Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/16164 K.2025/6198

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işverenlikte 15.11.2001 ile 24.03.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kooperatifte çalıştığını iddia etmiş olduğu dönemde Malatya'da, Erzurum'da ve Diyarbakır Belediyesinde sigortalı olarak çalıştığını, davacının SS 13 Nolu... Kooperatifte çalışmamakla birlikte davalı Kooperatif sayesinde geçimini sağladığını, dönem dönem Kooperatifin kapısında gerek Kooperatif üyelerine gerekse de yolculara simit çay satarak geçimini sağladığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının diğer davalı işveren nezdinde çalıştığını gösterir herhangi bir belge ve kaydının bulunmadığını, sigortalılığın tespiti yönünde hizmet akdine dayalı olarak eylemli veya gerçek biçimde çalışmanın varlığının gerektiğini, işe giriş bildirgesinin varlığının fiili çalışmanın ortaya konmasında bakımından tek başına yeterli kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.05.2016 tarihli ve 2013/324 Esas, 2016/751 Karar sayılı kararı ile tüm dosya kapsamından ve dosyada mevcut rapor çerçevesinde; davacıya ait SGK kayıtlarının incelenmesinde davacının davalı Kooperatif nezdinde çalıştığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığı, incelenen sigorta hizmet cetvelinden ve işe giriş bildirgelerinden davacının 11.08.2006-01.11.2006 tarihleri arasında 1015288 işyeri Kurum numaralı ... İnş. Tic. Ltd.

Şti. bünyesinde, 23.09.2011-14.01.2012 tarihleri arasında ... iş yeri Kurum numaralı ... Nak. İnş. Mad Pet. Ürn. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde, 04.06.2012-05.08.2012 tarihleri arasında da 1035435 işyeri Kurum numaralı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.

(Erzurum) bünyesinde çalıştığı, ayrıca davacı hakkında işyerinde ve komşu işyerlerinde yapılan araştırma sonucunda davacının tanınmadığı tutulan tutanaktan da anlaşılmış olup davacının davalı Kooperatif nezdinde çalıştığını gösterir herhangi bir belge ve kayda rastlanılmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 12.02.2018 tarih ve 2016/13364 Esas, 2018/1048 Karar sayılı kararında; "...

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Taşıma Kooperatifinin ilçe garajında bulunan bürosunda çalıştığını beyan eden davacı adına davalı iş yerince düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kuruma bildirilen çalışma bulunmadığı, davacının talep ettiği dönemde 01.09.2006 – 01.11.2006 ve 23.09.2011 – 14.01.2012 tarihleri arasında dava dışı farklı iş yerlerinde geçen çalışmaları bulunduğu, davalı Kurum tarafından davalı işyerinin 506 ve 5510 sayılı Kanun'lar kapsamında olmadığının ve dönem bordrolarının bulunmadığının bildirildiği, Mahkemece komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmediği,

davalı taşıma kooperatifinin üyesi olduğunu ve 2000-2009 yılları arasında kooperatif başkanı olduğunu beyan eden iki davacı tanığı tarafından davacının 2001 – 2013 yılları arasında simsarlık yaptığının beyan edildiği, 29.04.2008 tarihli “işletici kimlik bilgilendirme belgesi” başlıklı belgede; tesisin adı yerine davalı iş yerinin kaşesinin basılmış ve imzalanmış olduğu, tesisin sorumlusu kısmında ise davacının adının bulunduğu, işe başlama tarihinin 15.11.2001 olarak yazıldığı, söz konusu belgeyi Şehitler Polis Merkezi Amirliği'nde görevli bir polis memurunun onayladığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda ise davacının davalı iş yerinde hizmet akti kapsamında çalışması bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacının talep ettiği dönem içerisinde 01.09.2006 – 01.11.2006 tarihleri arasında dava dışı işyerinden bildirimleri bulunduğu, bu itibarla önceki döneme ilişkin çalışmalarının hak düşürücü süreye uğradığı da dikkate alınarak; davalı Taşıma Kooperatifinin başkan ve yönetimdeki üyelerini, ayrıca kooperatife üye olan şoförleri tespit ederek dinlemek, davacıdan;

çalışmalarının ne şekilde ve nerede geçtiğini, ücretinin nasıl ödendiğini sormak, davacı beyanı gereğince çalışıldığı beyan edilen iş yerine komşu iş yeri tanıklarını tespit ederek dinlemek, davalı Taşıma Kooperatifinin defter ve belgelerini istemek, söz konusu defter ve belgeler üzerinde bilirkişi marifeti ile yerinde inleme yaptırmak ve davacının kayıtlara geçen çalışmaları ile davacıya yapılan ücret ödemesi bulunup bulunmadığını belirlemek,

29.04.2008 tarihli “işletici kimlik bilgilendirme belgesi” başlıklı belgede tesisin sahibi olarak belirtilen kişiyi tespit ederek dinlemek ve böylece toplanan deliller değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı işçinin 15.11.2001-24.03.2012 tarihleri arasında davalı Kooperatif nezdinde çalıştığını iddia etmiş olup, Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere davacının 01.09.2006 – 01.11.2006 tarihleri arasında dava dışı başka bir işveren nezdinde çalıştığı, dava tarihi dikkate alındığında davacının 01.11.2006 tarihinden önceki döneme dair çalışma iddiasının hak düşürücü süreye uğradığı,

bozma kararı sonrasında toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanları nazara alındığında, davacının hak düşürücü süreye uğramayan 02.11.2006-22.09.2011 tarihleri arasında davalı Kooperatif bünyesinde çalıştığı, 23.09.2011-14.01.2012 tarihleri arasında dava dışı ...

İnşaat nezdinde çalıştığı, devamla 15.01.2012 tarihinden fesih tarihi olan 24.03.2012 tarihine kadar davalı Kooperatif bünyesinde çalışmaya devam ettiği tespit edilmekle davacının davasının kısmen kabulüne davacının bir hizmet akdine bağlı olarak davalı SS 13 Nolu Ergani Birlik Minibüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifine ait işyerinde 02.11.2006-22.09.2011 tarihleri arasında ve 15.01.2012-24.03.2012 tarihleri arasında bir hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz çalıştığının tespiti ile mezkur dönemlerde bildirilmeyen hizmet günlerinin tesciline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; tam kabule karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. Davalı Kurum vekili; salt tanık beyanları ile karar verilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı işyerinde 15.11.2001 – 24.03.2012 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR