Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13927 K.2025/8622

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.05.1994 tarihinden bu yana aralıksız sattığı sütten %1 kesinti yapılarak Bağ-Kur Çiftçi Tevkifat Primi kesintisi yapıldığını, davacının 2018 yılında emekliliğe hak kazandığını, Sosyal Güvenlik Kurumuna aylık için yaptığı müracaatın tevkifat listesinde künye uyuşmazlığı nedeniyle reddedildiğini, Ör-Koop kayıtlarında müvekkilinin baba isminin sehven ... olarak yanlış yazıldığını, T.C kimlik numarasının kayıtlar ile uyuştuğunu, baba adının .. .. olduğunu beyanla, davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01.05.1994 olduğunun tespiti ile 01.05.1994-13.09.2018 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 13.04.2021 tarihi duruşmada, davacının çalıştığı dönemlerin 2002-2008 olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli kararı ile S.S. .. ... ve Çevresi Tar. Kalk. Kooperatifi, kolluk araştırması ve Nüfus Müdürlüğünün yazılarından 10.04.... doğumlu ... isimli kişi bulunmadığı, S.S. Ö...... ve Çevresi Tar. Kalk.

Kooperatifi tarafından düzenlenen uyuşmazlığa konu müstahsil makbuzlarının davacıya ait olduğu, Kurumun davacının talebi künye bilgisi uymadığından reddettiği davacının talebi 2002-2008 dönemlerine ilişkin olduğu 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3. dönem tevkifata esas prim tutarlarının Kuruma aktarıldığı,

Nazilli Sosyal Güvenlik Merkezinin 06.07.2021 tarihli yazı ekindeki 31.03.2007-31.12.2008 tarihleri aralığındaki Bağ-Kur raporları ve davacının 01.08.2007 tarihinden itibaren zorunlu tarımsal sigorta kapsamında olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3 tarihli tevkifat kesinti listelerindeki üreticinin ...

TC kimlik numaralı davacı ... olduğunun tespitine, davacının 01.07.2002 tarih ve 31.07.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabii sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli kararı ile S.S. .... ... ve Çevresi Tar. Kalk.

Kooperatifi tarafından düzenlenen müstahsil makbuzlarının davacıya ait olup olmadığı tespit olunamadığından davacının talebi Kurum tarafından reddedilmiş ise de kolluk araştırması, nüfus yazısı, muhtarlık bilgisi ile uyuşmazlık konusu müstahsil makbuzlarının davacıya ait olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin beyanı doğrultusunda talebin 2002-2008 dönemlerine ilişkin olduğu, 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3. dönemine ait tevkifata esas prim tutarlarının Kuruma aktarıldığı,

Nazilli Sosyal Güvenlik Merkezinin 06.07.2021 tarihli yazısı ile anlaşılmakla, davacının 08.12.2006-31.05.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık bildirimleri bulunduğu dikkate alındığında, 01.08.2002-07.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabii Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmesi gerekirken davanın tümden kabulü hatalı olmuştur gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3 tarihli tevkifat kesinti listelerindeki üreticinin ...

TC kimlik numaralı davacı ... olduğunun tespitine, davacının 01.08.2002-07.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabii Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "1-Davacı vekilinin ek kararı temyiz talebi yönünden;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesi gereğince, istinaf dilekçesi verilirken, istinaf yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Anılan Kanun'un 366. maddesine göre de "Bu Kanunun istinaf yolu ile ilgili 343 ilâ 349 ve 352. maddeleri hükümleri, temyizde de kıyas yoluyla uygulanır."

Eldeki davada, Bölge Adliye Mahkemesinin, davacı vekiline eksik temyiz harç ve giderlerini 1 hafta içinde yatırılmasına ilişkin muhtırayı 03.01.2023 tarihinde tebliğ ettiği, masrafın yatırılmaması nedeniyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı vekili tarafından ek kararın temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda sözü edilen yasa hükümlerine aykırı olarak hükmü temyiz eden davacı vekili tarafından süresinde eksik temyiz harç ve giderlerinin yatırılmadığı, Mahkemece verilen ek kararın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesindeki yönteme uygun olduğu anlaşılmakla, anılan ek karara yönelik davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan 16.01.2023 tarihli “temyiz talebinin reddine” ilişkin ek kararın onanmasına karar verilmiştir.

2-Davalı Kurum vekilinin temyiz talepleri yönünden; Uyuşmazlık konusu tevkifat listelerinde ... isimli kişinin künye bilgileri ... kızı .... ... doğumlu olarak yer almaktadır. Davacı, 20.12.. .. doğumlu olup babasının adı .. ..'dir. Mahkemece, uyuşmazlığa konu müstahsil makbuzlarının davacıya ait olduğu sonucuna varışmışsa da ... kızı ..... doğumlu ... isimli kişinin varlığına ilişkin yapılan araştırma eksik ve yetersiz olup, hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için tanık beyanları ile birlikte işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gerekmektedir.

Mahkemece bu doğrultuda yapılacak iş, öncelikle “... kızı .. ... doğumlu ...” isimli bir kişinin bulunup bulunmadığı ilgili İl Nüfus Müdürlüğü ve Ziraat Odasından sorulmalı, tespit edilen şahıslar arasında duruşmalarda daha önceden beyanına başvurulmayan şahısların belirlenmesi halinde bunların da tanık olarak beyanlarına başvurulmalı, makbuzun düzenlendiği tarihte nerede oturdukları, ne işle meşgul oldukları, bu tevkifatın kendilerine ait olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, adı geçen komisyoncunun elinde uyuşmazlık konusu döneme ait tevkifat listesi olması halinde getirtilmeli,

komisyoncunun da tanık olarak beyanına başvurularak toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Kabule göre ihtilaf konusu kesinti veya kesintilerin davacıya ait olduğunun tespiti halinde, 08.12.2006-31.05.2007 döneminde, çakışan sigortalılık hali gözetilerek, hangi sigortalılığa üstünlük tanınacağının çözümlenmesi gerekir." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı gereğince; ... Kızı 10.04... ... doğumlu ... adına ziraat oda kaydı olmadığına dair Kuyucak Ziraat Odası Başkanlığı yazısı, ... Kızı 10.04. ... doğumlu ... isminde bir kişinin kaydının olmadığına dair Nüfus Müdürlüğü yazısı, S.S. ..

Nazilli ve Çevresi Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin davacı ... dışında kooperatife süt teslim eden başka ... olmadığını belirten yazı ile tanık olarak dinlenen kooperatif çalışanları ... ve ...'in süt teslim eden kişinin .. .. ve .. kızı 20.12... doğumlu davacı ... olduğu, kooperatife süt teslim eden başka ... olmadığına dair beyanları gözetildiğinde, uyuşmazlık konusu müstahsil makbuzlarının davacıya ait olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin beyanı doğrultusunda talebin 2002-2008 dönemlerine ilişkin olduğu, 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3. dönemine ait tevkifata esas prim tutarlarının Kuruma aktarıldığı,

Nazilli Sosyal Güvenlik Merkezinin 06.07.2021 tarihli yazısı ile anlaşılmakla, davacının 08.12.2006-31.05.2007 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık bildirimleri bulunduğu dikkate alındığında, 01.08.2002- 07.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabii Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu kabul edilmesi gerekirken davanın tümden kabulü hatalı olduğu,

sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf yoluna başvuran davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdiği itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında kısmen yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak;

...nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş; davanın kısmen kabulü ile dava konusu 2002/06, 2003/8, 2004/10, 2005/02, 2005/12, 2006/3 tarihli tevkifat listelerindeki üreticinin ... T.C. kimlik numaralı davacı ... olduğunun tespitine, davacının 01.08.2002-07.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olup bozulmasını gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve aidiyet istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,