Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13661 K.2025/4038

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 179592.35 sicil numaralı iş yerinde 1985, 1986, 1987 yıllarındaki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti ile bu çalışmasının diğer çalışmaları ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki kayıtlardan; davacının, davaya dahil edilenler murisi ... adına kayıtlı ... sicil sayılı iş yerinden 01.03.1985 - 30.04.1987 tarihleri arasındaki bildirimlerinden 1985/3, 1986/1-2-3, 1987/1 dönemindeki bildirimlerinin, işveren tarafından düzenlenen ve 14.07.1994 Kuruma intikal eden iptal bordroları ile iptal edildiği, ... sicil sayılı iş yerinin...No.

9, Balçova adresinde sandeviç büfesi mahiyetinde olup 01.03.1985 - 07.06.1988 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, iş yeri evraklarının 17.03.1999 tarihinde imha edildiği, ... SGM'nin 16.01.2019 tarihli ve Balçova SGM'nin 20.08.2021 tarihli yazılarında ile davacının sigorta bildirimlerinin iptal nedenlerine ilişkin bilgi ve belgenin iş yeri dosyası imha edilmesi nedeniyle temin edilemediğinin bildirildiği, ...

Vergi Dairesinin, davaya dahil edilenler murisinin 01.03.1985 - 07.06.1985 tarihlerinde mükellefiyetinin bulunduğunun bildirildiği, İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından iş yeri adresinde sokağın bulunmadığının bildirildiği, Vergi Dairesi Başkanlığı, adrese dayalı tespit yapılamadığının bildirildiği; davalı Kurum tarafından, davaya dahil edilenlerin murisinin, ... sicil sayılı iş yerinin Kanun kapsamından çıkış tarihinden yaklaşık altı yıl sonra Kuruma intikal eden iptal bordrolarının neden kabul edildiği, iptal gerekçesinin nedenlerinin neler olduğunu ispatlayamadığı,

her ne kadar davaya dahil edilenler murisinin vergi kaydının 07.06.1985 tarihinde sonlandığının bildirilmesine rağmen, davacının 1985/2 dönemindeki 120 gün bildiriminin iptaline yönelik herhangi bir işlem bulunmaması, yine uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı bildirimleri bulunan tanık ...'in, davaya dahil edilenler murisinin 3-4 yıl mükellefi olduğuna ilişkin beyanı birlikte değerlendirildiğinde, davacının, ... sicil sayılı iş yerinden 1985/3, 1986/1-2-3, 1987/1 dönemindeki bildirimlerinin, iş yerinin Kanun kapsamından çıkış tarihinden sonra iptal edilmesinin nedenleri davalı Kurum tarafından ispatlanamadığı,

sosyal güvenlik hakkının Anayasal nitelikteki haklar kategorisinde olduğu değerlendirildiğinde, davacının, davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde, ispat külfeti davacı tarafa yüklenmek suretiyle ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüyle.

İzmir 1. İş Mahkemesinin, 16.06.2022 tarihli, 2018/85 E, 2022/149 K. sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacının, ... sicil sayılı iş yerinden, 1985/3 döneminde 120 gün, 1986/1 döneminde 120 gün, 1986/2 döneminde 120 gün, 1986/3 döneminde 120 gün, 1987/1 döneminde 120 gün şeklinde yapılan bildirimlerinin iptaline yönelik Kurum işleminin ipttaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali-tespit istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 59. ve 86. maddeleri bordro tanık beyanları, vergi kayıtları, Kurum yazıları ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR