Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15213 K.2025/4578

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde 15.03.2018-13.09.2019 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, sigorta girişinin işe başlama tarihi olan 15.03.2018 tarihinden yaklaşık 6 ay sonra yapıldığını öğrendiğini, 13.09.2019 tarihinde de işten çıkarıldığını; davacının İŞKUR kanalı ile işe başlamadığını, eğer o şekilde işe başlamış olsaydı İŞKUR bünyesinde kaydının olacağını, davacının davalı şirkette 2.020,00 TL ücret ve 2.020,00 TL üzerinden çocuk yardımı alarak çalışmaya başladığını belirtmek suretiyle davacının hizmetlerinin ve prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili özetle davalının, bünyesinde 130 kişinin çalıştığı köklü bir rehabilitasyon merkezi olduğunu, SGK prim ödemelerinden çekinmeyeceğini, davalı işyerinin 20.03.2012 tarihli Yönetmeliğe tabi olan bir nevi özel okul olduğunu, rehabilitasyon merkezinde görev yapacak kimseler ile içeriği matbu olarak Milli Eğitim tarafından belirlenen sözleşme imzalandığını, iş sözleşmesinin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün onayından geçtiğini, davacının çalışmasının da bu şekilde idari denetimden geçtiğini, davacının İŞKUR kanalı ile istihdam edilmediğinin söylendiğini ancak bu beyanın gerçek olmadığını,

davacı asilin 01.06.2018-31.08.2018 tarihleri arasında T.

İş Kurumu İşbaşı Eğitim ve İstihdam Programı ile büro memuru olarak istihdam edildiğini, davacının sözleşme bitiminden sonra 1 ay içerisinde işe alındığını, davacının yasal olarak çalışmasının 28.09.2018-19.09.2019 tarihleri arasında olduğunu, bu sürelerin bildiriminin yapıldığını ve sigorta primlerinin ödendiğini, davacının ücretinin ne olduğunun imzasını içeren ücret hesap pusulaları ve bordro örnekleri ile sabit olduğunu, davacının hiç bir haklı gerekçe göstermeden tebliğden imtina ederek görev değişikliğini kabul etmediğini ve peş peşe sağlık raporları aldığını,

gelmediği günler için tutanaklar tutulduğunu belirtmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 12.09.2018 tarihli tutanak içeriğine göre yaralanmalı trafik kazasına karışan ... plakalı aracın sürücüsünün ... olduğu ve aracın ... Bilgisayar'a ait olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından sunulan iş yeri kayıtlarına göre davacının 28.09.2018 tarihli işe alımına dair işe giriş bildirgesi düzenlendiği, 19.09.2019 tarihinde çıkışının bildirildiği, ücret ödeme pusulalarının ve raporlu olduğu tarihleri gösterir kayıtların bulunduğu görülmüştür.

Toplanan kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde davacı, davalı işverenlik bünyesinde 15.03.2018-13.09.2019 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmektedir. Davacının İŞKUR aracılığıyla ilk defa 01.06.2018 tarihinde davalı işverenlik bünyesinde çalışmaya başladığı kayıtlarda sabittir.

15.03.2018 tarihinde diğer bir anlatımla İŞKUR tarafından girişi yapılmadan önce davalı işverenlik bünyesinde çalıştığına dair davacı tanıkları ... ve ...'ün beyanları bulunmaktadır. Bu tanık anlatımları dışında davacının İŞKUR kapsamında çalışmaya başlamadan önce davalı işverenlik bünyesinde çalışmaya başladığına dair herhangi bir kayıt, belge ya da başkaca bir kanıt tespit edilememiştir.

Ancak davacının İŞKUR kapsamında bildirimi sona erdikten sonra davalı işverenlik bünyesinde çalışmaya devam ettiği kanaati Mahkememizde oluşmuştur. Trafik kaza tutanağına göre kazanın meydana geldiği 12.09.2018 tarihi davacının tespitini istediği döneme denk gelmektedir. Davalı işverenliğin, eski çalışanları olduğu için şirket arabasını ihtiyacı nedeniyle davacıya verdikleri savunması Mahkememizce inandırıcı bulunmamıştır.

Davacı prime esas kazancının da tespitini talep etmiş, bildirimlerin asgari ücret üzerinden yapıldığı, davacıya tespitini istediği dönem öncesi ve sonrası yapılan ödemelerin asgari ücretle uyumlu olması ve ayrıca ücret ödeme belgelerinin de imzalı bulunması nedeniyle prime esas kazanç tespiti isteminin reddi gerekmiştir." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının 31.08.2018 - 28.09.2018 tarihleri arasında davalı iş verenlik bünyesinde asgari ücretle hizmet sözleşmesine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının prime esas kazanç tespiti isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili, İş Kurumu programlarının uygulamasına göre işverenlerin, İŞKUR program süresinin bitiminden itibaren 1 ay içerisinde kursiyer/katılımcıyı işe alma hakkı bulunduğunu, davalı şirketin de İŞKUR program süresinin bitiminden sonra 1 ay içerisinde davacıyı işe aldığını, ancak Mahkeme kararı ile 31.08.2018 ile 28.09.2018 arasının tespit edildiğini, bu tespitin varsayıma dayanmakta olup kabul edilemeyeceğini, öte yandan İlk Derece Mahkemesinin hüküm gerekçesinde davacının 12.09.2018 tarihinde müvekkili şirkete ait araç ile kaza yaptığını,

dolayısıyla müvekkili ile davacının bahse konu tarihte iş ilişkisi içerisinde olduğunun varsayıldığını, ancak ortada görev esnasında yapılmış bir kaza olmadığını, tanık anlatımları ile de tevsik edildiği üzere aracın mehil süresi içerisinde davacının şahsi işleri için rica üzerine verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespitine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İşbu hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasında dava tarihi itibariyle Kurumun fer'i müdahil olduğu ile lehine veya aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi karar başlığında davalı olarak yazılan Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ibaresinin silinerek yerine feri müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu ibaresinin yazılmasına,

4. İlk Derece Mahkemesi hükmünün vekalet ücretine ilişkin 5. bendi silinerek yerine "5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.gereği takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Kulüp İnş.yapı Malz.Tur.Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine" yazılmasına; hükmün 6. bendi silinerek yerine "6-Davalı ... ... Kulüp İnş. Yapı Malz. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" ibaresinin yazılmasına;

5. Hükmün 7. bendi silinerek yerine "7-Davacının yaptığı 240,00 TL tebligat, 17,10 TL müzekkere, 1,75 TL dosya gömleği ücreti, 118,40 TL talimat gideri ve 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1,177,25 TL yargılama giderinin davalı ... ... Kulüp İnş. Yapı Malz. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine" yazılmak suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,