Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/5324 K.2024/11053

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... mirasçıları, ..., ... Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 01.08.2003-01.07.2012 tarihleri arasında davalılara ait restoranda sırasıyla ..., şef ve işyeri müdürü olarak, bahşişlerin dağıtımıyla aylık ortalama net 3.500 TL ücretle çalıştığını, sadece 19.03.2008-31.03.2009 tarihleri arasında sigorta bildiriminin yapıldığını, iş yerinin davalılardan ... adına kayıtlı iken ...’na devredildiğini, 2007 yılında ... Tur. Şan. ve İnş. Tic. Ltd. Şti. olduğunu, ücretin elden ödendiğini belirterek 01.08.2003-01.07.2012 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş, 05.09.2017 tarihli dilekçesi ile talebini açıklamıştır.

II. CEVAP

1.Davalılardan ... ve ... Turizm İnş. ve Tic. Ltd. Şti. davacının 19.03.2008-31.03.2009 tarihleri arasında şirkete ait işyerinde çalıştığını, davanın süresinde açılmadığını, davacının ...'na ait dükkanda çalışmadığını, ... Tur. San. ve İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin ...'ın firmasının devamı olmadığını, aralarında organik bir bağ bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ..., davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının davalı nezdinde çalışması bulunmadığını, ücretin yazılı delille ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. 3.Feri Müdahil Kurum, Kurum kayıtlarının esas olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2019 tarihli ve 2017/347 Esas, 2019/260 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.2003 -01.07.2012 tarihleri arasında davalılar nezdinde çalıştığının tespiti ile 01.03.2003 -31.01.2008 tarihleri arasında davalılardan ...’a ait 1022498.034.05-83 sicil numaralı işyerinden Kuruma;

01.08.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 150 gün ve toplam 10,20 TL kazançla,

01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 14,10 TL kazançla,

01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 14,81 TL kazançla,

01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün ve toplam 16,29 TL Kazançla,

01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün ve toplam 17.70 TL kazançla,

01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 18,75 TL kazançla,

01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 19,50 TL kazançla,

01.01.2008-31.01.2008 tarihleri arasında 30 gün ve toplam 20,28 TL kazançla olmak üzere 1.021 gün,

01.02.2008-18.03.2008 ve 01.04.2009 - 01.07.2012 tarihleri arasında davalılardan ... Tur. İnş. ve Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait ... sicil numaralı işyerinden Kuruma;

01.02.2008-18.03.2008 tarihleri arasında 48 gün ve toplam 20,28 TL kazançla,

01.04.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 90 gün ve toplam 22,20 TL kazançla,

01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 23,10 TL kazançla,

01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 24,30 TL kazançla,

01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 25,35 TL kazançla,

01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 26,55 TL kazançla,

01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 27,90 TL kazançla,

01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 29,55 TL kazançla,

01.07.2012-01.07.2012 tarihleri arasında 1 gün ve toplam 31,35 TL kazançla olmak üzere 1.219 gün sigortalı çalışmasının bildirilmesi gerekeceğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili, davalı Şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2019/1765 E., 2021/1946 K. sayılı kararıyla; İstanbul 36. İş Mahkemesinin 30.05.2019 tarihli, 2017/347 Esas - 2019/260 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı ... vekili, davalı Şirket vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ile feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin, 13.09.2022 gün ve 2022/1822 Esas 2022/10408 Karar sayılı ilamı ile "Eldeki davada, Mahkemece, davalı ... hakkında olumlu olumsuz herhangi bir karar tesis edilmesi gerekirken; kendi içinde çelişki oluşturacak biçimde yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, dinlenen bordrolu tanıkların davacının iddialarıyla uyumlu beyanları, dosya kapsamında bulunan uyuşmazlık konusu dönem içinde düzenlenmiş Kira Sözleşmeleri, Vergi Dairesi ve SGK denetim raporları ile tescil kayıtları ve davacının bankalardaki irtibat adresleri ile 11.03.2003 tarihinde işyerinde işlediği kesinleşmiş suç kayıtları ve bozma sonrası alınan ek rapor birlikte değerlendirildiğinde davalı işyerleri arasında organik bağ bulunduğu ve davacının aynı anda işyerinin diğer şubelerinde de çalıştığı bu nedenle;

davacının 01.03.2003-01.07.2012 tarihleri arasındaki dönemde davalılara ait işyerlerinde çalıştığı, davacının ... Tur. İnş. ve Tic. San. Ltd.

Şti. ye ait 1033859.034.05-95 sicil numaralı işyerinden SGK'ya bildirilen 19.03.2008-31.03.2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitinde hukuki yarar bulunmadığı, 01.03.2003-31.07.2007 tarihleri arasında davalılardan ...'a ait 1022498.034.05-83 sicil numaralı işyerinden Kuruma 1.590 gün, 01.08.2007-18.03.2008 tarihleri arasında davalılardan ...'na ait 1024741.034.05-95 sicil numaralı ve Yeni Galata Köprüsü Altı adresinde “...” unvanıyla tescil edilen işyerinden Kuruma 228 gün, 01.04.2009-01.07.2012 tarihleri arasında davalılardan ...

Tur. İnş. ve Tic. San. Ltd. Şti.ne ait ... sicil numaralı işyerinden Kuruma 1.171 gün (toplam 2.989 gün) sigortalı çalışmasının bildirilmesi gerekeceği kanaatine varılmış;

Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.2003-01.07.2012 tarihleri arasında davalılar nezdinde çalıştığının tespiti ile

01.03.2003-31.07.2007 tarihleri arasında davalılardan ...’a ait ... sicil numaralı işyerinden Kuruma;

01.08.2003- 31.12.2003 tarihleri arasında 150 gün ve toplam 10,20 TL kazançla

01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 14,10 TL kazançla

01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 14,81 TL kazançla

01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün ve toplam 16,29 TL kazançla

01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün ve toplam 17,70 TL kazançla

01.01.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 18,75 TL kazançla

01.07.2007 - 31.07.2007 tarihleri arasında 30 gün ve toplam 19,50 TL kazançla

olmak üzere 1440 gün,

01.08.2007-18.03.2008 tarihleri arasında davalılardan ...’na ait 1024741.034.05-95 sicil numaralı ve Yeni Galata Köprüsü Altı adresinde “...” unvanıyla tescil edilen işyerinden Kuruma;

01.08.2007 - 31.12.2007 tarihleri arasında 150 gün ve toplam 19,50 TL kazançla

01.01.2008 - 18.03.2008 tarihleri arasında 78 gün ve toplam 20,28 TL kazançla

olmak üzere 228 gün,

01.04.2009 - 01.07.2012 tarihleri arasında davalılardan ... Tur. İnş. ve Tic. San. Ltd. Şti. ne ait 1033859.034.05-95 sicil numaralı işyerinden Kuruma;

01.04.2009- 30.06.2009 tarihleri arasında 90 gün ve toplam 22,20 TL kazançla

01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 23,10 TL kazançla

01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 24,30 TL kazançla

01.07.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 25,35 TL kazançla

01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 26,55 TL kazançla

01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 27,90 TL kazançla

01.01.2012 - 30.06.2012 tarihleri arasında 180 gün ve toplam 29,55 TL kazançla

01.07.2012 - 01.07.2012 tarihleri arasında 1 gün ve toplam 31,35 TL kazançla

olmak üzere 1.171 gün sigortalı çalışmasının bildirilmesi gerekeceğinin tespitine

Fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... mirasçıları, ..., ... Turz. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının davalı nezdinde çalışması bulunmadığından husumet yönünden ve süreden davanın reddi gerektiğini belirterek hükmü temyiz etmiştir.

2.Davalı Şirket ve davalı ... mirasçıları vekili, müvekkil şirketin 24.01.2007 tarihinde Yeni Galata Köprüsü Karaköy/Boğaz tarafı KB1 no.lu işyerinde Ayhan Özel ve ... tarafından kurulduğunu, Yeni Galata Köprüsünde bulunan dükkanların İBB'ye ait olup bunlar açık artırma ihale usulü ile kiraya verildiğini, davalı ...'a ait işyeri olan KB-28 no.lu dükkanın yeni KB-1 olarak ihaleye çıkarılmak suretiyle kiraya verildiğini, müvekkiller tarafından eski KB-28 yeni KB-1 no.lu dükkan ihaleden alınmak suretiyle İBB'den 01.04.2008 tarihinde kiralandığını,

ancak eski KB-27 no.lu dükkan ile ihaleden müvekkiller tarafından kiralanan eski KB -28 ile birleştirilerek tek dükkan olarak yeni KB-1 olarak İBB ile 10.07.2008 tarihinde yeniden kira sözleşmesi imzalandığını, ... ile müvekkileri arasında hukuki ve ticari bir bağ olmadığını, kararın hatalı olduğunu belirtip, bozulmasını talep etmiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar ve feri müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ve feri müdahil SGK vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,