Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/2702 K.2024/3684

Taraflar arasında Mahkemece ödeme emri iptali davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkillerinin ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San ve Tic. A.Ş. ve ... Fayans Traverten San ve Tic.

A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptıklarını, müvekkillerinin her ne kadar yönetim kurulu üyeleri olmasına rağmen temsil ve ilzama yetkileri olmadığı gibi şirketlerin finans ve sigorta işleri ile ilgili tasarruflarında da yetkili olmadığını, mali işler ile hiç ilgileri olmayan müvekkillerin, şirketlerde yönetici olarak da görev almadıklarını, fiilen şirket yönetimine katılmadıklarını, bu şirketlerin prim borcundan dolayı müvekkillerinin Kuruma başvurarak sorumlu olup olmadıkları sorulduğunda 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi gereğince sorumlu bulunduklarının belirtildiğini,

bu iki anonim şirketin 01.10.2008 tarihinden önceki prim borçlarından dolayı müvekkil davacıların sorumlu olmadığını, bu şirketlerde müvekkillerinin temsil ve ilzama yetkili olmadıkları gibi yönetim kurulu başkanı da olmadığını, hiçbir şekilde yöneticilik yapmadıklarını, bu şirketlerin 01.10.2008 tarihinden önceki prim borçlarından sorumlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili 29.04.2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacılar vekilinin talebinin hangi icra borcuna ilişkin olduğunun açık olmadığını, öncelikle talebinin açıklattırılması gerektiğini, davacılar ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San ve Tic. A.Ş.'nin ve ... Fayans Traverten San ve Tic. A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olduklarını, bu yüzden prim borçlarından sorumlu bulunduklarını, davalı Kurumca yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu bildirerek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.03.2015 tarihli ve 2014/224 E., 2015/163 K. sayılı kararıyla; "davanın kabulü ile davacıların dava dışı ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş. ile ... Fayans Traverten İnşaat ve Mermer San. Tic. A.Ş.'nin dava konusu 01.10.2008 tarihinden önceki döneme ilişkin prim borçlarından dolayı ayrı ayrı Kuruma borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 16.01.2018 tarih ve 2015/16328 E., 2018/104 K. sayılı kararında; ...Belirtilen açıklamalar ışığında, davacılardan Mesude adına düzenlenen ve süresinde itiraz edilmediği için kesinleşen 2006/10441, 2007/10134, 2005/14219 no.lu ödeme emirleri yönünden menfi tespit davası açılamayacağının gözetilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, her ne kadar menfi tespit istemli işbu dava açılmış ise de diğer ödeme emirlerinin kesinleşip kesinleşmediği, bu bağlamda davacıların bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunup bulunmadığı ile dava konusu miktar belirlenmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.02.2021 tarih, 2018/174 E., 2021/95 K. sayılı kararı ile davacı ... yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın reddine, davacı ... yönünden 2005/14219, 2006/10441, 2007/10134 takip sayılı dosyalara ilişkin hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine, davacı aleyhine yapılan diğer takipler yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 01.12.2022 tarih, 2022/2411 E., 2022/15284 K. sayılı sayılı kararında; ... somut olayda, davacılardan ... hakkında düzenlenen 2007/10134, 2006/10441,2005/14219, 2005/11967 ödeme emirleri dışında diğer ödeme emirlerinin her iki davacı adına düzenlenmediği, ödeme emirleri üzerinde Kurum borçlusu olarak dava dışı Anonim Şirketin gösterildiği ortadır. Bu durumda davalı Kurum tarafından usulüne uygun düzenlenmeyen diğer ödeme emirleri nedeniyle haciz tehdidi ile karşı karşıya kalan davacıların dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Mahkemece, usulüne uygun olarak düzenlenmediği anlaşılan ödeme emirleri hakkında açılan davanın menfi tespit davası olarak değerlendirilmesi ve buna göre davanın esasına girilerek sonucuna göre Kurumca gönderilen ödeme emirlerine konu borçlar yönünden sorumlu olup olmadıkları irdelenmek suretiyle bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek söz konusu karar bozulmuştur.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 09.05.2023 tarih, 2023/118 E., 2023/140 K. sayılı kararı ile davacı ... yönünden davanın kabulü ile 1000433.20 sıra numaralı ve ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinin Kuruma olan borçlarının tahsili amacıyla başlatılan Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2005/10331, 2005/11967, 2005/11968, 2005/12522, 2005/14219, 2006/10441, 2006/10442, 2006/11601, 2006/11602, 2006/13098, 2006/13099, 2006/16910, 2007/10134, 2007/11548 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu kamu alacaklarından adı geçen davacının sorumlu olmadığının tespitine,

Davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 1000433.20 sıra numaralı ve ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinin Kuruma olan borçlarının tahsili amacıyla başlatılan Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2005/10331, 2005/12522, 2005/13847, 2005/13848, 2006/16910 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu kamu alacaklarından adı geçen davacının sorumlu olmadığının tespitine, belirtilen davacının 2005/11967, 2005/14219, 2006/10441 ve 2007/10134 numaralı icra takibine konu kamu alacakları yönünden borçlu olmadığının tespiti talebinin reddine,

Davacı ...'dan itirazının reddolunduğu miktardaki kamu alacaklarının %10 zamlı olarak tahsiline karar verilmiştir.

E. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 18.10.2023 tarih, 2023/9015 E., 2023/9891 K. sayılı kararı ile Mahkemece, gerekçe bölümünde "davacı ... yönünden davacıya usulüne uygun şekilde ödeme emirleri tebliğ edilerek kesinleştirildiği anlaşılan 2005/10331, 2005/12522, 2005/13847, 2005/13848, 2006/16910 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu alacaklar sebebiyle davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine yönelik davanın reddine" dair karar verilmesi gerektiği belirtilmiş iken, hüküm fıkrasında "davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 1000433.20 sıra numaralı ve ...

Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş. unvanlı işyerinin Kuruma olan borçlarının tahsili amacıyla başlatılan Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2005/10331, 2005/12522, 2005/13847, 2005/13848, 2006/16910 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu kamu alacaklarından adı geçen davacının sorumlu olmadığının tespitine, dair hüküm kurularak çelişki oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Buna göre; HMK'nın 298 inci maddesi göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " gerekçesi ile karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1-Davacı ... yönünden davanın kabulü ile 1000433.20 sıra numaralı ve ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinin Kuruma olan borçlarının tahsili amacıyla başlatılan Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2005/10331, 2005/11967, 2005/11968, 2005/12522, 2005/14219, 2006/10441, 2006/10442, 2006/11601, 2006/11602, 2006/13098, 2006/13099, 2006/16910, 2007/10134, 2007/11548 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu kamu alacaklarından adı geçen davacının sorumlu olmadığının tespitine,

2-Davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 1000433.20 sıra numaralı ve ... Tekstil Dokuma ve Madencilik San. Tic. A.Ş unvanlı iş yerinin Kuruma olan borçlarının tahsili amacıyla başlatılan Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2005/10331, 2005/12522, 2005/13847, 2005/13848, 2006/16910 ve 2009/24078 numaralı icra takiplerine konu kamu alacaklarından adı geçen davacının sorumlu olmadığının tespitine, belirtilen davacının 2005/11967, 2005/14219, 2006/10441 ve 2007/10134 numaralı icra takibine konu kamu alacakları yönünden borçlu olmadığının tespiti talebinin reddine,

3-Davacı ...'dan itirazının reddolunduğu miktardaki kamu alacaklarının %10 zamlı olarak tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili; tebligatların usulüne uygun bulunmadığından bir kısım ödeme emrinin reddine dair kararın yerinde olmadığını davanın menfi tespit davası olduğu gözetilerek bu ödeme emirlerininde iptali gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili; Mahkemece 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesine ve Yargıtay içtihatlarına aykırı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 88, 102 nci maddeleri, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci ve mükerrer 35 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden vekillerinin aşağıdaki parafrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Anayasa Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2021/119 E., 2022/48 K. sayılı kararı ile 6183 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinde yer alan ''davanın reddi halinde alacağın %10 zamla tahsiline ilişkin '' hüküm iptal edildiğinden, davalı Kurum bakımından %10 zamla tahsile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz eden taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan "Davacı ...'dan itirazının reddolunduğu miktardaki kamu alacaklarının %10 zamlı olarak TAHSİLİNE,” cümlesinin silinmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,