Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/3500 K.2024/8326

Taraflar arasındaki eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... eşinden dolayı dul aylığı alan davacının, 2926 sayılı Kanun kapsamında ... babasından dolayı da aldığı ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığının kesildiği tarihten itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte ödenmesine, borcun ve ödeme emrinin iptaline, haciz baskısı altında ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre davalı Kurum tarafından davacıya geçmişe yönelik borç tahakkuk ettirilmesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı ve iptalinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı Kurumun, davacının babasından dolayı aldığı yetim aylıklarının kesilmesi ve geçmişe yönelik borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleminin iptaline, davacının aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ile alamadığı ölüm aylıklarının yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacının aylığından yapılan kesintilerin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davacının babasının ölüm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2926 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinde de belirtildiği üzere kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanmasında "geçimini sağlayacak başka bir geliri olmamak" şartının bulunması gerektiğini, 506 sayılı Kanun kapsamında 01.07.1996 tarihinden itibaren dul aylığı aldığı tespit edilen davacının babasından aldığı aylığın iptal edilerek yersiz ödenen aylıklardan dolayı borç tahakkuk ettirildiğini, Kurum tarafından yayımlanan 2018/9 sayılı Genelge gereği bu defa 5510 sayılı Kanun'a göre aylık bağlama şartlarını taşıdığından,

davacının 06.08.2020 tarih, 9177984 sayılı ölüm aylığı talebine istinaden 01.01.2018'den başlatılmak üzere ölüm aylığının yeniden bağlandığını, mer'i mevzuat hükümleri gereği tesis edilen Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede ve özellikle;

davacının, eşinin ve babasının ölüm tarihleri itibariyle 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54'üncü maddelerinin uygulanamayacağı, Kurum tarafından Genelge hükümleri kapsamında yeniden davacıya babası üzerinden ölüm aylığı bağlandığı dikkate alındığında, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,