerinde asgari ücret karşılığı sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararın gerekçesinde, "Tanık ...'in alınan beyanında, davacının dizgi işinde mevsimlik olarak kesintisiz bir şekilde davalı iş yerinde çalıştığını, Tanık ...'un alınan beyanında, yazın altı ay kadar Nisan-Ekim ayları araında davacının mevsimlik şekilde çalıştığını, tanık ...'ın alınan beyanında, davacının Nisan-Ekim ayları arasında sezonluk olarak dizgici olarak çalıştığını, tanık ...'in yaz sezonunda davacının cam mozaik işinde çalıştığını, tanık ...'ün alınan beyanında, davacının kesintisiz olarak davalı işyerinde çalıştığını, kış aylarında çıkışının verildiğinden bu sürelerde çalışıp çalışmadığını bilmediğini,

tanık ...'in davacının dizgici olarak kesintisiz çalıştığını, tanık ...'nin alınan beyanında, davacının evleninceye kadar çalıştığını, evlendikten sonra işten ayrıldığını, tanık ...'ın alınan beyanında, davacının Mart, Kasım ayları arasında davalı işyerinde çalıştığını beyan ettiği görülmüştür.

Tanık beyanları, Bordro tanık beyanları ve tüm dosya içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde davalı işyerinde mevsimlik çalışıldığı, çalışmanın her yılın Nisan, Ekim ayları arasında olduğu sabit olduğu" belirtilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı işveren vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, davacının dava konusu dönemde, farklı işveren nezdinde geçen sigortalı hizmetlerinin bulunduğunu, dava konusu olan bir kısım hizmetler bakımından hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, mahkemece bu hususların göz ardı edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2-Davalı işverenlik vekili özetle, mahkemece tanık beyanlarına dayanılarak karar verildiğini, dosyaya sunulan puantaj kayıtları, ücret bordroları ve belirsiz süreli iş sözleşmesi gibi belgelerin dikkate alınmadığını, davacının davalı iş yerinde kesintili olarak çalıştığını, davacının işsizlik ödeneği aldığı 2012 Nisan ayına ait hizmet tespiti kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davacının 2006-2007 döneminde başka bir iş yerinde çalışmasının olduğunu, hak düşürücü süre hususunun dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, davacının 01.12.1997-30.06.2012 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinin tespitini istediği, hizmet cetveline göre davacının 01.12.1997 tarihinde davalı iş yerinde çalışmaya başladığı, davalıya ait iş yerinde cam mozaik üretimi yapıldığı, davacının dizgici olduğu, 1997/3. döneminde 30 günlük bildirim, sonrasında 01.05.1998 tarihinde 1 günlük bildirim ve çıkışının yapıldığı, 31.03.2003 tarihli iş sözleşmesi uyarınca 04.04.2003 tarihinde yeniden hizmet bildirimlerinin başladığı, bu dönemden sonrası için ücret bordrolarının ve puantaj kayıtlarının dosyaya sunulmuş ve davacı tarafından imzalı olduğu,

Mahkemece tanık beyanlarına göre iş yerinde mevsimlik çalışma yapıldığı sonucuna varılarak Nisan -Ekim (bu aylar dahil) arasında ve 01.04.1998 ile 30.06.2012 tarihleri arasında eksik bildirilen günlerin tespitine karar verildiği ve davacının dava dışı ... iş yerinden bildirilen 03.02.2006-30.06.2007 tarihleri arasındaki 454 günlük hizmetinin dışlandığı anlaşılmaktadır.

3.Davacının 01.12.1997 tarihinde davalıya ait iş yerinde işe girişi ve 01.05.1998 tarihinde çıkışının yapılmasından sonra, iş sözleşmesi imzaladığı ve yeniden işe giriş bildirgesinin verildiği 04.04.2003 tarihine kadar olan çalışmaları ile ilgili, hükme esasa alınabilecek, yeterli tanık beyanı bulunmadığı, hükmün eksik araştırmaya dayandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece varsa dinlenilmeyen bordro tanıkları tespit edilip dinlenilmeli, 04.04.2003 tarihli işe giriş bildirgesinde davacının imzasının bulunduğu da dikkate alınarak 1998 yılında işten ayrılıp ayrılmadığı belirlenmelidir. 1998 yılında işten ayrılmayıp çalışmaya devam etmiş olması halinde, kısmi zamanlı çalışıp çalışmadığı ve ne kadar süre boyunca çalıştığı tereddütsüz biçimde ortaya konulmalıdır.

4.Davacının 2003 yılı sonrası çalışmalarına ilişkin olarak, davacı imzasını içeren 31.03.2003 tarihli tarihli iş sözleşmesinde davacının 04.04.2003 tarihinde işe başlayacağının ve günde 4 saati aşmayacak şekilde kısmi zamanlı çalışacağının belirtildiği, 2003-2006 dönemlerine ait ücret bordrolarının dosyada yer aldığı ve davacı imzalı olduğu, imza inkârında bulunulmadığı, ücret bordrolarındaki prim ödeme gün sayılarının Kuruma tam olarak bildirildiği, 2006 yılının birinci ayından itibaren bildirimlerin her ay 30 gün üzerinden yapılmaya başlandığı, 30.06.2007 tarihinde çıkışının görüldüğü,

dosyada mevcut, davacı imzalı, tarihsiz iş sözleşmesinde davacının 09.07.2007 tarihinde işe başlayacağının belirtildiği, 09.07.2007 tarihinden itibaren yine 30 gün üzerinden bildirimlerin bulunduğu, Temmuz 2007-Ocak 2008, Mart 2009-Kasım 2009, Mart 2010-Aralık 2010, Mart 2011-Aralık 2011, Nisan-Haziran 2012 ücret bordrolarının davacı imzasını taşıdığı, bordroda belirtilen gün sayılarının Kuruma bildirildiği dikkate alındığında 04.04.2003 sonrası dönem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmiş olması isabetsizdir.

5.Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR