Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13344 K.2025/3203

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 27.11.2019-07.07.2020 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İşletmeciliği ve ... A.Ş. vekili, davacının müvekkili şirket nezdinde 27.11.2019 tarihinde çalışmaya başladığını beyan etmiş ise de, Kurum kayıtlarında yer alan işe giriş çıkış tarihleri haricindeki iddialarının asılsız olduğunu, müvekkilinin kurumsal bir yapıya sahip olduğunu Kurum kayıtsız işçi çalıştırmasının kesinlikle söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı nezdinde 01.12.2019-07.01.2020 tarihleri arası 37 gün çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine, davacının davalı nezdinde çalıştığı 08.01.2020 ile 20.03.2020 tarihleri arası talebi için karar verilmesine yer olmadığına, davacının ödenmeyen SGK primlerinin ödenmesi talebinin idari bir işlem olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri, çalışmanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “Sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut dosyada; davacı 27.11.2019-07.07.2020 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 01.04.1996-30.11.2019 tarihleri arasında başka iş yerlerinden 4/a kapsamında çalışması, 08.01.2020-20.03.2020 döneminde davalı iş yerinden bildirimleri bulunmaktadır. Davalı iş yeri 26.07.2019 tarihinde kanun kapsamına alınmış olup, dosyada dinlenen tanıkların çalışmalarının 08.01.2020 tarihinde başladığı görülmektedir.

Mahkemece davacının 01.12.2019-07.01.2020 döneminde çalıştığı kabul edilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Bu itibarla belirtilen dönemde çalışması olan bordro tanıkları tespit edilerek dinlenilmeli, ayrıca komşu iş yeri işverenleri ve çalışanları araştırılarak tanık olarak beyanları alınmalı, tanıklara ilişkin çalışma kayıtları celp edilerek tanık beyanları denetlenmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde bu çelişkiler giderilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir. O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR