Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15257 K.2025/5380

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 2004 yılının Mart ve Nisan aylarında davalı Denizli ... bünyesinde Çivril/Karayahşiler köyünde çam dikme işinde çalıştığını, davalı işveren nezdinde çalışma süresince maaşı günlük olarak elden ödendiğini, davacının bu çalışması esnasında işveren tarafından sigorta girişi yapıldığını, hatta bu sigorta girişini gösterir belge davacının oğlu ... tarafından 2013 yılında davalı işverenden talep edildiğini, bu belgenin ... 'a verildiğini, ancak davacının emeklilik işlemleri için SGK'ya başvurulması esnasında hakkında davalı işveren nezdinde çalışmasını gösterir herhangi bir sigorta girişinin olmadığı,

sigorta girişinin 2008 tarihinden önce olmadığından bahisle emekli olamayacağının öğrenildiğini beyanla davacının davalı iş yeri bünyesinde 2004 yılı Mart ve Nisan aylarında kesintisiz olarak ve tespit edilecek sigorta primine esas gerçek kazanç üzerinden sigortalı olarak çalıştığının tespiti ve tescili ile bu tespit ve tescil akabinde emekliliğinin tespitine ve tesciline, bu tespitler sonucunda emekli olması gereken tarihten itibaren müvekkilin mahrum kalmış olduğu tüm alacaklarının asli, fer'ileri ve yasal faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkilleri idare nezdinde hiçbir çalışmasının olmadığını, davacı ... adına SGK kaydı, iş sözleşmesi, puantaj kaydı, yevmiye defteri, tutanak ve ödeme emri bulunmadığını, iddia edilen olay üzerinden 18 yıl geçtikten sonra dava açılmış olması göz önünde bulundurularak zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğinin de gözetilerek davanın reddini istemiştir.

2-Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davanın zamanaşımı/hakdüşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini, davacının hizmet döküm cetveli incelendiğinde görüleceği üzere davacının işbu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini, Kuruma karşı dava açmadan önce Kuruma başvuru zorunluluğunun dava şartı olduğunu, davacının ilgili koşulları yerine getirmediğini, davacıya ait işe giriş bildirgeleri ve diğer belgeler incelendiğinde görüleceği üzere davacının dava dilekçesinde belirttiği tarihte dönem bordrosuna rastlanmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava edilen dönem yönünden davacıya ait Kurum kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, davalıya ait işyerinden davacı adına Yönetmelikle tespit edilen belgelerin hiçbirinin SGK'ya verilmediği, bu döneme ilişkin dosyaya celp edilen davalı kamu kurumu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen dönemlik bordro kayıtlarında davacıya ilişkin bilgi ve belgeye rastlanmadığı, dolayısıyla davacının sigortalılık hizmet bildirimlerinin davalı tarafından yapılmadığı gibi, davacının davalı kamu kurumunda çalıştığına dair re'sen tespitin de yapılmadığı,

davacının maaş aldığına ve maaşından prim kesintisi yapıldığına dair hiç bir belge bulunmadığı, talep edilen dönem olan 2004 yılı Mart ve Nisan aylarına ilişkin tespit tarihi ile dava tarihi olan 09.09.2022 tarihi arasında hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Çal Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi 2022/269 Esas, 2024/39 Karar sayılı kararında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacı ve fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının 2004 yılının Mart ve Nisan aylarında davalı Denizli ... bünyesinde Çivril/Karayahşiler köyünde çam dikme işinde çalıştığını, çalışma süresinde maaşının günlük olarak elden ödendiğini, işveren tarafından sigorta girişinin de yapıldığını, Kurumdan bu durumun kontrol edilmediğini, bu belgenin beklenmedik sebeplerden dolayı kaybedildiğini, SGK kayıtlarına işlenmediği ve Kurum nezdinde de zayi olduğunu, bundan dolayı emeklilik işlemlerinin gecikmiş olduğunu, işveren nezdinde çalışıldığının tanık beyanlarıyla da sabit olduğunu, davanın hak düşürücü süre sebebiyle reddinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.

2-Fer'i müdahil Kurum vekili; Kurumun sıfatının davalı olarak değiştirilmesi ve lehine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 2004 yılı Mart ve Nisan aylarında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Anayasa m.123/3'e göre kamu tüzel kişilikleri ancak Kanun ya da Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulurlar. Bakanlıklar, Devlet kamu tüzel kişiliğinin bir davada taraf ehliyetine sahip organlarıdırlar. Bunun dışında bazı genel müdürlüklerin, il özel idarelerinin, köylerin, belediyelerin ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunlara bağlı müesseselerin de tüzel kişilikleri vardır. Bu kapsamda davada taraf ehliyet bulunmayan Çal Orman İşletme Müdürlüğünün davalı olarak gösterilmesi yerinde görülmemiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR