Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12296 K.2024/13519

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... 'nin Kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken aynı zamanda İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığını, davalının 22.10.2011-09.04.2017 döneminde müvekkil kurumdan aldığı emekli aylıkları yersiz duruma düştüğünü, kendisine yapılan yazılı bildirime rağmen yersiz aldığı aylığı Kuruma iade etmediğini, davanın niteliği, davacının Kurumdan alacağı aylık ve sağlık yardımına tevessül edecek kişilik ve ekonomik yapıda bir kimse olması ve talep edilen miktarın davalı için yüksek bir meblağ olabileceği sebebiyle davalının mal kaçırma ihtimalinin bulunması,

kurum alacağının zarar tarihinde muaccel ... gelmesi ve miktarın yüksekliği de dikkate alınarak kurum alacağının tahsilinin imkansızlaşmaması için ihtiyati- haciz talep ettiklerini, Kurum alacağının tahsilinin imkansızlaştırılmasının önlenmesi bakımından davalı adına kayıtlı gayrimenkul bulunduğu takdirde üzerlerine ihtiyati haciz konulması için Kastamonu ve İnebolu Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ya da mümkünse UYAP sistemi üzerinden malvarlığı sorgulaması yapılarak adına kayıtlı (varsa) tüm gayrimenkul ve tüm vasıtalar üzerine 5502 sayılı Kanun'un 35/4 maddesine gereği müvekkil Kurum her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat

yatırmak mükellefiyetinden muaf olduğundan teminatsız olarak ihtiyat-i haciz konulmasına, müvekkil Kurum zararı 85.013,57-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yana yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; hakkında “emekli aylığı alırken bütçeden yardım alan kuruluşta çalışmaya başlanılması sebebiyle yersiz ödenmiş ... gelen 85.013,57 TL'nin tahsili” gerekçe gösterilerek alacak davası açıldığını, ilgili borç bildirim belgesinin tarafıma tebliğinden önce de tarafıma sözlü veya yazılı hiçbir bildirimde bulunulmadan ilk olarak Ocak ayında emekli maaşımın 1/4'ü oranında kesinti yapıldığını,

Sosyal Güvenlik Kurumu il ve ilçe müdürlükleri çalışanlarından konuyla ilgili bilgilendirme talep ettiğinde Köylere hizmet götürme birliğinin kamu kurumu sayıldığı ve yersiz ödeme sayılan emekli maaşının geri alınacağı söylendiğini, daha sonra Şubat, Mart ve Nisan ayında da bu kesinti gerçekleştiğini, 17.02.2017 tarihli 2148514 numaralı Borç Bildirim Belgesinin dayanağı olan işlemler ve hangi çalışmaya ilişkin olarak yersiz aylık ödendiğine dair rapor vs. evrak tebliğ edilmemiş olmakla, bu hususun da ayrıca hukuka aykırı olduğunun açık olduğunu,

kendisinin İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde 2006 senesinde sözleşmeli olarak çalışmaya başladığını, 2011 senesinde emekli olduktan sonra da grayder operatörü bulunmamasından kaynaklanan personel yetersizliği ile dönemin kaymakamlarının tecrübelerinden faydalanmak istemeleri nedeniyle çalışmaya devam ettiğini, ayrıca gerek Sosyal Güvenlik Kurumu yetkililerinin gerekse ilgili kaymakam birlik müdürünün emekli olarak çalıştığında emekli maaşının kesileceği yönünde herhangi bir bildirimleri veya uyarıları olmadığını, SGK, Köylere Hizmet Götürme Birliğinin kamu kurumu olduğunu iddia ettiğini,

emekli çalışan olması sebebiyle maaşından yıllardır SGK prim kesintileri yapıldığını, bu prim kesintileri yapıldığı halde bir de bu şekilde borç tahakkuk ettirilmesi açık çelişki içerdiğini, çalışmış olduğu Köylere Hizmet Götürme Birliği 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinde belirtilen Kurumlar arasında bulunmadığını, Kurumca yapılan bu borçlandırma ve emekli maaşının kesintisi işlemi kazanılmış haklara sosyal güvenlik ilkesine ve hukuki güvenilirlik ilkesine de açıkça aykırı olduğunu,

Sosyal Güvenlik Kurumu Kastamonu Muhasebe Birimince hazırlanarak tarafına gönderilen 110.356,15-TL borca konu işlemin iptali ve emekli maaşındaki 1/4 oranındaki kesintinin kaldırılarak yürütmenin durdurulması talebiyle dava açmış olduğunu, Kastamonu İdare Mahkemesinin 2017/664 Esas sayılı dosyasında derdest olduğunu, Mahkemece iş bu dosyasında karar verilmeden önce Kastamonu İdare Mahkemesi dosyasındaki kararın beklenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "1-Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken aynı zamanda İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığını, davalının çalıştığı yerin 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 15 inci maddesi uyarınca “bütçeden yardım alan kuruluşlar” statüsünde olduğunu, herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık aylığı alanların bu kuruluşlarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamayacağını ve görev yapamayacağını, bu durumda davalının 25.12.2006-09.04.2017 tarihleri arasında müvekkil Kurumdan aldığı emekli aylıklarının yersiz ödendiğini ve geri alınması gerektiğini,

yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Dava, davalının Köylere Hizmet Götürme Birliğindeki çalışması nedeniyle, Kurum tarafından çalışma süresine rastlayan dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının tahsiline ilişkindir.

Somut olayda; 15.10.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davalının Eylül 2011-Eyül 2014 ve Şubat 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında İnebolu Köylere Hizmet Götürme Birliğinde çalıştığı tespit edildiğinden yersiz olarak ödendiği tespit edilen aylıkların 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi 1 inci fıkra a bendi uyarınca tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

... Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin kanunla sayılan hizmetlerin yerine getirilebilmesi için köylerin katılımı ile oluşturulduğundan ve gelirleri de bütçeden aktarılmadığından dava konusu birlik nezdinde geçen çalışmanın 5335 sayılı Kanun'un 30/2 maddesi kapsamında bir çalışma olarak değerlendirilemeyeceği, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında sayılan iş yerlerinden olmadığından davalıya borç çıkarılmasına ilişkin kurum işleminin yerinde olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, davanın kabulüne karar verilmesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri ile 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,