Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/437 K.2024/3327

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir işverene bağlı olmaksızın kendisinin olan tarım arazilerini kendi adına ve hesabına ekip biçmek yoluyla elde ettiği ürünleri satarak yürüttüğü tarım işleriyle geçimini sağladığını, buna göre müvekkilinin mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, kanun kapsamında sigortalı sayılacaklar arasında olduğunu, müvekkilinin 21.04.2022 tarihinde Tarım Bağ-Kur'u kapsamına alınması için başvuruda bulunduğunu, davalı Kurum'un 17.05.2022 tarihli cevap yazısında,

herhangi bir kesinti tespit edilemediğinden işlem yapılamadığı gerekçesiyle müvekkilinin talebinin reddedildiğini, müvekkilinin yürütmekte olduğu tarımsal faaliyete ilişkin olarak.

08.04.1994 tarihinde yetiştirdiği tütünü Universal şirketine, 29.05.1995 tarihinde yetiştirdiği tütünü ... şirketine, 09.05.1996 ve 16.05.1997 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Tütün Limited Şirketine, 19.06.1998 ve 11.03.2002 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Sarper Şirketine, 14.04.1999, 01.06.2000, 04.04.2001, 15.04.2003, 23.03.2004 ve 23.02.2005 tarihlerinde yetiştirdiği tütünü Tekel'e teslim ettiğini, ilgili Kurumlarca Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığını, buna ilişkin kayıtların dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, müvekkilinin tarımsal faaliyet yürüttüğüne ilişkin olarak Kurum'a tapu kayıtlarını da sunduğunu,

mülga 2926 sayılı Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca, adı geçen kuruluşlarla müvekkili arasındaki söz konusu ilişkinin Kurum kayıtlarının tetkikinden tespit edilebileceğini beyanla; müvekkilinin 01.01.1996 - 31.06.1998 ve 01.01.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve bu doğrultuda Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve yasaya aykırı olup reddedilmesi gerektiğini, davacının Kurum'a ibraz ettiği tevkifat listelerinin incelendiğini, tevkifat bedellerinin Kurum kayıtlarına intikal edip etmediğinin sorulduğunu, gelen yazı cevabında Bağ-Kur bedellerinin (0) olması nedeniyle kesinti bilgisine ulaşılamadığı belirtildiğinden davacının talebi doğrultusunda işlem yapılamadığını, Kurum'un 2013/11 sayılı Genelgesi'nin "Tevkifata istinahen sigortalılığın başlatılması ve bildirimi" başlığı altında yer verilen "Ancak,

mülga 2926 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre sigortalı sayıldıkları halde Kuruma kayıt ve tescili yapılmamış ve bu Teblif uyarınca sattıkları ürün bedellerinden 01.04.1994 tarihinden itibaren prim tevfikatı yapılan çiftçilerin, tevkifatın yapıldığını da gösteren belgeleri eklemek suretiyle Kuruma yazılı talepte bulunmaları halinde, tevkifat tutarının Kuruma intikal etmesi koşuluyla, tevfikat yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalıkları başlatılır." hükmü gereğince davacının taleplerinin reddedildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemin usulüne ve kanuna uygun bulunduğunu beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"...Davaya konu uyuşmazlığın esası yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmede; davacının talebi, sigortalılığının geriye dönük olarak tespitine yöneliktir. Şu halde, davacının sigortalılığının tespiti; tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı olgularından birinin gerçekleşmesine bağlıdır.

Davaya ilişkin yargılama kapsamında toplanan delillerden, davacının 1994-2005 yılları arasında Tekel Genel Müdürlüğü'ne ve çeşitli şirketlere tütün satışı yaptığı, söz konusu satışlardan ilk satış sırasında 08.04.1994 tarihinde satış bedelinden yapılan ve Kurum'a intikal ettirildiği saptanan prim tevkifatının bulunduğu, bunu takip eden 1995-1999 yılları arasında satış bedelinden aralıksız olarak prim tevkifatının yapıldığı saptanmış, bunu takip eden 2000-2005 yıllarında ise satış bedelinden prim tevkifatı yapıldığına dair bir kayıt veya belgeye rastlanmamıştır.

Yargıtay'ın yukarıya alıntılanan içtihadında belirtildiği üzere, ilk prim tevkifatını takip eden yıllarda ürün teslimatının veya prim tevkifatının yapılması yeterli olup bu şekilde prim tevkifatı ve ürün teslimatının, iki yıla kadar süreklilik arz ettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Buradan hareketle, davacının prim tevkifatına ve ürün teslimatına istinaden ilk prim tevkifatını takip eden ayın başından son ürün teslimatının yapıldığı yılın sonuna kadar geçen 01.05.1994 - 31.12.2005 tarihleri arasında sigortalı olduğu kabul edilmelidir.. " gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 01.01.1996 - 30.06.1998 ve 01.01.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve bu doğrultuda Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı belgelerle kanıtlanması gerektiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik incelemeye dayalı Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davaya konu uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,