Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12649 K.2025/2352

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bağ. Şarap. Hay. Tur. San. Ltd.

Şti.'de 05.03.2008-11.03.2010 tarihleri arasında kasiyer olarak çalıştığını, çalışmaları sonunda Kurum tarafından müvekkiline yaşlılık aylığı bağlandığını, daha sonra davalı iş yerinde yapılan denetimler sonucu davacının da aralarında bulunduğu 65 kişinin sigortalılık hizmetlerinin iptali için 06.09.2012 tarihinde 2012.T-G.137 sayılı Sosyal Güvenlik Denetim Raporu düzenlendiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı şirkette olan sigortalılığının iptal edilerek yaşlılık aylığının durdurulduğunun 26 Kasım 2012 tarih 20599662 sayılı Kurum yazısı ile müvekkiline bildirildiğini,

müvekkiline Kurum tarafından ödenen 11.242,22 TL'nin müvekkilinden faizi ile birlikte istenildiğini, bu nedenle müvekkilinin 05.03.2008-11.03.2010 tarihleri arasında davalı şirkette sigortalı olarak çalıştığının tespiti, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren müvekkiline yeniden yaşlılık aylığı tahsis edilmesini, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesinin gerektiğinin tespitine karar verilmesini, müvekkilinin davalı Kuruma yersiz ödediği iddia edilen aylıklar nedeniyle borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK vekili, 02.04.2013 tarihli cevap dilekçesinde; davalı ... Bağ. Şarap. Hayv. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti'ye ait.... mevkinde bulunan iş yerinde Kurumca 23.02.2012 tarihinde durum tespiti yapıldığını, 01.11.2007-30.06.2012 dönemine ilişkin iş yeri kayıt ve belgelerinin incelendiğini, aralarında davacının da bulunduğu 65 kişinin fiilen söz konusu iş yerinde çalışmadıkları halde sigortalı bildiriminin yapıldığının tespit edildiğini, şirket ortaklarından... ve...'ün verdikleri ifadelerde söz konusu kişilerin hiçbirinin kendilerinin işe almadıklarını, bu kişilere ücret ödemesi yapmadıklarını ve bu kişilerin iş yerinde çalışmadıklarını beyan ettiklerini,

fiilen çalışmadıkları halde çalışıyormuş gibi kendilerini sigortalı bildirimi sağlayarak hizmet kazanmaya çalışan davacının hizmetlerinin iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, haksız fiilden elde edilen yaşlılık aylığı alan davacının aylık kaydının iptal edilmesinde ve ödenen paraların 5510 sayılı Kanun'un 96. maddesi uyarınca hukuka uygun olduğunu haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Bağ. Şarap. Hayv. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye yapılan usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma gün tebligatına rağmen davanın esasına ilişkin beyanda bulunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2022 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı ... Bağcılık Şarapçılık Hay. Tur. Tic. Ltd. Şti.'de çalışmadığı nedeni ile çalışmama ve emeklilik kaydının iptaline yönelik Kurum işleminin iptaline, davacının davalı iş yerinde 05.03.2008-11.03.2010 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının 20599662 numaralı 22.11.2012 tarihli borç bildirim belgesinde belirtilen miktarda davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacıya ödenmeyen emeklilik aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ...iş yeri vergi kayıtları nazarında çalıştırılması gereken işçi sayısı ile yapılan bildirimlerin karşılaştırması yapılmalı, davacı gibi kasiyerlik yaptığını iddia eden veya iş yerinde kasiyer olarak çalışan başka kişilerin olup olmadığı bir önceki bozma ilamında belirtilen benzer dava dosyaları da gözetilerek araştırılmalı, yine bir önceki benzer dava dosyaları dışında aynı denetmen raporuna istinaden açılmış dava dosyaları bulunup bulunmadığı araştırılmalı,

davası bulunup da Mahkemece dinlenilmemiş şahıslara ulaşılarak beyanlarına başvurulmalı böylelikle uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir., gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının davalı ... Bağcılık Şarapçılık Hay. Tur. Tic. Ltd. Şti.'de çalışmadığı nedeni ile çalışmama ve emeklilik kaydının iptaline yönelik Kurum işleminin iptaline, davacının davalı iş yerinde 05.03.2008-11.03.2010 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının ....numaralı 22.11.2012 tarihli borç bildirim belgesinde belirtilen miktarda davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacıya ödenmeyen emeklilik aylıklarının hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde: a. Eksik inceleme ile karar verldiğini, b. Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR