Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15948 K.2025/5596

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı işverenin yanında 01.07.2002–05.05.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının davalı yanında Kuruma bildirilmemiş herhangi bir hizmeti olmadığını, ayrıca zamanaşımı nedeni ile reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bildirilen tanık ... dışındaki tanıkların davalı yanında çalışmadıklarını, bu nedenle tanık sıfatları olmayacağını, tanıklık yapamayacaklarını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiğini, somut verilere dayanması gerektiği ve çalıştığı iddia edilen döneme yönelik bordrolu çalışanların tanık olarak ifadelerine başvurulması gerektiği beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, yeterli inceleme yapılmadığını, çalışmasının ispatlandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut dosyada; Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Davacı 01.07.2002-05.05.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir. Davacının hizmet cetvelinde 12.02.2005-04.05.2009 tarihleri arasında kesintili olarak başka iş yerlerinde bildirimleri bulunmaktadır. Davalı iş yeri ... Türk Telekom Bayi olup, 06.08.2006 tarihinde Kanun kapsamına alınmıştır. Davacı davalı iş yerinde genellikle akşam 17-24 saatleri arasında çalıştığını belirtmiştir.

Mahkemece iş yerine ait iş yeri açma ruhsatı ve vergi kaydı celp edilmeli, buna göre iş yerinin faal olduğu dönem tespit edilmelidir. Davacının başka iş yerlerinde çalışması, davalı iş yerinde 17-24 saatleri arasında çalıştığı ve 2. iş olduğunu belirtmesi, iş yerinin çarşıda bulunması karşısında; bunun çalışmaya engel olmadığı dikkate alınarak ilgili belediye başkanlığından ve kolluktan iş yerinin saat kaça kadar açık olduğu sorularak araştırılmalıdır.

Ayrıca komşu iş yeri tanıkları tespit edilerek çalışma ile ilgili beyanları alınmalıdır. Davacının fatura tahsili yaptığını beyan etmesi nedeniyle bu yönde belge ve müşteri tespiti yapılarak tespit edilen kişiler tanık olarak dinlenilmeli, tanıklara ilişkin çalışma kayıtları celp edilerek tanık beyanları denetlenmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde çelişkiler giderilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR