Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12613 K.2025/4310

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak başta Diyarbakır ve ... Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak çalıştığını, bu süre içerisinde aylık maaş almasına, mevsimlik işçi ve tam gün çalışmasına rağmen part-time çalışmış gibi gösterildiğini ve sigorta primlerinin bu nedenle eksik yatırıldığı iddiasıyla müvekkilinin çalıştığı 02.11.1989-201076 dönemde aylık 30'ar gün çalıştırıldığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacının Halk Eğitim Merkezinde hizmet akdine göre değil, valilik-kaymakamlık onayına istinaden saat üzerinden ve saat başı kabul edilen ücrete göre çalıştığını, bu nedenle dava ile ilgili görevli mahkemenini idare mahkemesi olduğunu, ayrıca davacının çalışma şeklinin part-time olduğunu, davacının hizmetlerinin buna göre bildirildiğini ve yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığı iddiasıyla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, 657 sayılı Kanun'un 89. maddesi gereğince her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile üniversite ve akademi, okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verildiğini, 1739 sayılı maddeye göre de hazırlanan ...

Kurumlarında Sözleşmeli Veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde ek ders görevi verilmesi yoluyla görevlendirilecek usta öğreticilere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca işlem yapılacağının öngörüldüğünü, ayrıca usta öğreticilerin istisnalar arasında sayılmamış olup bu kimselerin 4857 sayılı Kanun'a tabi işçi olarak kabul edilmesi gerektiğini,

Mülga 1457 sayılı Kanun'un 61. maddesi gereğince bir günlük çalışma süresinin 7,5 saat olarak belirtilmiş yine 4857 sayılı Kanun'un 63. maddesinde bir haftalık çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğunu aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin iş yerlerinde haftanın çalışan günlerin eşit ölçüde bölünerek uygulanacağının hüküm altına alındığını, davacının part time çalıştığını bu nedenle çalışmalarının tam gün olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2011 tarihli ve 2010/576 E. 2011/885 K. sayılı kararıyla; davacının 02.11.1987 – 31.12.2008 tarihleri arasında davalı bünyesinde çalıştığının ve bu sürede 1154 günlük hizmetin diğer davalı SGK’ya bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 20.05.2013 tarihli ve 2012/6082 E. 2013/10162 K. sayılı ilamında; olunca, davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırıp ayırmadığının ve aynı işyerinde tam gün süreli çalışan emsal çalışanlarla aynı işi yapıp yapmadığının ya da tam gün süreli çalışan emsal çalışanlara göre önemli ölçüde daha az çalışıp çalışmadığının belirlemek için davalı işyerlerinden davacı adına düzenlenen ders programları, devam-devamsızlık çizelgesi ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgeler de getirtilerek,

dosyada bulunan diğer belgeler ile birlikte değerlendirilmek suretiyle, ayrıca davacı ile birlikte çalışan ve davacının çalışma saatleri konusunda somut bilgisi olabilecek müdür yardımcısı, öğretmen ve usta öğreticileri dinleyerek davacının okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak, davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işverenler nezdinde geçirip geçirmediği, diğer bir anlatımla, bir günlük çalışma mesaisinin tümünü davalı işyerlerine hasredip etmediğinin saptanması,

daha az saat derse girilen günlerde tam gün mesaisinin davalı işverenler nezdinde geçtiği kabul edilemeyeceğine göre, 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle hesap yapılması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece, davanın kabulüne, 1992/3. döneminde = 7 gün, 1993/1. döneminde = 62 gün, 1993/2. döneminde = 7 gün, 1993/3. döneminde = 7 gün, 1994/1. döneminde = 57 gün, 1994/2. döneminde = 2 gün, 1995/1. döneminde = 51 gün, 1995/2. döneminde = 16 gün, 1999/1. döneminde = 33 gün, 1999/2. döneminde = 3 gün, 2003/1. döneminde = 7 gün, 2003/2. döneminde = 13 gün, 2004/10. döneminde = 9 gün, 2004/11. döneminde = 9 gün, 2004/12. döneminde = 8 gün, 2005/1. döneminde = 19 gün, 2005/2. döneminde = 13 gün, 2005/3. döneminde = 5 gün, 2005/4. döneminde = 8 gün, 2005/5. döneminde = 9 gün, 2005/6. döneminde = 12 gün, 2005/7. döneminde = 13 gün,

2005/8. döneminde = 15 gün, 2005/9. döneminde = 20 gün, 2005/10. döneminde = 15 gün, 2005/11. döneminde = 15 gün, 2005/12. döneminde = 13 gün, 2006/1. döneminde = 26 gün, 2006/2. döneminde = 17 gün, 2006/3. döneminde = 13 gün, 2006/4. döneminde = 16 gün, 2006/5. döneminde = 14 gün, 2006/6. döneminde = 9 gün, 2006/9. döneminde = 4 gün, 2006/10. döneminde = 16 gün, 2006/11. döneminde = 13 gün, 2006/12. döneminde = 14 gün, 2007/1. döneminde = 17 gün, 2007/2. döneminde = 20 gün, 2007/3. döneminde = 13 gün, 2007/4. döneminde = 16 gün, 2007/5. döneminde = 13 gün, 2007/6. döneminde = 7 gün, 2007/9. döneminde = 10 gün, 2007/10. döneminde = 15 gün,

2007/11. döneminde = 13 gün, 2007/12. döneminde = 16 gün, 2008/1. döneminde = 16 gün, 2008/2. döneminde = 19 gün, 2008/3. döneminde = 14 gün, 2008/4. döneminde = 14 gün, 2008/5. döneminde = 15 gün, 2008/6. döneminde = 5 gün, 2008/9. döneminde = 14 gün çalıştığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum, yeterli inceleme yapılmadığını, davalı ... vekili, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 2. fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi, 438. maddesinin 7, 8, 9. fıkraları ile 439. maddesinin 2. fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79., 5510 sayılı Kanun'un 86. maddeleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin 2. fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR