Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12479 K.2025/2378

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 27.09.2016-03.10.2016 tarihleri arasında davalı ...'e ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Akdeniz Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 11.07.2019 tarihli, 215 sayılı, yersiz ödeme konulu Kurum işleminin iptaline, davacının haksız işleme dayalı olarak kesilen maaşlarının, ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...; davacının çalışması fiili çalışma olduğunu, günün belirli saatlerinde Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin karşısında ve Ankara'daki Sosyal Güvenlik merkezlerinin önünde el ilanı ve broşür dağıtımı işlemi yapmış ve bu sürelerin dışında ofiste olağan işlerin yürütülmesinde personele yardım ettiğini, davalı işveren olarak üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek davacının çalışmasına ilişkin tüm bildirimleri ve ödemeleri yaptığını,

davacının hizmetleri Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 14.01.2019 tarih 2019/113638/019 sayılı denetmen raporu sonucunda fiili çalışmaya dayanmadığından bahisle iptal edilen denetmen raporunun kendisine tebliğ edilmediğini, rapora ilişkin tüm haklarını saklı tuttuğunu, SGK'nın yeterli inceleme ve haklı bir değerlendirme yapmaksızın yaptığı işlemler ile iş alanında itibarının da sarsıldığını, bu iptal işlemlerinden sonra yeni müşteriler ve yanında hiç kimseyi çalıştıramadığını savunmuş haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili, davacı tarafından Kurum aleyhine açılan davada, davacı Kurumun 27.09.2016 ile 03.10.2016 tarihleri arasında diğer davalı yanında çalıştığının tespiti ile Kurum tarafından düzenlenen 11.07.2019 tarih ve 215 sayılı işleminin iptalini talep ettiğini, açılan iş bu davanın usul ve yasaya uygun olmadığını, davacının çalıştığını iddia ettiği sürelerin Kurum kayıtlarıyla aynı mahiyetteki yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini savunmuş Kurumlarına başvuru yapmadan açılan iş bu davanın usulden, aksi halde resen göz önünde bulundurulacak diğer nedenlerle birlikte davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. 14.01.2019 tarihli denetmen raporunda; işyerinin "söz emeklilik" unvanıyla "iş takipçiliği" işinde faaliyet gösterdiği, Cumhuriyet Mah....

Çankaya adresinde 16.01.2018 tarihinde yapılan denetimde fiilen çalışan bulunmadığının tespit edildiği, hizmeti bildirilen sigortalıların çoğunun davacı gibi yurt dışı (Hollanda, Almanya, KKTC) bağlantılı oldukları, işveren olarak beyanı alınan ...'in SGK da iş takipçiliği işleri yaptığını, diğer işçilerin ise ilan dağıtma, çay, temizlik işi için işe alınan kişiler olduğunu beyan ettiği, işyerinden bildirilen sigortalıların büyük bir kısmı arasında akrabalık bağı bulunduğu, kısa süreli hizmeti bildirilen sigortalıların hemen hemen tamamının yurt dışı ve askerlik borçlanması talep ve ödemelerinin bulunduğu,

işyerinin sigortalı bildiriminin sonradan artış gösterdiği, neticede söz konusu işyerinin sahte işyeri olmadığı ancak kısa süreli yapılan bildirimlerin yurt dışında yaşayan kişilere ait olduğu ve emeklilik hakkından yararlanmak amacı ile yapılıp fiili çalışmaya dayanmadığı tespit edildiğinden iptal edildiği anlaşılmış olup, 03.08.1955 doğumlu davacının yurt dışından gelerek yedi gün ilan/ broşür dağıtma işinde çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

aynı işyeri ile ilgili yapılan sahte bildirimlerin iptali istemiyle açılan dava dosyalarında verilen kararların da aynı yönde olduğu gerekçelerine dayalı olarak davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme sonucu karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık davacının Kurumca iptal edilen çalışmalarının gerçek ve fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,