Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3239 K.2025/3487

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda,; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Elektrik Dağıtım A.Ş. işçisi olan muris ...'ın 23.10.2019 günü saat 11:10'da Serik İlçesi ...

Mahallesi girişinde enerji hattı içerisinde kalan ağaç dallarının kesim çalışması yapıldığı sırada davalıya ait araçta kesim işini yaparken elektrik akımına kapılarak hayatını kaybettiğini, murisin davalıya ait işyerinde 21.03.2019 tarihinden iş kazası sebebiyle hayatını kaybettiği 23.10.2019 tarihine kadar ağaç kesme ve budama işlerinde çalıştığını, kazanın yaşandığı gün ...

Mahallesi girişindeki enerji hattına yaklaşan ağaç dallarının kesimi için 028060 seri nolu görevlendirme ile muris ve diğer ekip çalışanlarının olay yerine geldiğini, murisin elektrik tellerinden gelen akımın kesildiğine ilişkin ekip koordinatörü ... ... tarafından kendisine gelen talimat üzerine kesim yapılacak elektrik tellerinin altına çekilen platformlu araç sepeti üzerinde yükseltildiğini, ancak kısa bir süre sonra iletkenlerin içindeki dalların kesiminde elektrik akımına maruz kalarak hayatını kaybettiğini beyanla eş ... için 120.000,00 TL ve çocukların her biri için 80.000'er TL, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL,

kardeş ... için 15.000,00 TL olmak üzere, toplam 415.000,00 TL manevi tazminatın indirim yapılmaksızın aynen hüküm altına alınmasını, davacıların işbu davanın harç ve giderlerini karşılayacak ekonomik durumları bulunmadığını, bu nedenle adli yardım talebiyle açıldığını, öncelikle adli yardım talebinin kabulüyle, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderinin, 415.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte,

davalı işverenden alınarak davacılara ödetilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 07.10.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değerini arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; somut olayda işverenin hiçbir kusurunun bulunmadığını, kazanın tamamıyla ... işçinin ve diğer ekip arkadaşlarının kusurlu hareketleri ile meydana geldiğini, müteveffanın diğer davalı şirkette ağaç kesme ve budama işinde çalıştığını, müteveffaya ve olay yerinde görevli bulunan diğer işçilere tüm iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile mesleki yeterliliğe ilişkin eğitimlerinin verildiğini, diğer davalı şirket tarafından dosyaya sunulan belgeler ve kaza sonrası düzenlenen iş kazası inceleme ve araştırma raporu ile de sabit olduğu üzere,

kazaya karışan işçilere iş sağlığı ve güveliği eğitimleri diğer tüm mesleki yeterlilik eğitimlerinin verildiğini, kazaya karışan işçilere 2019 yılı içerisinde toplam 16 saat iş güvenliği eğitimi ve 8 saat de uygulamalı yüksekte çalışma eğitimi verildiğini, ayrıca ... ...'a 2 saat işbaşı eğitimi verildiğini, işçilere işin yapılması için standartlara uygun gerekli tüm ekipmanlar ve kişisel koruyucu donanımlar sağlandığını, ... ...'a gerekli tüm ekipmanların (alev almaz -ark koruyucu iş kıyafeti, paraşüt tipi emniyet kemeri, konumlandırma ve şok emicili çift kollu lanyard ve aparatları, yalıtkan baret,

izole iş emniyet ayakkabısı ve sırt çantası) verildiğini, ekibin göreve gittiği araç içerisinde bu malzemelerin yedekleri ile çeşitli topraklama ve kontrol aletleri ile ... ekipmanlarının (ilk yardım çantası, baretler, emniyet kemeri, ayakçaklar, ... izole eldiven, ... neon lambali istanka, hat kontrol tüfeği, kısa devre topraklama donanımı, güvenlik ayakkabısı) mevcut olduğunu, kazanın gerçekleştiği gün vardiya başlangıcında ekip şefi ... ve ekip ... sorumlusu ... tarafından KKD ve araç ... malzeme kontrollerinin yapıldığını ve bu durumun müteveffanın da imzasıyla tutanak altına alındığını,

... plakalı aracın 2019 yılı içerisinde kazanın gerçekleştiği tarihe kadar 4 kez kontrol edildiğini, Makine Mühendisleri Odasınca kullanıma uygun olduğuna ilişkin rapor düzenlendiğini, aynı zamanda aracın 16.04.2019 tarihinde ... onaylı A Tipi Muayene kuruluşu tarafından izolasyon yalıtım ölçüm testine tabii tutulduğunu, ... standardi 8.6.2. maddesine uygun olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, kaza sonrası iş güvenliği uzmanı nezaretinde yapılan kontrolde, röle birimi çalışanı ..., hücre üzerinde bulunan röleye bilgisayarla bağlanarak hatta oluşan manevra (enerji kesme ve besleme) hareketlerini çıkardığını,

hareket tablosuna göre olay günü bir adet manevra olduğunun görüldüğünü, bunun da ... (yüksek gerilim) hattının C fazında (yol tarafı iletkende) ariza sinyali oluşması üzerine kesicinin enerjiyi kesmesi üzerine (kendiliğinden) yaşandığının, bundan sonra da hattın enerjisinin manuel olarak kesildiğini beyanla öncelikle davalı şirkete karşı açılan davanın ...

Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .... Dağ. ve ... Satış Hiz. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın tamamıyla ... işçinin ve diğer ekip arkadaşlarının kusurlu hareketleri ile meydana geldiğini, ... işçinin müvekkil şirkette ağaç kesme ve budama işinde çalıştığını, işçinin işe alınırken müvekkil şirkete, kendisine T.C.

Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü tarafından verilen ve "ağaç budama - kesme" eğitimine katıldığını gösteren 02.08.2016 tarihli Kurs Bitirme Belgesini sunduğunu, işe alındıktan sonra ... işçiye ve kaza anında olay yerinde görevli ekipteki diğer işçilere tüm iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile mesleki yeterliliğe ilişkin eğitimler verildiğini, işçilere işin yapılması için standartlara uygun gerekli ekipmanları ve kişisel koruyucu donanımları sağlandığını, ... ...'a 16.07.2019 tarihli Kişisel Koruyucu Donanım ve ...

Malzemeleri Zimmet ve Taahhüt Formu ile gerekli tüm ekipmanların (alev almaz -ark koruyucu iş kıyafeti, paraşüt tipi emniyet kemeri, konumlandırma ve şok emicili çift kollu lanyard ve aparatları, yalıtkan baret, izole iş emniyet ayakkabısı ve sırt çantası) verildiğini, müteveffanın bunları kullanacağına dair taahhüt verdiğini, aynı zamanda ekibin göreve gittiği araç içerisinde bu malzemelerin yedekleri ile çeşitli topraklama ve kontrol aletleriile ... ekipmanları (ilk yardım çantası, baretler, emniyet kemeri, ayakçaklar, ... izole eldiven, ... neon lambalı istanka, hat kontrol tüfeği, kısa devre topraklama donanımı,

güvenlik ayakkabısı) mevcut olduğunu, kazanın gerçekleştiği gün vardiya başlangıcında, ekip şefi ... ve ekip ... sorumlusu ... tarafından KKD ve araç ... malzeme kontrollerinin yapıldığına dair günlük kontrol formu düzenlendiğini, ... plakalı aracın 2019 yılı içerisinde kazanın gerçekleştiği tarihe kadar 4 kez kontrol edildiğini ve Makine Mühendisleri Odasınca kullanıma uygun olduğuna ilişkin rapor düzenlendiğini, 16.04.2019 tarihinde ... onaylı A Tipi Muayene kuruluşu tarafından izolasyon yalıtım ölçüm testine tabii tutulmuş ve ... standardı 8.6.2. maddesine uygun olduğu yönünde rapor düzenlendiğini,

kaza sırasında ekipte bulunan ve elektrik akımını kesmekle görevlendirilen işçi ... ...'li elektrik akımını kesmeyerek ya da kesme işlemini hatalı şekilde yaparak gerilim üzerinde çalışma yapılmasına sebep olduğunu, kaza sonrası iş güvenliği uzmanı nezaretinde yapılan kontrolde, röle birimi çalışanı ...'ın hücre üzerinde bulunan röleye bilgisayarla bağlanarak hatta oluşan manevra (enerji kesme ve besleme) hareketlerini çıkarttığını, hareket tablosuna göre olay günü bir adet manevra olduğu görüldüğünü,

bunun da ... (yüksek gerilim) hattının C fazında (yol tarafi iletkende) ariza sinyali oluşması üzerine kesicinin enerjiyi kesmesi üzerine (kendiliğinden) yaşandığı anlaşıldığını, bundan sonra da hattın enerjisinin manuel olarak kesildiğini, hatta yeniden enerjilenme ihtimaline karşılık mahalli topraklama yapılması gerekirken topraklama işleminin yapılmadığını, yüksek gerilim hatlarında her ne kadar elektrik kesilse ve gerekli kontroller yapılarak hatta elektrik olmadığından emin olunsa dahi (ki kaza anında bunlar yapılmamıştır) yetkisiz müdahale ile enerjinin açılması,

kapasitif gerilim (indüksiyon akımı) ya da hat devamında çalışan bir jenaratör gibi sebeplerle geri/ters besleme oluşması hallerinde hattın yeniden enerjilenebileceği ihtimali göz önünde bulundurularak hattın çalışma yapılacak bölümünün her iki yönünden de topraklanmasının elzem olduğunu, ayrıca yine göreve gidilen araçta kısa devre topraklama donanımı mevcut olduğunu,

ancak ... işçi ve ekip arkadaşları çalışmaya başlamadan önce topraklama yapması gerektiği kendilerine anlatılmış olmasına ve uygulamayı taahhüt etmelerine rağmen topraklama işlemini yapmamış ve elektrik kesilmese dahi kazanın oluşumunu engelleyecek bu tedbiri es geçtiklerini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dosya içeriğinde bulunan 21.08.2020 tarihli kök ve 25.12.2021 tarihli ek 3'lü kusur bilirkişisi heyeti raporuna göre personele gerekli eğitimi vermeyip iş güvenliği önlemlerini almayan ... Şirketi %80, elektriği kestirmeden ve koruyucu donanım olmaksızın müteveffanın hatta yakın çalışmasına izin veren ekip şefi ... Göçekli %10, aynı nedenle iş güvenliği sorumlusu ... %10 oranında kusurludur.

Elektrikle ilgili bir eğitiminin bulunmaması nedeni ile müteveffanın kusuru bulunmamaktadır. Bu raporlar dosya içeriği ile uyumlu görülmüş ve hükme esas alınmıştır. ... Şirketi asıl işveren olarak sorumlu tutulmuştur.

Kusur raporundan sonra alınan 18.07.2022 tarihli aktüerya bilirkişi raporuna göre olayda ...'ın 809.421,12 TL, ...'ın 56.138,50 TL, ...'ın (2011 doğumlu) 48.195,93 TL, ...'ın (2014 doğumlu) 145.150,80 TL destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi zararları bulunmaktadır. Bu rapor dosya içeriğiyle uyumlu ve hüküm vermeye elverişli görülmüştür. Bu nedenlerle maddi tazminat isteklerinin ıslah dilekçesinde belirtilen miktarlar üzerinden kabulü gerektiği..." gerekçesiyle;

1- Davacı ...'ın destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi tazminat isteğinin kabulü ile 809.421,12 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2- Davacı ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 120.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- Davacı ...'ın destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi tazminat isteğinin kabulü ile 56.138,50 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4- Davacı ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5- Davacı 2011 doğumlu ...'ın destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi tazminat isteğinin kabulü ile 48.195,93 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6- Davacı 2011 doğumlu ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7- Davacı 2014 doğumlu ...'ın destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan maddi tazminat isteğinin kabulü ile 145.150,80 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8- Davacı 2014 doğumlu ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 80.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9- Davacı 1954 doğumlu ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10- Davacı 1961 doğumlu ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

11- Davacı ...'ın manevi tazminat isteğinin kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... Enerji Dağıtım ve ... Satış Hiz.

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamanın hatalı ve dosya kapsamına aykırı olduğunu, mahkemece kusur raporuna itirazları değerlendirilmeden dosyanın hesap bilirkişisine gönderildiğini, raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verildiğini, dosya kapsamında alınan kusur raporlarının hatalı olduğunu, müvekkilinin kusuru olarak gösterilen fiillerin bir kısmının aslen kazada kusuru olan diğer işçilerin kusurlu hareketleri olduğunu, herhangi bir tüzel kişiliğe bu şekilde kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını,

müteveffanın kusurunun bulunmadığı ile ilgili tespitlerin dosyadaki delillerle ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, raporda ... ve ...'in ağır kusurları tespit edilmiş olmasına karşın bu kişilere yalnızca %10'ar kusur atfedilmesinin abesle iştigal olduğunu, tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece kusur raporuna itirazları değerlendirilmeksizin dosyanın hesap bilirkişisine gönderildiğini, raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verildiğini, dosya kapsamında alınan kusur raporlarının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin kusuru olarak gösterilen fiillerin bir kısmının aslen kazada kusuru olan diğer işçilerin kusurlu hareketleri olduğunu, herhangi bir tüzel kişiliğe bu şekilde kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığını, işverenin kusurlu hareketi olarak gösterilen diğer nedenlerinde gerçekle bağdaşmadığını,

müteveffanın kusurunun bulunmadığı ile ilgili tespitlerin dosyadaki delillerle ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, raporda ... ve ...'in ağır kusurları tespit edilmiş olmasına karşın bu kişilere yalnızca %10'ar kusur atfedilmesinin abesle iştigal olduğunu, tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... firma vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Enerji firma vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR