Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15227 K.2025/11007

Taraflar arasındaki fiili hizmet zammı süresi nazara alınarak yaşlılık aylığı tahsisi ve aylıkların tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararlı kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.03.1975 doğumlu olup 15.10.1993 - 14.10.2015 tarihleri arasında Türk Hava Kuvvetlerinde muvazzaf subay olarak görev yaptığı, 4 yıl 6 ay 8 günlük fiili hizmet zammının bulunduğu, bu görevinden sonra 4/a kapsamında pilot olarak 05.10.2015 tarihinde çalışmaya başladığı, Kuruma 4/a ve 4/c hizmetlerinin birleştirilmesi için başvuruda bulunulduğu, 30.09.2021 tarihinde emeklilik ve yaşlılık aylığı tahsisi talebiyle yaptıkları başvurunun reddedildiği,

fiili hizmet zammının yaş haddinden ve hizmet başlangıç tarihinden geriye çekilmesi gerektiği iddiasıyla davacının 4 yıl 6 ay 8 günlük fiili hizmet zammı süresinin tamamının hizmet başlangıç tarihi ve emeklilik yaş haddinden indirilerek 01.10.2021 tarihi itibariyle emekli sayıldığının ve emeklilik aylığına hak kazandığının tespiti ile hak kazanılan aylıkların her bir aylık için yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; fiili hizmet zammı hususunda İdare Mahkemelerin görevli olduğu, Kurumun merkezinin Ankara'da bulunması nedeniyle .............Mahkemelerinin yetkili olduğu, harp okullarında okuyan öğrencilerin 18 yaş dolumundan sonra geçen sürelerin fiili hizmet süresinden sayıldığı, 18 yaş altında geçen sürelerin fiili hizmetten sayılmadığı, idarenin işleminin usul ve yasaya uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla davanın kabulü ile ............. T.C. kimlik numaralı davacının fiili hizmet zammı süresinin yaş haddi ve hizmet süresi başlangıcından tenzili ile 01.10.2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, ödenmesi gereken aylıkların her bir aylık için aylığa hak kazanılan tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde 5434 sayılı Kanun'a tâbi muvazzaf subay (hava pilot) olarak 14.10.2015 tarihine kadar daha sonra ise özel bir havayolu şirketinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalışan davacının 30.09.2021 tarihli dilekçesine karşılık yazılan 01.10.2021 tarihli yazıda 53 yaş koşulunu tamamlamadığından emekli aylığına hak kazanamadığının bildirilmesi üzerine hak etmiş olduğu fiili hizmet müddeti

zammının tamamının sigorta başlangıç tarihinden geri çekilmesi, geri çekilmesi neticesinde bulunacak emeklilik yaş haddinden de indirilmesi gerektiğini ve yaşlılık aylığına hak kazandığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı,

2829 sayılı Kanun kapsamında hizmetlerin birleştirilmesi sonrasında 506 sayılı Kanun kapsamında tahsis koşulları değerlendirilirken davacının 5434 sayılı Kanun kapsamında hak kazandığı fiili hizmet müddeti zammının emeklilik işlemlerinde fiili hizmet sayılması ve 506 sayılı Kanun'un ek 39. maddesi uyarınca yaş haddinden indirilmesi gerekmekte ise de tahsis koşullarından olan sigortalılık süresi yönünden sigortalılık başlangıç tarihinden geriye doğru ekleme yapılması suretiyle sigortalılık başlangıç tarihini geriye götürecek şekilde ek bir sigortalılık süresine imkân vermesi mümkün olmadığından İlk Derece Mahkemesinin davacının 4 yıl 6 ay 8

günlük fiili hizmet zammı süresinin yaş haddinden indirilmesine ilişkin hükmü isabetli ise de bu sürenin hizmet başlangıç tarihinden geriye çekilmesi gerektiğinin tespitinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının ilk defa sigortalı olduğu 15.10.1993 tarihine göre 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-k maddesine göre.

23.05.2002 tarihinde; sigortalılık süresi 8 (dahil) yıldan fazla, 9 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 54 yaşını doldurmaları ve en az 5675 gün prim ödemeleri halinde yaşlılık aylığından yararlanabileceği belirtildiğinden davacının 25 yıl hizmetinin bulunduğu, 01.03.1975 doğumlu olan davacının 54 yaşını 01.03.2029 tarihinde dolduracağı, 4 yıl 6 ay 8 günlük fiili hizmet zammının yaş haddinden düşülmesiyle 23.08.2024 tarihine geri çekildiği.

30.09.2021 tarihi itibariyle 5675 günden fazla prim ödeme gün sayısının bulunduğu, davacının 30.09.2021 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebi bulunduğu, 11.10.2021 tarihinde dava açılmasından sonra 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-k maddesine göre ve fiili hizmet zammının yaş haddinden düşülmesiyle 22.08.2024 tarihinde yaşlılık aylığı koşullarını tamamlayacağı ancak 03/03/2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7438 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen geçici 95.

madde düzenlemesine göre bu maddenin yürürlük tarihinden (03.03.2023) sonra aylık bağlanması için talepte bulunanların 506 sayılı “Sosyal Sigortalar Kanunu’nun geçici-81. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendindeki yaş dışındaki diğer şartları sağlamış olmaları halinde yaşlılık aylığı bağlanabileceği belirtildiğinden davacının 01.04.2023 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanacağı,

koşulların dava tarihinden sonra oluşması nedeniyle yukarıda yer alan Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 13.06.2023 tarih ve 2023/5443 E. 2023/6805 K. sayılı emsal kararı doğrultusunda davanın kısmen kabulünün gerektiği gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile .........

İş Mahkemesi'nin 13.04.2022 tarihli, 2021/84 Esas - 2022/71 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının 4 yıl 6 ay 8 günlük fiili hizmet zammı süresinin yaş haddinden indirilmesi gerektiğinin tespitine, fiili hizmet zammı süresinin hizmet başlangıç tarihinden geriye çekilmesi talebinin reddine, davacıya 5510 sayılı Kanun'un geçici 95. maddesi gereği 01.04.2023 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, bağlanacak yaşlılık aylığından ilk üç aylık (2023/4,5,6.aylar) yaşlılık aylığının 01.07.2023 tarihinden itibaren,

sonraki aylıkların ise ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleriyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrarla Kurum işlemlerinin yerinde iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, fiili hizmet zammı süresi nazara alınarak yaşlılık aylığı tahsisi ve aylıkların tahsiline ilişkindir.

1.5434 sayılı Kanun kapsamında hak kazanılan 'fiili hizmet zammının' kişilerin fiili hizmetine eklenmesi gerektiği söylenebilir ise de birleşen hizmetler sonrasında, 506 sayılı Kanun'un 60 ve geçici 81. maddesindeki yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin koşullar bakımından uygulama yapılırken, sigortalılık süresi yönünden, kişinin sigortalılık başlangıç tarihiden geriye doğru ekleme yapılması ile sigortalılık başlangıç tarihinin geriye çekilmesi suretiyle, ek bir sigortalılık süresine veya başkaca bir uygulama yapılmasına imkân vermemektedir.

Bu çerçevede, davacı 15.10.1993 olan sigorta başlangıcı esas alındığında, 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesinin (B) bendinin (k) alt bendi uyarınca 25 yıl sigortalılık süresi, 5675 gün ve 54 yaşını ikmal etmesiyle yaşlılık aylığına hak kazanmaktadır.

Tahsis talebinde bulunduğu 30.09.2021 tarihi itibariyle 25 yıl ve 5675 prim gün şartını fazlasıyla yerine getiren davacının 4 yıl 6 ay 8 gün fiili hizmet zammı süresi tabi olduğu yaşından çıkarıldığında 23.08.2024 tarihinde yaş şartını ikmal etmekte olup takip eden aybaşı olan 01.09.2024 tarihinde yaşlılık aylığı tahsisine hak kazanmaktadır.

2. Fiili hizmet zammı süresi nazara alınarak yaşlılık aylığı tahsisi istemli davada, davanın reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararını davacı vekilinin istinaf istemi üzerine 31.10.2024 tarihli kararla 6100 sayılı Kanun'un 352. maddesi uyarınca kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi 5510 sayılı Kanun'un geçici 95. maddesini uygulamak suretiyle anılan hükmün yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren tahsise karar vermiştir.

3.03.03.2023 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un geçici 95. maddesi "Bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan 506 sayılı Kanun'un geçici 81. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanun'un geçici 205. maddesi hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanırlar.

Bu fıkra esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmaz ve geriye dönük hak talep edilemez." düzenlemesini içerir. Söz konusu düzenlemeden yararlanmanın ilk koşulu düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra tahsis talebinde bulunmaktır. Davacının anılan 03.03.2023 tarihinden önce herhangi bir yaşlılık aylığı tahsis talebi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla anılan hükmün uygulanması imkanı bulunmadığından davacının tüm tahsis şartlarını yerine getirdiği 23.08.2024 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2024 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

4. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine;

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının; hüküm fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan "Davacıya 5510 sayılı Kanun'un geçici 95. maddesi gereği 01.04.2023 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, bağlanacak yaşlılık aylığından ilk üç aylık (2023/4,5,6.aylar) yaşlılık aylığının 01.07.2023 tarihinden itibaren, sonraki aylıkların ise ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleriyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine," paragrafı silinerek yerine "Davacıya 01.09.2024 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,

bağlanacak yaşlılık aylığından ilk üç aylık (2024/9,10,11 aylar) yaşlılık aylığının 01.12.2024 tarihinden itibaren, sonraki aylıkların ise ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizleriyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine," paragrafı yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,