Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2586 K.2025/2304

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eşi ...'nin asıl işveren ... A.Ş.'ye bağlı alt işveren ... Makina Ltd.

Şti. nezdinde kaynak ustası olarak çalıştığını, 17.04.2018 tarihinde raylı vincin çarpması sonucu vefat ettiğini, kazayla ilgili Karşıyaka CBS'nin 2017/7067 soruşturma dosyasının bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusurunun bulunmadığını, işverenler tarafından gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmamasından dolayı kazanın meydana geldiğini, müteveffanın en son net 2.800,00 TL ücret ile çalıştığını, kaza neticesinde müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını beyanla belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı,

100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Makina Ltd. Şti. vekili; müteveffanın en son net 2.800,00 TL ücret ile çalıştığı iddialarının doğru olmadığını, ücretinin 2018/ Mart ayı bordrosunda belli olduğunu, dilekçedeki iddiaların doğru olmadığını, kaza neticesinde müvekkilinin ilgilendiğini, cenazeye katılım isteyenlerin ulaşımının sağlandığı beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Makina A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalılar arasında alt-üst işverenlik ilişkisinin bulunmadığını, diğer davalı şirketin müvekkilinin kiracısı olduğunu, bu nedenle müvekkili yönünden husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müteveffan işçiye işçi sağlığı ve iş güvenliği eğitimlerinin verildiğini, müvekkilinin kazada herhangibir kusurunun bulunmadığını, 2.800,00 TL net ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, usta olduğuna dair belgenin dosyaya sunulmadığını, ... işçinin işyerinde bir ay kadar süre çalıştığını, bu kadar sürede asgari ücretin 2 katı ücret almasının mümkün olmadığını, ayrıca manevi tazminatın fahiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; "..1-Davacı eşi Dilanay Asya Deveci'nin maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacının murisi ...'nin iş kazası sonucu 17.04.2018 tarihinde vefat ettiği, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı ... A.Ş.'nin %60, dava dışı...'nun %5, dava dışı ...'nın %5, dava dışı ...'in %5, dava dışı ...- ...- ...'in toplamda %10, dava dışı ...'ın %5 ve davalı ... Makina Ltd. Şti'nin %10, ... ...'nin kusursuz olduğu, hükme esas alınan hesap raporuna göre davacının maddi zararının 459.887,76 TL olmakla, bu tutarın ölüm tarihi olan 17.08.2018 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine fazla talebin reddine,

2-Manevi tazminat talebinin kabulüne, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, olaydaki kusur durumu gözetilerek davacının ölüm sebebiyle duyduğu elem ve üzüntünün telafisi yönünden 100.000,00 TL manevi tazminat takdirine, bu tutarın ölüm tarihi olan 17.08.2018 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında tarafların istinaf başvurularının esas yönünden reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müteveffanın işyerinde kaynakçı olarak çalıştığını, ücretinin asgari ücretin 1.5 katı olarak kabul edilmesi gerekirken asgari ücretle çalıştığının kabul edilmesinin hatalı olduğunu iddia ederek temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı ... Makine İmalat Montaj Müh. San. Tic.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; diğer davalı şirket ile aralarında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, kira ilişkisi olduğunu, müvekkilinin yaşanan kazada kusursuz olduğunu, işyerinde keşif yapılmaması sebebiyle bilirkişilerin raporu teknik olarak hazırlayamadıklarını, müvekkilinin üzerine düşen tüm yasal yükümlülükleri yerine getirdiğini, maddi tazminat hesabının hatalı olduğunu, davacının asgari ücretle çalıştığının kabul edilmesinin doğru olmasına karşın, işyerinde verilen yol ve yemek ücretinin hesaplamaya katılmasının hatalı olduğunu,

hesap raporunda paylaştırma yapılırken baba payının ayrılmamasının hatalı olduğunu, ayrıca müvekkilinin işveren olmaması ve iş kazasının gerçekleşmesinde de kusurunun bulunmaması sebebiyle müvekkili aleyhine maddi tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığını iddia ederek temyiz talebinde bulunmuştur.

3.Davalı...Makine İmalat Montaj Müh. San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin yaşanan kazada kusurunun bulunmadığını, müteveffanın kendi kusurlu davranışı sonucunda olayın meydana gelmesine sebep olduğunu, müvekkili aleyhine verilmiş olan kararın yerinde olmadığını iddia ederek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası sonucu nedeniyle maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle; asıl, alt işveren ilişkisinin varlığına, kusur oran ve aidiyetinde; iş kazasının gerçekleşmesinde ... sigortalının kusurunun olmadığı açık olup, tazminattan müteselsil sorumluluğu bulunan davalılar arasındaki kusur durumunun aralarında ileride açılması imkanı bulunan rücu davasında tartışılarak sonuca bağlanmasının mümkün olmasına,

maddi tazminat hesabının dosya içeriği ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun belirlenmesine göre kanunun emredici hükmüne aykırılık teşkil ettiği re'sen tespit edilen aşağıdaki hususlar haricinde davacı ve davalılar vekillerinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. 6100 sayılı HMK’nın 297. maddesinde düzenlenen “Hükmün Kapsamı” içerisinde “2” bendinde “(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi.." gerektiği belirtilmiştir.

3. Somut olayda, hüküm fıkrasında hükmün gerekçesindeki ifadelerden olan 1. Bendinde yer alan "davacının murisi ...'nin iş kazası sonucu 17.04.2018 tarihinde vefat ettiği, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı ... A.Ş.' nin %60, dava dışı...'nun %5, dava dışı ...'nın %5, dava dışı ...'in %5, dava dışı ...- ...- ...'in toplamda %10, dava dışı ...'ın %5 ve davalı ... Makina Ltd. Şti.'nin %10, ... ...'nin kusursuz olduğu, hükme esas alınan hesap raporuna göre" ifadesi ile 2. Bendinde yer alan " tarafların ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, olaydaki kusur durumu gözetilerek davacının ölüm sebebiyle duyduğu elem ve üzüntünün telafisi yönünden" ifadelerin belirtilmiş olması usul ve kanuna aykırı olmuştur.

4. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

5. O halde, temyiz eden taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek HMK'nun 369.maddesi kapsamında kanunun açık hükmüne aykırılıklar dikkate alınarak, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının 1. ve 2. bendinin düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VII. KARAR

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, taraf vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile: İlk Derece Mahkemesi hüküm fıkrasının 1. Bendinde yer alan "davacının murisi ...'nin iş kazası sonucu 17.04.2018 tarihinde vefat ettiği, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı ...

A.Ş.'nin %60, dava dışı...'nun %5, dava dışı ...'nın %5, dava dışı ...'in %5, dava dışı ...- ...- ...'in toplamda %10, dava dışı ...'ın %5 ve davalı ... Makina Ltd.

Şti'nin %10, ... ...'nin kusursuz olduğu, hükme esas alınan hesap raporuna göre" ifadesi ile 2. Bendinde yer alan " tarafların ekonomik ve sosyal durumu, paranın satın alma gücü, olaydaki kusur durumu gözetilerek davacının ölüm sebebiyle duyduğu elem ve üzüntünün telafisi yönünden" ifadelerin silinerek hüküm fıkrasından çıkarılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,