Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3440 K.2024/9080

Taraflar arasındaki fiili hizmet süresi zammı tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin dökümcü olarak, diğer davalı işverene ait 55. Bakım Fabrika Müdürlüğünün döküm atölyesinde geçen ve bildirilen çalışma süreleri için fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Bakanlık vekili, davacının bildirimlerinin süresinde ve doğru olarak yapıldığını, 5510 sayılı Kanun döneminde ancak döküm fabrikalarında geçen çalışmaların fiili hizmet süresi kapsamında bildirilmesi gerektiği, atölye kapsamında geçen çalışmaların bildirilmeyeceğinin talimatlandırılması üzerine dökümcü olarak çalışan davacının 01.10.2008 tarihi sonrasındaki bildirimlerinin normal kodla yapıldığını, işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davacının bildirimlerinin usülüne uygun şekilde yapıldığını, iddia ettiği olumsuz koşuların varlığını ispat etmesi gerektiğini, Kurumun davaya sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ...'ın ... 55. Bakım Fabrikası Müdürlüğünde dökümcü olarak 15.06.2009-24.07.2020 tarihleri arasında 3767 gün prim ödemesinin yapıldığının tespitine, 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin 2 nci fıkrasının 8 inci bendine göre; primi ödenmiş günler için 627,83 gün fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmasına, 627,83 günlük sürenin fiili hizmet süresine eklenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Bakanlık vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Bakanlık vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, fiili hizmet süresi zammı tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesidir.

Maddenin düzenlemesi, "Fiilî hizmet süresi zammı

Madde 40- (Değişik: 17.04.2008-5754/25 md.)

Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir.

Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır.

(Ek cümle: 10.09.2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.

Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır." düzenlemesinden sonra devamı tablonun 8 numaralı sırasında, "8) Döküm fabrikaları"nda "1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar" ın çalıştığı her yıl için "60" gün fiili hizmet süresi zammı verileceğini düzenler.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu davada, davacının, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinde bulunan tablonun, 8 numaralı sırasında düzenlenen ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektiren döküm işinde çalışan sigortalı olduğu, davacının fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ettiği, Mahkemece davacının fiilen döküm işinde geçen çalışmalarına değil, talep edilen tarih aralığındaki tüm bildirimleri için fiili hizmet süresi zammı hesaplatıp hükmettiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece, davacının 15.06.2009-24.07.2020 tarihleri arasında geçen çalışmalarına ait tüm işyeri kayıtları ve özellikle puantaj kayıtlarının dosya içine celbi ile bu dönemde bulunan yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık süreleri gibi fiilen döküm işinde geçmeyen sürelerin çıkarılması ile fiilen döküm işinde geçen çalışma süresinin net olarak belirlenmesi ve her 360 günlük fiili çalışma için 60 gün fiili hizmet süresi zammı verileceği gözetilerek bir karar verilmelidir.

Eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,