Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4912 K.2025/13053

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılardan ..., ...,... vekili ile davalı ... Geri Dön.Hurda.. Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar ..., ..., ... vekili dava dilekçesinde, davacıların desteği ... ... ... 'ın, davalı ... Geri Dönüşüm Ltd.Şti işyerinde hurda malzeme taşıma işinde işçi olarak çalıştığını, kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinde işverenin talimatı ile beraber çalıştığı iş arkadaşı ... idaresinde bulunan 41... plaka sayılı araca hurda malzemeleri yükleyip yola çıktıklarını, yolda aracın frenlerinin tutmadığını fark etmeleri üzerine davacıların desteği ... ...'ın araçtan atladığını ve vefat ettiğini belirterek, İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/176 Esas sayılı asıl dava dosyasında davalı ... AŞ aleyhine açılan davada, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Gebze 3.İş Mahkemesinin 2014/304 Esas sayılı dosyasında, davacı eş ve çocuklar tarafından ... ... ...'ın işvereni ... Geri Dönüşüm Ltd.Şti ve davalı şirket işçisi kamyon şoförü ... aleyhine açılan davada, davacı ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL ve ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL ve davacı ... için 70.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan kaza tarihinden faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen İstanbul 37.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/212 Esas sayılı dosyasında ,davacı anne ... ve baba ... tarafından ... Sigorta aleyhine açılan davada, her bir davacı için 100 'er TL destekten yoksunluk tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınması talep edilmiştir.

Yargılama sırasında davacı anne ve baba vekili 26.11.2018 tarihli dilekçe ile maddi tazminata ilişkin talebini anne ... yönünden 23.207,66 TL ve baba ... bakımından 14.893,97 TL olarak arttırmıştır.

Davacı eş ve çocuklar vekili 27.11.2018 tarihli dilekçesi ile itirazın iptali davası olarak ikame edilen davanın alacak davası olarak görülmesini talep ederek asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden maddi tazminata ilişkin talebini 08.09.2016 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacı ... için 136.547,17 TL, davacı M. ... için 20.017,64 TL, davacı ... için 20.483,18 TL olarak arttırmıştır.

Davacı eş ... ve çocuklar ...,... vekili Bölge Adliye Mahkemesi incelemesi aşamasında verdiği ıslah dilekçesi ile 09.06.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda talebini davacı ... için 619.923,33-TL, davacı M. ... için 56.821,96-TL, davacı ... için 103.885,8-TL olmak üzere ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, dava konusu olayın meydana gelmesinde müteveffanın asli kusurunun söz konusu olduğunu, müteveffanın hareket halindeki araçtan atlamak sureti ile ölüme bizzat kendisinin sebebiyet verdiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... duruşmada davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"A-Asıl dava yönünden davacının davasının kabulü ile anne ... için 23.207,66TL, baba ... için 14.893,97TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline,

B- Asıl dava ile görevsizlik kararı öncesi birleşen İstanbul 37. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/2 12... /143 Karar sayılı dosyası yönünden davacının davasının ıslah artırım dilekçesi doğrultusunda davacının davasının kısmen kabulü ile eş ... için 124.972,12TL, oğul ... için 18.170,49TL, kızı ... için 18.636,03TL, maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 18.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline, fazlaya ilişkin kabul edilmeyen maddi tazminat isteminin reddine,

C-Birleşen Gebze 3.İş Mahkemesinin 2014/3 04... /680 Karar sayılı dosyası yönünden davacının davasının ıslah artırım dilekçesi doğrultusunda kısmen kabulü ile, eş ... için 155.406,20TL, oğul ... için 24.799,71TL, kızı ... için 24.799,71TL, maddi tazminatın kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkni kabul edilmeyen maddi tazminat isteminin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile her bir çocuk ve eş için 20.000,00'ar TL,

manevi tazminatın olay tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş.Nakl. San ve Tic. Ltd.Şti ile ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine " şeklinde hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilleri ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, Dairelerince duruşma açılarak rücuen tazminat davasında alınan bilirkişi heyeti raporlarının dosya arasına alınarak taraflara tebliğ edildiği, akabinde ... işçi ... ...'ın eşi ve çocukları ile anne ve babasının maddi tazminat hesaplarının, SGK tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirler ile sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine yapılan ödemeler de dikkate alınarak, TRH 2010 tablosuna göre yapılması bakımından dosyanın hesap bilirkişisine verildiği,

21.10.2022 tarihli hesap bilirkişi raporu ile 09.06.2023 tarihli hesap bilirkişi ek raporunun alındığı ve taraflara tebliğ edildiği, kesinleşen rücuen tazminat davasında alınan bilirkişi heyeti raporlarında iş kazasının meydana gelişinde davalı işveren ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin % 75 oranında, mütevaffa işçinin % 25 oranında kusurlu olduklarının, davaya konu trafik kazasına karışan 41... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, davaya konu olan tazminatların haksız fiilden kaynaklandığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi kararında kabul edilen tazminat tutarlarına yasal faiz işletilmesinin yerinde olduğu,

asıl dava dosyası davacılarına iş kazası kapsamında SGK tarafından rücuya tabi ödemelerin dikkate alınmasının gerektiği, yine aynı şekilde davalı ... şirketi tarafından asıl dava dosyası davacılarına yapılan ödemelerin de güncellenerek hesaplanan tazminat miktarından mahsup edilmesinin gerektiği, bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olduğu, İlk Derece Mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporunda, davacı eşin yeniden evlenme ihtimalinin % 17 olarak belirlenmesinin yerinde olduğu, davalı işveren şirkete atfedilen kusur oranlarına ilişkin itirazların yerinde olmadığı,

asıl dava dosyası ve birleşen Gebze 3. İş Mahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyası davacıları vekilinin 05.07.2023 tarihli ek bilirkişi raporuna beyan ve talep artırım dilekçesinin incelenmesi neticesinde, 6100 sayılı HMK'nun 357/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde yürütülen yargılama sürecinde davanın ıslahının istenemeyeceği, Bölge Adliye mahkemesince istinaf aşamasında alınan 09.06.2023 tarihli hesap bilirkişi ek raporunda, davalı işveren ...

Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin % 75 oranında, mütevaffa işçinin % 25 oranındaki kusur durumu dikkate alınarak davacı eş ...'in 755.470,50 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 110.382,61 TL), davacı çocuk ...'ın 123.386,98 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 18.028,20 TL), davacı çocuk ... ...'in 75.839,60 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 11.081,00 TL),

davacı anne ...'in 275.415,05 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 40.241,19 TL) ve davacı baba ...'in 118.464,59 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 17.308,98 TL) olarak maddi tazminat tutarlarının belirlense de asıl dava dosyası ve birleşen Gebze 3. İş Mahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyası davacılarının bu hususta istinaf kanun yoluna müracaat etmemesi,

yine kesinleşen rücuen tazminat davasında alınan bilirkişi heyeti raporlarında iş kazasının meydana gelişinde davaya konu trafik kazasına karışan 41... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kusurunun bulunmadığının tespit edilmesine rağmen davalı ...'ın, İlk Derece Mahkemesi tarafından aleyhine kurulan hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurmaması karşısında usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak karar verildiği,

dava konusu iş kazası nedeniyle davacının manevi tazminat taleplerine esas olmak üzere gerek kolluk, gerekse UYAP kanalıyla yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasına ilişkin kayıt, belge ve tutanaklar nezdinde, davacı eş ve çocukların duymuş olduğu elem ve ızdırap gözetilerek birleşen Gebze 3. İş Mahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyası davacıları lehine talepleri doğrultusunda manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle; istinaf kanun yoluna müracaat eden taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında yeniden karar verilerek;

"A) Asıl dava dosyası yönünden; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

Davacıların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

Davacı ... için 110.382,61 TL, davacı ... için 11.081,00 TL, davacı ... için 18.028,20 TL olmak üzere toplam 139.491,81 TL maddi tazminatın, davalının poliçe limiti ile sınırlı olmak ve birleşen Gebze 3. İşMahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyasında hükmedilen tutarlar nezdinde tahsilde tekerrür olmamak üzere, takip tarihi olan 18.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

B) Birleşen İstanbul 37. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/212 Esas ve 2014/143 Karar sayılı dava dosyası yönünden; davanın kabulü ile davacı ... için 23.207,66 TL, davacı ... için 14.893,97 TL olmak üzere toplam 38.101,63 TL maddi tazminatın, davalının poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, takip tarihi olan 18.01.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

C) Birleşen Gebze 3. İş Mahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyası yönünden; a)Maddi tazminat talebi yönünden, davanın kabulü ile

Davacı ... için 155.406,20 TL (Davalı ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 136.547,17 TL olduğu dikkate alınarak),

Davacı ... için 24.799,71 TL (Davalı ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 20.017,64 TL olduğu dikkate alınarak),

Davacı ... için 24.799,71 TL (Davalı ... Geri Dönüşüm Hurda Metal İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun 20.483,18 TL olduğu dikkate alınarak) olmak üzere toplam 205.005,62 TL maddi tazminatın, asıl dava dosyasında hükmedilen tutarlar nezdinde tahsilde tekerrür olmamak üzere, kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 177.047,99 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; bakiye 27.955,63 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,

b)Manevi tazminat talebi yönünden, davanın kabulü ile davacı ... için 70.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 13.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar ..., ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf aşamasında verdiği 5.7.2023 tarihli talep arttırım dilekçesinin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, kararı maddi ve manevi tazminat yönünden istinaf etmiş olduğunu, Bölge Adliye mahkemesinin gerekçesinin bu yönden hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... Vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle.

SGK tarafından yapılan ödemelerin mahsubu gerektiğini, davacılara sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin güncellenerek tazminattan mahsubu gerektiğini, sigorta şirketi ödemelerinin güncellenerek mahsupları yapılmış olsaydı poliçe limiti dışında kalan bir meblağ olmayacağını, davalı şirket tarafından da 15.000 TL ödeme yapıldığını, mahsup edilmediğini, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın tam ve asli kusurlu olduğu, kendisinin kusuru olmadığı,

kamyonun fren arızası değil müteveffanın araç hareket halinde iken yola atlaması sebebi ile kazanın meydana geldiği ortada olup, fren arızası olduğu kabul edilse dahi zarar görenin ağır kusuru ile illiyet bağının kesildiğini, araçta teknik arıza bulunmadığını, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Eldeki dosyada, ilk Derece Mahkemesi kararına esas alınan 08.09.2016 tarihli hesap raporunda, bakiye ömür süresi PMF 1931 yaşam tablosuna göre belirlenmek suretiyle müteveffanın %25 kusur oranı dikkate alınarak, bilinen dönem sonu olarak 13.10.2012 tarihi esas alınarak,

SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri ve sigorta şirketi ödemesi tenzil edilmeksizin eş ... yönünden 155.406,20 TL, ... için 24.799,71 TL , ... için 24.799,71 TL, anne ... için 23.207,66 TL, baba ... için 14.893,97 TL olarak maddi zarar hesaplanmış, hesaplanan zarar tutarının poliçe limitine orantılanması sonucu her bir hak sahibinin limit ile sınırlı olarak talep edebileceği tutarlar belirlenmiş ve bu tutarlardan sigorta şirketi tarafından davacı eş ve çocuklara yapılan ödemenin tenzili ile destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının nihai olarak Eş ... yönünden 124.972,12 TL, çocuk ... için 18.170,49 TL,

çocuk ... için 18.636,03 TL, anne ...için 23.207,66 TL, baba ... için 14.893,97 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacı anne ve baba vekili 26.11.2018 tarihli dilekçe ile maddi tazminata ilişkin talebini anne ... yönünden 23.207,66 TL ve baba ... bakımından 14.893,97 TL olarak arttırmıştır.

Davacı eş ve çocuklar vekili ise işveren aleyhine açılan ve bu dava ile birleştirilen dava da dikkate alınarak sigorta şirketinin sorumluluğu dışında kalan tazminat miktarının birleşen dava davalılarından tahsiline karar verilmesinin gözetilmesi kaydıyla hesap raporuna bir itirazı bulunmadığını belirterek, 27.11.2018 tarihli dilekçesi ile asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden maddi tazminata ilişkin talebi yönünden davacı ... için 136.547,17 TL, davacı . ... için 20.017,64 TL, davacı ... için 20.483,18 TL olarak davalılardan tahsilini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince hüküm bölümünde asıl ve birleşen davalara ilişkin talepler ve dosya numaraları hatalı olarak belirtilmekle beraber asıl ve birleşen davaların maddi tazminat yönünden kabulüne, davacı eş ve çocuklar açısından talep edilen manevi tazminatlar yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi sonrasında; davacı eş ve çocuklar tarafından ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin hükümleri bakımından istinaf yoluna başvurulmadığı, manevi tazminat,vekalet ücreti ve faize ilişkin hükümler yönünden kararın istinaf edildiği, yine davacı anne ve baba vekili ile davalıla...

Sigorta AŞ ve ...

Geri Dönüşüm Ltd.Şti tarafından istinaf yoluna başvurulması ile istinaf aşamasında alınan 09.06.2023 tarihli hesap raporunda bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu esas alınarak ve işlemiş dönem sonu 31.12.2023 olarak esas alınıp, davacı eş ...'in 755.470,50 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 110.382,61 TL), davacı çocuk ...'ın 123.386,98 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 18.028,20 TL), davacı çocuk ...'in 75.839,60 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 11.081,00 TL),

davacı anne ...'in 275.415,05 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 40.241,19 TL) ve davacı baba ...'in 118.464,59 TL (davalı ... sorumluluk sınırı : 17.308,98 TL) olarak maddi tazminat tutarlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde, "asıl dava dosyası ve birleşen Gebze 3. İş Mahkemesi'nin 2014/304 Esas ve 2014/680 Karar sayılı dava dosyası davacılarının maddi tazminata ilişkin hükümler bakımından istinaf kanun yoluna müracaat etmemesi karşısında usuli kazanılmış haklar dikkate alınarak karar verildiği" belirtilmesine rağmen,

hüküm bölümünde 09.06.2023 tarihli hesap raporu ile belirlenen tutarlar esas alınarak tazminat tutarların belirlenmiş olması nedeniyle anılan rapor dikkate alınarak hüküm kurulduğunun anlaşılması ve hüküm bölümünde "davacıların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla" denildikten sonra aynı paragrafta fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek çelişki yaratılması, öte yandan yine davacı eş ve çocuklar yönünden kurulan hükümde fazlaya ilişkin taleplerin reddedildiği belirtilmeksizin kabul edilen tazminat tutarları açısından infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR