Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14604 K.2025/1590

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1479 ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında sigortalılık süresinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının meslek odası kaydı bulunan 01.10.2008-15.07.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamda sigortalı olduğunun tespitine, diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun 4/1-b kapsamında sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme konusu davada, davacı 10.06.1999-15.07.2015 tarihleri arasında taksicilik yaptığını, primlerini ödemediğini, geriye dönük olarak sigortalılık süresinin tescilini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.2008-15.07.2015 tarihleri arasında 4/1-b kapsamda sigortalı olduğunun kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

5510 sayılı Kanun'un "Sigortalı sayılanlar" başlıklı, 17.04.2008 tarih, 5754 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 4/b maddesi, 5510 sayılı Kanun'un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan; ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanların, gelir vergisinden muaf ise esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanların, ve anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarının 4/1-b kapsamda sigortalı sayılanlar olduğunu düzenler.

Bu bağlamda İlk Derece Mahkemesince, davacının kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması nedeniyle öncelikle hüküm altına alınan tüm dönem için vergi kayıtları getirtilerek gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olup olmadığının belirlenmesi ve bu kapsamda 4/1-b sigortalılık şartını taşımadığının anlaşılması halinde bu defa vergi muafiyetinin olup olmadığı sorularak vergi muafiyetinin varlığı halinde aynı dönemler için davacının hüküm altına alınan süreyi kapsar şekilde esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olup olmadığı hususları incelenerek, tüm bilgi ve belgelerin dosya içine celbi ile varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR