Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12029 K.2024/12631

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 29.12.2015 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100 TL maddi ve 70.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan alınmasını talep etmiş; yargılama aşamasında maddi tazminata ilişkin talebini 845.181,04 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... En. San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazalının kendi işçisi olmadığını, diğer davalı iş yerinden sigortalı bildirimi bulunduğunu, kazanın, davacının verilen eğitimlere ve uyarılara uygun hareket etmemesinden kaynaklandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Grup Yapı Hayv. Emlak. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının aldığı eğitimlere aykırı hareket etmesi ve gereken dikkat ve özeni göstermemesi nedeni ile kazanın meydana gelmiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olayın 29.12.2015 tarihinde ... En. San. Tic. A.Ş.’nin fabrika sahasında çelik konstrüksiyon işi alan ... Grup Yapı Hayv. Emlakç. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de ... ustası olarak çalışan davacının kumanda ile komut verdiği vinç ile 12 metrelik demir parçayı tek kavrama yapıp kaldırdığında, davacının üzerinde durduğu kutu profillerin altından kayması, kendisinin de dengesini kaybetmesi, sol ayağının kaldırdığı malzeme ve kutu profiller arasına sıkışması şeklinde meydana geldiği, davacının maluliyetinin %16,2 olduğunun anlaşıldığı, 06.03.2024 havale tarihli raporda malzemelerin vinçle kaldırılarak taşınması esnasında, malzemenin ağırlığına, boyuna ve şekline uygun ve salınım yapmayacak şekilde uygun kaldırma aksesuarların bağlanmaması,

kazazede işçinin herhangi bir eğitimi olmadan vinçle kaldırma ve taşıma işlerini yapması, yapılan kaldırma işleminin kaldırılacak yükün boyutları göz önüne alınarak yetkili kişilerin gözetiminde gerekli güvenlik önlemleri alınmadan kazazedenin tek başına kaldırma işini gerçekleştirilmesi, yük kaldırma işleminin gerçekleştirildiği alanda vinçle malzemeyi kaldıran çalışanın hareketine engel teşkil edecek zemindeki malzeme yığınların çalışma ortamında bulunması,

kazazedeye, vinç kullanılarak yapılan kaldırma ve taşıma çalışmalarında potansiyel tehlikeler ile bu tehlikelerden kaynaklanacak riskler ve alınacak önlemler konularında yeterli şekilde bilgilendirilme yapılmaması, eğitim ve talimatın hazırlanarak verilmemesi, çalışanların kendi inisiyatiflerinde emniyetsiz şekilde çalışmasının engellenememesi, güvenli ekipman ve çalışma yöntemlerinin kullanılmasının sağlanmaması neden ve gerekçeleriyle davalı işveren ...

Grup Makina İmalat ... İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'nin %55 oranında kusurlu olduğu, kendisine ait iş yerinde yüklenici işverenlerin çalışanları tarafından yürütülen çalışmalarda kaza risklerine karşı iş organizasyonu yapılarak etkin bir denetim, gözetim ve kontrol mekanizmasının oluşturulmaması, nedeniyle davalı ... Endüstrisi San. Tic.

A.Ş.'nin %15 oranında kusurlu olduğu, olay tarihinde 27 yaşında yetişkin ve deneyimli bir kişi olarak şahsi güvenliği itibariyle dikkatsiz ve tedbirsiz davranan davacı işçinin %30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği ve Mahkemece bu kusur oranlarının oluşa uygun kabul edildiği,

davacının yaşı, olay tarihi, maluliyet oranı, tarafların kusur dereceleri ile sosyal ekonomik durumları nazara alınarak davacı lehine manevi tazminat hükmedildiği gerekçesiyle "davanın kısmen kabul kısmen reddine, 736.561,59 TL maddi tazminat ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, maddi ve manevi tazminatta fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece verilen ilk karara karşı davacı vekilinin sadece manevi tazminata yönelik itirazda bulunduğu gözetildiğinde davalı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu ve davacının fazlaya ilişkin talep hakkının bulunmadığı,

diğer taraftan hükme esas alınan kusur raporu, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından eldeki dosyanın davalı şirketlerine karşı açılan Ankara 25. İş Mahkemesinin 2020/276 Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporu ile uyumlu olduğu gibi dosya kapsamına ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. ve 5. maddeleri ile bunu uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümlerine uygun bulunduğu,

aynı şekilde, olayın oluş şekli, davacının maluliyet oranı, meydana gelen kazada tarafların kusur oranları, tarafların mali ve içtimai durumları, paranın satın alma gücü, hak ve nesafet kuralları ile yerleşik Yargıtay içtihatları (26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı) birlikte değerlendirildiğinde davacı yönünden takdir edilen manevi tazminat miktarı da dosya kapsamına uygun olduğu, hesaba esas ücretin taraflar arasında görülüp kesinleşen mahkeme esas alınarak isabetli bir şekilde belirlendiği, davalı ...

Endüstrisi San. Tic. A.Ş.'nin davaya konu tazminatlardan asıl işveren sıfatıyla sorumlu olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili; maddi tazminat hesabının güncel asgari ücret verileri dikkate alınmadan yapılmasının doğru olmadığını, davacının olayın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, bu nedenle %30 oranında kusur verilmesinin hatalı olduğunu ve hükmedilen manevi tazminat miktarının çok az olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... Grup Mak. İml. ... İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili; kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığını, ayrıca davacının ücrete ilişkin beyanı açıkken, bunun dışında bir ücret üzerinden hesaplama yapılmasının da hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... Endüstrisi San. Tic. A.Ş. vekili; davacı ile müvekkili şirket arasında işçi/işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, diğer şirketle imzalanan sözleşmenin anahtar teslimi ... sözleşmesi niteliğinde olduğunu, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini ve müvekkili şirketin davaya konu tazminatlardan sorumlu tutulamayacağını, ayrıca davacının kazaya illiyet bağını kesecek nitelikle ağır kusuruyla sebebiyet verdiğini, davacıya %30 oranında kusur verilmesinin hakkaniyet ile bağdaşmadığını, hükmedilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, diğer taraftan hesaba esas ücretin asgari ücret olarak kabul edilmemesinin de hatalı olduğunu savunarak temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

A)Davacı vekili ile davalı ... End. San Tic AŞ vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre temyize konu edilen miktarların Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Taraf vekillerinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Davacı vekili ile davalı ... End. San Tic AŞ vekilinin manevi tazminat istemine yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Taraf vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,