Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15866 K.2025/8202

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1987 yılı Şubat ayından 20.09.2011 tarihine kadar davalı ... nezdinde ve ...'ın ortağı ve yöneticisi olan davalı şirketler nezdindeki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının, aralarında organik bağ bulunan davalılardan; davalı ...'a ait olan ve daha sonra ortağı ve yöneticisi olduğu ... Tarım Ürünleri Tic.San.A.Ş.'ye (ki bu şirketin ... Tarım Ürünleri Hayvancılık Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine, ...

Tarım ...Ltd.Şti'nin de davalı ...Ş.'ye tüm aktif ve pasifiyle devrolması nedeniyle ticaret sicilinden terkin edildikleri görülmekle) devrettiği ... numaralı işyerinde 22.02.1989 ila 06.04.2001 tarihlerinde, davalı ...Ş.'ye (ve aynı zamanda ... Tarım Ürünleri Hayvancılık Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine tüm aktif ve pasifiyle devrolması nedeniyle ticaret sicilinden terkin edildiği görülen ...

Tarım Ürünleri Tic.San.A.Ş.'ye) ait ... işyeri sicil numaralı işyerinde 07.04.2001 ila 04.10.2001 tarihlerinde sürekli ve kesintisiz hizmet akdine tabi olarak ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, sigortaya bildirilen sürelerin (2000/2. döneme ait 45 gün ve 2001/2. döneme ait 17 gün olmak üzere toplam 62 günlük sürenin) dışlanmak suretiyle işlem yapılmasına, fazlaya ilişkin hizmet süresi tespit taleplerinin reddine, davalı ... ve dahili davalı şirketler arasında hukuki ve fiili anlamda (organik) bağ bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında, davacı 1987/Şubat ile 20.09.2011 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitini talep etmiş, Mahkemece ticaret sicil kayıtları getirtilip tanıklar dinlenerek davanın kısmen kabul kısmen reddi yönünde hüküm kurulmuşsa da bir kısım tanık beyanlarında hizmetin sürekli olduğu, bir kısım tanık beyanlarında ise ortakçılık ilişkisi ve yılın 5, 6, 7. aylarında çalışma olmadığına dair çelişkili beyanlar mevcuttur.

Mahkemece; davacı duruşmaya davet edilerek talebi, ortakçılık yapıp yapmadığı, yapmış ise ortakçılık dönemindeki çalışma biçimi, çalışmanın kısmi, mevsimlik olup olmadığı, çalışmanın 5, 6, ve 7. aylarda kesintiye uğrayıp uğramadığı, üretim sürecinin ne şekilde olduğu, üretim dışında iş yerlerinde çalışılıp çalışılmadığı, süreleri ve çalışma biçimleri açıklattırılmalı, bu yönde araştırma yapılıp tanık beyanları arasındaki çelişkiler ve eksiklikler de giderildikten sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyasında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının eski adı ... yeni adı .... olan beldede bulunan davalılara ait seralarda kesme çiçek işinde (ekim/dikim, söküm vs.) ve aynı yerdeki depoda paketleme işinde çalıştığı, yaz aylarında (Temmuz, Ağustos aylarında) davacıya sera demirlerinin boyanması gibi işlerin de yaptırıldığı, davacının çalıştığı iş yerinin ve işvereninin hiç değişmediği, davacının sürekli/sabit çalıştığı yerin ... beldesi olmasına karşılık davacının davalılarca kiralandığı belirtilen ...

(Koyunlar köyü)'deki seralarda da zaman zaman/geçici/kısa süreli çalıştırıldığı, davacının ortakçılık yapmadığının dosya kapsamıyla sabit olduğu, davacının çalışmasının kısmi süreli ya da mevsimlik de olmadığı, yılboyu kesintisiz şekilde çalıştığının tanık beyanlarıyla ispatlandığı, davalılarca işletilen arazinin büyüklüğünün tanık beyanları ile sabit olduğu üzere 40 ila 80 dönüm kadar olduğu, davacının kemik kadro olarak nitelendirilen hem yazın hem kışın çalıştırılan grupta olduğu, işin yoğunlaştığı dönemlerde işçi sayısının artırıldığı, davacıya sadece sera işi yaptırılmadığı,

Pınarlı beldesindeki depoda da paketleme vb. işlerde çalıştırıldığının tanıklarca beyan edildiği, tanıklarca yazın yapılan ilaçlama ve söküm işlerinin bir anda tüm seraları kapsayacak şekilde yapılamadığına, parça parça, kısım kısım yapıldığına bu nedenle işin tüm yıl devam ettiğine dair beyanları gözetildiğinde davacının yazın dahi ara vermeden çalıştığına kanaat getirilmiş, dosyada davacının iş yerinde bir dönem ortakçı olarak çalıştığına dair davalı savunmasını ispata yarar delil bulunmadığı, aksine davacının ortakçı olarak çalışmadığının dosya kapsamındaki yeminli tanık anlatımları ile sabit olduğu,

davalı ...'ın sadece davacının değil, çalıştırdığı diğer işçilerin de sigortalarını eksik yaptığının tanıkların beyanlarından ve bu beyanların kayıtlar ile karşılaştırılmasından anlaşıldığı, örneğin davalı ...’ın kardeşinin eşi tanık ... beyanında 1990 yılı Ağustos ayında çalışmaya başladığını ve 1996 yılı Aralık ayına kadar çalıştığını beyan etmiş ise de SGK kayıtlarında 52133 no.lu işyerinde 01.09.1992 - 01.10.1993 tarihleri arasında ve 56475 nolu iş yerinde 15.08.1991 - 31.08.1992 tarihleri arasında sigorta kaydının bulunduğu, diğer beyanları alınan tanıklarda da durumun bu şekilde olduğu,

sigortalarının Kuruma eksik bildirildiğinin görüldüğü, hüküm altına alınan davacı çalışma süresinin tamamına ilişkin tanıkların bizzat görgüye dayalı bilgileri olduğunun anlaşıldığı, davacının 1987 Şubat ayında işe başladığını ileri sürdüğü, ticaret sicil kayıtlarına göre davalının ..’ya (.... ilçesinden) gelişinin 24.03.1988 tarihi olduğu, yine en eski iş yerinin ... sicil sayılı iş yeri olup 01.02.1989 tarihinde Kanun kapsamına alındığı görülmekle davacının 01.02.1989 öncesi için bir çalışmasının belirlenmesinin mümkün olmadığı,

22.02.1989 işe giriş tarihine sahip bordro tanığı ... 'dan daha eski tarihli işe girişi bulunan bir tanığa dosya kapsamında rastlanmadığı, davacının yukarıda yer alan açıklamalar ışığında işe başlangıcının 22.02.1989 olarak tespit edildiği, davacının hem 2001 öncesi hem kayıtlı dönem olan 2001 sonrasında aynı işi yaptığı anlaşılmakta olup 2001-2011 arası hizmetin yılda 360 gün olarak bildirildiği görülmüş, yine bir kısım tanık beyanlarına göre çiçek dikimi dışında davacının paketlemede çalışması, büyük bir alanda tüm seraların aynı zamanda ilaçlama ve sökümü yapılmayıp peyder pey yapılması,

işin süreklilik arz ettiğini göstermekle davacının çalışmasının kısmi süreli ya da mevsimlik olmayıp, sürekli ve kesintisiz olduğu kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının, aralarında organik bağ bulunan davalılardan; davalı ...'a ait olan ve daha sonra ortağı ve yöneticisi olduğu ... Tarım Ürünleri Tic.San.A.Ş.'ye (ki bu şirketin ... Tarım Ürünleri Hayvancılık Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine, ...

Tarım ...Ltd.Şti'nin de davalı .....'ye tüm aktif ve pasifiyle devrolması nedeniyle ticaret sicilinden terkin edildikleri görülmekle) devrettiği .... iş yeri sicil numaralı iş yerinde 22.02.1989 ila 06.04.2001 tarihlerinde, davalı ...Ş.'ye (ve aynı zamanda ... Tarım Ürünleri Hayvancılık Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine tüm aktif ve pasifiyle devrolması nedeniyle ticaret sicilinden terkin edildiği görülen ...

Tarım Ürünleri Tic.San.A.Ş.'ye) ait ... işyeri sicil numaralı iş yerinde 07.04.2001 ila 04.10.2001 tarihlerinde sürekli ve kesintisiz hizmet akdine tabi olarak ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, sigortaya bildirilen sürelerin (2000/2. döneme ait 45 gün ve 2001/2. döneme ait 17 gün olmak üzere toplam 62 günlük sürenin) dışlanmak suretiyle işlem yapılmasına, fazlaya ilişkin hizmet süresi tespit taleplerinin reddine, davalı ... ve dahili davalı şirketler arasında hukuki ve fiili anlamda (organik) bağ bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe ve Değerlendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10. fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası hükümleri bordro tanık beyanları, vergi kayıtları, Kurum yazıları ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,