Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3035 K.2024/3171

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigortalılık başlangıcının tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.12.1983 tarihinde 1 gün çalıştığının tespiti ile 13.04.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.10.2016 tarihli 2015/168 E.-2016/370 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne,davacının 01.12.1983 tarihinde ... Gezer 1 Nolu Biga kanalizasyon İnşaatı unvanlı işyerinde 1 gün süre ile çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1983 tarihi olduğunun ve tahsis talebini takip eden ay başı olan 01.05.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.03.2017 tarihli 2016/287 E.2017/295 K. sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "Biga Belediye Başkanlığından 1983 yılında ...’e böyle bir iş yaptırılıp yaptırılmadığını sormak ve bununla ilgili evrakı, ihale dosyasını istemek,işveren adına aynı dönemde tescil edilen 21186,21188 ve .... sicil numaralı işyeri dosyalarının dönem bordrolarında kayıtlı bordro tanıklarının beyanına başvurmak, dinlenen tanıkların sigorta kayıtlarını getirtmek, Kurumdan, Belediye'den ve Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle, ayrıca zabıta marifetiyle sağlıklı bir araştırma yaptırılarak başka komşu işverenler veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını tespit etmek,tanık olarak bilgilerine başvurmak,

çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/8 inci maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar karar vermek" gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 13.10.2020 tarihli 2018/334 E. - 2020/333 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "Dosya kapsamından, davalı işveren tarafından belediyeden ihale ile alınan bir iş olduğu ve bu işle ilgili işyeri tescil edilerek Kuruma sigortalı bildiriminde bulunulduğu, davalı adına tescilli Biga Belediyesi kanalizasyon inşaatı ve onarım işlerinin sahte işyeri olduğuna dair kurumca yapılmış bir tespit veya denetim raporu bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Biga Belediyesinde dava konusu dönemde fen işleri amiri olarak çalıştığını belirten ... tarafından da 1982-1985 yılları arasında Biga Hamdibey Mahallesinde belediyece müteahhit ...’e kanalizasyon işleri yaptırıldığı belirtildiğinden,mahkemece bu tanığın tespite konu dönemde belediyede çalışması bulunup bulunmadığı hizmet belgesi ve sicil dosyası getirtilerek denetlenmeli,

davacı adına işe giriş bildirgesi verilen 21187 sicil numaralı işyerinin dönem bordrosuna rastlanılmadığı Kurum tarafından bildirildiğinden,önceki bozma ilamında da belirtilen şekilde davalı adına aynı dönemde belediyeden alınan benzer işlerle ilgili olarak tescil edilen 21186,21188 ve 21189 sicil numaralı işyerlerinin dönem bordrolarında kayıtlı diğer tanıklardan ulaşılabilenlerin beyanlarına başvurulmalı, 01.12.1983 tarihli işe giriş bildirgesi ile sigorta sicil kartı üzerinde imza ve fotoğraf incelemesi yapılmalı,

sigorta sicil numarasının hangi yılın serisi olduğu araştırılmalı davacının fiili çalışmasının varlığı hususunda kanaat edinecek düzeyde başkaca çalışanların varlığının araştırılması ile bordrolu çalışanların veya komşu olup da çalışma olgusunu bilebilecek şekilde tespit edilebilecek tanık beyanlarının alınmasından sonra ve re'sen araştırma çerçevesinde başkaca delillerin de incelenebileceği hatırda tutularak karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Biga Belediyesinde inşaat mühendisi olarak çalışan ...'ın ...'in iddia konusu 1983 yılında Biga Belediyesinden aldığı kanalizasyon, yağmur suyu işlerini ve beton düz döşenme işlerini yaptığını, ancak davacıyı tanımadığını beyan ettiği, ... adına kayıtlı işyeri dönem bordrolarından dinlenen bordro tanıklarının davacıyı tanımadıklarını ifade ettikleri, davacının çalışmasını doğrulayan tanık ....in beyanına,

diğer tanık ...'in asgari işçilik bildirimi zorunluluğu sebebiyle sigortalı gösterildikleri esasen muhasebe bürosunda çalıştıkları şeklindeki beyanı dikkate alınarak itibar edilmediği, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiği, davacı vekiline davacının çalışmasını bilen daha önce dinlenmemiş tanık isimlerini bildirmesi için süre verilmişse de, bildirilemediği, davacının fiili çalışması olduğunun ispatlanamadığı,

yaşlılık aylığı bağlanması talebi yönünden ise davacının tahsis talep ve dava tarihi itibariyle yaşlılık aylığı alma koşullarını yerine getiremediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının henüz yapılaşmanın başlamadığı bir sokakta kanalizasyon yapımı işinde çalıştığını, dolayısıyla komşu işyeri tanığı bulmasının mümkün olmadığını, ...'in anılan tarihlerde kanalizasyon işi yaptığının vergi dairesi ve kurum kayıtlarından anlaşıldığını, işe giriş bildirgesi verildiğini, bu belgenin sahteliğinin ileri sürülmediğini, fiilen çalıştığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalılık başlangıcının tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi, Geçici 81 inci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,