Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6740 K.2024/10391

Taraflar arasındaki davalının diğer davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının belirlenmesi ile re'sen bildirge ve bordro tanzimine ilişkin Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işçi ...'ın davalı Kuruma şikayetlerine itibar edilerek davalı şirket hakkında re'sen aylık prim ve hizmet belgesi düzenlendiği, davacı şirket ile dava dışı ...

Uluslararası Nakliye Şirketinin kardeş ve grup şirketi oldukları, her iki şirket yetkilisinin aynı kişi olduğu ve her iki şirkette en çok hissenin de aynı yetkili kişide olduğu, bir şirkette sigortalı olan bir kişinin aynı şirketin alt, grup veya kardeş şirketlerinin işlerini yapmasında ve bu şirketler için çalışması halinde Yargıtay'ın bu işçinin tek bir şirket üzerinden sigortasının yapılmasını yeterli saydığı, Ulaştırma Bakanlığı Karayolları Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından davacı şirket ile dava dışı ...

Nakliye Şirketini grup şirketi olarak tanımladığı, dava dışı ...'ın iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğu, hiçbir zaman sigortasız ve kaçak olarak çalışmadığı, ...'ın aynı şirketin kardeş grup şirketi olan ...

Otomotiv Şirketine ait araçla birkaç gün çalışması sebebiyle şikayet eden işçinin sigortasız çalıştığı anlamını taşımadığı iddiasıyla davalı Kurum tarafından 07.01.2020 tarihli 45102858-202.01.01- E. 320246 sayılı ek aylık prim hizmet belgesinin iptaline, dava dışı ...'ın davacı şirkette kayıt dışı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket hakkında ... tarafından 21.02.2019 tarihli 2993171 varide numarası ile şikayette bulunulduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Denetmenlerinin 06.09.2019 tarih ve 2019/HA/024 sayılı raporu ile ...'ın 22.10.2012-23.12.2012 ve 04.08.2017-10.10.2017 tarihleri arasında kayıt dışı çalıştığının tespit edildiği, denetim raporuna istinaden 10.10.2019 tarih E. 15332389 sayılı yazı ile ... Otomotiv Nakliyat Tic. ve San. Ltd.

Şti.'den adı geçen sigortalı adına belirtilen dönemler için ek aylık prim ve hizmet belgeleri ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin düzenlenerek Kuruma gönderilmesinin talep edildiği, anılan yazının 26.10.2019 tarihinde tebliğ alınmasına rağmen süresinde evrakların verilmediği, bu sebeple ilgili aylara ait işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri ile ek aylık prim ve hizmet belgelerinin 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 103 üncü maddesine göre re'sen tanzim edildiği ve şirket yetkilisine tebliğ edildiği,

Ticaret Bakanlığı Kapıkule Gümrük Müdürlüğü ile Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde şikayetçi ...'ın anılan işyerinden şoför olarak yurda giriş çıkış yaptığı ve bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediği tespit edildiğinden, ek aylık prim ve hizmet belgeleri ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgesinin iptal edilmesine yönelik talebin yerinde olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... Uluslararası Nakliye İnşaat Taahhüt Tur. Tic. Ltd. Şti.'de 08.03.2011 tarihinde uzun yol kaptanı olarak çalışmaya başladığı, 27.12.2017 tarihinde ayrıldığı, 08.05.2017 tarihinde yeniden işe başladığı, 01.11.2017 tarihinde işveren tarafından iş akdinin sonlandırıldığı, bu tarihler arasında ... Uluslararası Nakliye İnşaat Taahhüt Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sigortasının yatırıldığı, ... Otomotiv Nakliyat Tic.ve San. Ltd.

Şti.'de yük anlaşması olduğu için çalıştırıldığı, ek hizmet sigortalarının yatırılmadığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirim yapılmadığı bilgisine ulaştığından, Kapıkule Gümrük İdare Müdürlüğü, Hamzabeyli Gümrük İdare Müdürlüğüne çalıştığı süre zarfında iş ünvanı ile gittiği ülkeler, gittiği araçların plakalarına ilişkin bilgilerin sorulduğu ve yurda giriş çıkışlarının Sosyal Güvenlik Kurumuna ibraz edildiği, kaçak işçi olarak çalıştırıldığının tespit edildiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kara ile davalı ...'ın davacı şirket bünyesinde geçici görevlendirme ile çalıştığı, görevlendirmeyi yapan ... Oto. Uluslararası Nakliyat Tic ve Ltd.

Şti ile iş sözleşmesi devam etmekle olup, davalının 22.10.2012-23.12.2012 ve 04.08.2017-10.10.2017 tarihleri arasında davacı şirketin değil görevlendirmeyi yapan şirketin sigortalısı olduğu dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu, davaya konu devrede davacı işyerinde bildirimsiz/kayıt dışı çalıştığı iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğu, davalı ...'ın dava dışı ... Uluslararası Nakliye Şirketi bünyesinde çalışan kayıtlarda yer alan sigortalı eleman olduğu davacı ... Oto.

Nakliye Ltd. Şti.'nde geçici olarak görevlendirilmiş bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı Kurumun 07.01.2020 tarih 45102858-202.01.01-E.320246 sayılı işlemin iptaline, ...'ın davacı iş yerinde kayıt dışı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahse konu Kurum işlemlerinin Kurum Denetmenliği'nin 06.09.2019 tarih ve 2019/HA/024 sayılı raporu gereğince tesis edildiği, dolayısı ile Kurum işlemlerinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, Müdürlüklerinde kayıtlı 24532 01 01 0029087 014 01-81 sicil numaralı ... Otomotiv Uluslararası Nak. Tic.ve San. Ltd. Şti. unvanlı davacı iş yeri hakkında [TCKN] T.C. kimlik numaralı ...'ın 21.02.2019 tarihli dilekçesi ile, ...

Otomotiv Uluslararası Nakliyat Tic. ve San. Ltd.

Şti. çalışmasına rağmen buradaki ek hizmet sigorta primlerinin yatırılmadığı iddiası ile şikayette bulunduğu, Kurumun denetmenliğince, ...'ın davacıya ait "Tır İle Nakliye" konulu iş yerinde sigortasız çalışıp çalışmadığı konusunda araştırma ve incelemeler yapıldığı, bu kapsamda Kurum tarafından 2019/H.A/024 sayılı 06/09/2019 tarihli durumun tespit raporu düzenlendiği, Kurum kayıtlarının incelenmesi neticesinde, sigortalı ...'ın şikayetine konu dönemde ...

Uluslararası Nakliyat İnş.Taah. Tur. Tic. Ltd. Şti'.ye ait 2.4941.01.01.1009953.014.01-83 sayılı iş yerinden Kuruma bildirildiğinin anlaşıldığı, yapılan soruşturma kapsamında, Kapıkule Gümrük Müdürlüğü'nün cevabi yazısında 22.10.2012-23.12.2012 tarihlerinde ...'ın ... Otomotiv Uluslararası Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne ait araç ile yurt dışına giriş çıkış yaptığı yine 19.08.2012-10.09.2012 tarihlerinde Trans 14 Ulus. Nak. Tur. ve Tic. Ltd.

Şti'ye ait araç ile yurt dışına giriş çıkış yaptığının tespit edildiği, yine yapılan soruşturmalarda, Kapıkule Gümrük Müdürlüğünün ve Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğünün ikinci cevap yazılarında 04.08.2017-22.08.2017 ve 25.09.2017-10.10.2017 tarihleri arasında ... Otomotiv Uluslararası Nak. Tic. ve San. Ltd.

Şti.'ne ait araçlarla yurt dışına giriş çıkış yaptığının tespit edildiği, kamu kurumlarından elde edilen belgeler, şikayetçi sigortalının ifadeleri, toplanan deliller neticesinde, sigortalı ...'ın ... Otomotiv Uluslararası Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne ait araçlar ile Trans 14 Ulus. Nak. Tur. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ait araçlarda sigortasız çalıştığının saptandığı, neticeten, söz konusu durumun tespit raporu gereğince, ...'ın 22.10.2012-23.12.2012 ve 04.08.2017-10.10.2017 tarihleri arasında davacı iş yerinde kayıt dışı çalıştığının tespit edildiği, Kurumun Denetim Raporuna istinaden, 10.10.2019 tarih E.15332389 sayılı yazı ile ... Otomotiv Uluslararası Nak. Tic. ve San. Ltd.

Şti.'den adı geçen sigortalı adına belirtilen dönemler için Ek Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin düzenlenerek Kuruma gönderilmesinin istendiğini, söz konusu yazının 26.10.2019 tarihinde tebliğ alındığını fakat Kuruma süresinde verilmediği,

bu itibarla davaya konu 07.01.2020 tarihli E.320246 sayılı ilgili aylara ait işe giriş ve işten çıkış bildirgeleri ile ek aylık prim ve hizmet belgeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ve 25.08.2016 tarih, 29812 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 103 üncü maddesine göre re'sen tanzim edildiğini ve şirket yetkilisine tebliğ edildiği,

somut olayda, kamu kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgeler kapsamında Ticaret Bakanlığı Kapıkule Gümrük Müdürlüğünün 16.05.2019 tarih ve E.0044433664 sayılı yazısı ve Ticaret Bakanlığı Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğünün 17705/2019 tarihli E.00044455595 sayılı yazılarından sigortalı ...'a ait Kuruma verilmesi gereken belgelerin verilmediğinin görüldüğü,

5510 sayılı Kanun gereğince, [TCKN] T.C. kimlik numaralı ...'ın 22.10.2012-23.12.2012 ve 04.08.2017-10.10.2017 tarihleri arasında davacı işveren nezdinde tespit edilen çalışmalarına yönelik işverenden 10.10.2019 tarih ve E.15332389 sayılı yazı ile sigortalı adına belirtilen dönemler için ek aylık prim ve hizmet belgesi talep edildiği, bu tebligatın 26.10.2019 tarihinde tebliğ alındığını ancak 5510 sayılı Kanun'da belirtilen bir aylık süre içerisinde işveren tarafından düzenlemediğini, bu nedenle müdürlük tarafından re'sen düzenlenerek 07.01.2020 tarihli E. 320246 sayılı yazı ile işverene bilgi verildiği,

iş bu hüküm gereğince, Ticaret Bakanlığı Kapıkule Gümrük Müdürlüğü ile Hamzabeyli Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde sigortalı ...'ın davacı iş yerinde şoför olarak yurda giriş çıkış yaptığı ve bu çalışmaların Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediğinin denetim raporu ile tespit edildiği ve iş yerinde kayıt dışı olarak çalıştığı tespit edilen sigortalı adına ilgili dönemler için re'sen tanzim edilen Ek Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin iptal edilmesine yönelik itirazın Kurumun Komisyon kararı ile yersiz bulunarak itirazın reddine karar verildiği,

Kurum tarafından dava konusu işlemlerin yukarıda açıklanan minvalde gerçekleşmiş olup usul ve yasalara uygun olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; dahili davalı olmasını gerektiren bir durum olmadığı, işlemi yapanın kendisi olmadığı, bu sebeple dahili davalı olarak gösterilmesinin mümkün olmadığı, işlemi yapanın davalı Kurum olduğu,

hal böyle iken davaya dahil edilmesinin mümkün olmadığı ve kararın bu sebeple kaldırılması gerektiği, aynı şekilde kararda aleyhine hiçbir hükme yer verilmemesi gerektiği, eğer böyle bir kabul ile hareket edilecek olursa bundan sonra herhangi bir kuruma şikayet üzerine yapılacak her türlü ihbarda veya başvuruda vatandaşın taraf olması gibi bir durumun ortaya çıkacağı bunun Anayasal bir hak olan şikayet hakkının engellenmesi olduğu, her bir davada bu kadar vekalet ücreti ve sair yargılama giderine mahkum edilmesinin kendisi için ağır bir yük olduğu,

bu sebeple gerek davanın kabulü, gerekse tarafına yükletilen yargılama giderleri bakımından kararın istinaf incelemesi ile kaldırılmasını talep ettiği, talebinin buna yönelik olarak değerlendirilmesini özellikle talep ettiği, dahili davalı diye bir Kurumun HMK'da olmadığı, her ne kadar tarafının dahili davalı olmasına karar verildiği ve davaya dahil edildiği, kesinlikle dahili davalı olmaması gerektiği, davaya konu işlemin tarafından yapılmadığı, işlemi yapan kim ise onun davalı olduğu, kendisinin bir sorumluluğu bulunmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile geçici iş ilişkisi veya birlikte istihdam kapsamında, işçi devrine yönelik 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Borçlar Kanunu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırılık teşkil eden bir durumun mevcut olmadığı, davaya konu devrede davacı iş yerinde bildirimsiz/kayıt dışı çalıştığı iddialarının yasal dayanaktan yoksun olduğu, dahili davalı ...'ın dava dışı ...

Uluslararası Nakliye şirketi bünyesinde çalışan kayıtlarda yer alan sigortalı eleman olduğu, davacı ... Oto. Nakliye Ltd.

Şti'de geçici olarak görevlendirilmiş bulunduğu anlaşılmakla, taraflar arasında görülüp kesinleşen idare mahkemesi kararı da gözetildiğinde davalı Kurumun 07.01.2020 tarih ve 45102858- 202.01.01.E.320246 sayılı işlemin iptaline karar verilmesinin yerinde olduğu, dahili davalının davaya dahil edilmesine itirazda bulunmuşsa da hak alanını ilgilendirmesi nedeni ile davaya dahil edilmesinde ve dava sonucunda aleyhine karar verilmesi nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasında bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalının diğer davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının belirlenmesi ile re'sen bildirge ve bordro tanzimine ilişkin Kurum işlemlerinin iptaline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,