Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13664 K.2025/1893

İİlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 15.05.1994 tarihinde 1 gün sigortalı olarak asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesi ile Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.11.2021 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının ... sicil numaralı işyerinde 15.05.1994 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 18.11.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2022 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.04.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "..Somut olayda, dava hizmet tespitine yönelik olarak açılmış, Mahkemece de hizmet tespiti olarak hüküm kurulmuştur. Hizmet tespiti davalarında işverenin hasım gösterilmesi zorunlu olduğundan işverenliğin davada yer almaması yerinde görülmemiştir. Öte yandan, davacının 91842.001 sicil sayılı, A.G.M. Başmühendisliği ünvanlı işyerinde geçen çalışması tereddütsüz olarak belirlenmeden karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Bu doğrultuda Mahkemece yapılması gereken iş, 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi gereği; zorunlu dava arkadaşı olan işveren davaya dahil edilmek suretiyle; huzurunda yargılama yapılarak, sunacak olduğu deliller de değerlendirilmeli, HMK 31. maddesi ve 119/1-e maddesi gereğince davayı aydınlatma ödevi ve re’sen araştırma ilkesi gereği davacının eylemli çalışmasını ortaya koyacak şekilde işyerinde hangi bölümde, ne iş yaptığı, çalıştığını iddia dönemde kimlerle birlikte çalıştığı davacıya sorulup açıklattırılmalı, bu doğrultuda gerekli araştırmalar usulünce yapılmalı,

davacı tarafından bildirilen ve uyuşmazlığı aydınlatmaya yeterli sayıda kişilerin duruşmalarda tanık olarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir..." gerekçesiyle, bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma doğrultusunda yargılamaya devam olunmuş. Yargıtay bozma ilamı kapsamında davacı tarafa işverene karşı dava yöneltmesi için süre verilmiş . İşveren davaya dahil edilmiş olmakla, tebliğ işlemi ile taraf teşkili sağlanmıştır. Davacı asıl somutlaştırma ilkesi kapsamında ve davanın aydınlatılması yargılamanın daha etkin yürümesi için dinlenmiş. Davacının verdiği beyan kapsamında araştırma genişletilerek, bildirdiği yer muhtar ve azalar ilgili iş yeri bordro tanıkları ve isticvabında bildirdiği mesai arkadaşlarının dinlenmesi için işlem yapılmıştır.

Adana ve civar bölgelerde (Ceyhan Tarsus Mersin de yapılan görevler kapsamında ) iş bu Orman 'a karşı açılan davalarda, dava açan kişilerin Osmaniye, Karaisalı, Tufanbeyli gibi il/ilçelerde ağaç dikme işi için çalışma yaptıkları iddiası ile açtıkları davalarda, işe giriş bildirgelerinin genellikle ... nolu .... Başmühendisliği ünvanlı iş yerince verildiği, bildirilen iş yerlerine dair bir iş yeri kaydı olmadığı, Orman Bölge 'nin iş bu bölgede 91842- DOĞU AKDENİZ 25191 - SAİMBEYli 23793 - ADANA 70964 - KADİRLİ 23820 - OSMANİYE nolu iş yerleri olduğu görülmüş tespit edilmiştir.

Davacının çalışmasına ilişkin bozma öncesi ve sonrası toplanan tüm bilgi ve belgeler kapsamında, işe giriş bildirgesi varlığı nedeni ile hak düşürücü sürenin gerçekleşmediği, işverenin davaya dahil edilmesi ile Yargıtay ilamında bildirilen taraf teşkiline ilişkin eksikliğin giderildiği, gerek bozma öncesi gerek bozma sonrası dinlenen tüm tanık ifadeleri ve iş bu tanıkların Kurumdan istenen dahili davalı iş yerince verilmiş işe giriş bildirgesi varlığı ve hizmet dökümleri ve ilgili Orman Müdürlüğü kayıtları birlikte değerlendirilmesinde;

muhtar ve azalık görevlerindeki ..., bordro tanığı ..., ...., ..., ifadeleri ile çalışması ispatlanmış olup, davacının nüfus kaydı kontrolünde 01.01.1965 doğumlu olması nedeni ile, tespite 506 sayılı Kanun 60/G (551038/i)gereği yaş ve çocuk doğum engeli de olmadığı tespitleri ile davacının .... sicil numaralı işyerinde 15.05.1994 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine dair hüküm kurulmuştur. ..." gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının.... sicil numaralı işyerinde 15.05.1994 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğinden bahisle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının (1) gün süre ile sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR