Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/6841 K.2024/9637

Taraflar arasındaki sigorta başlangıç tarihinin tespitine davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 18602473 sigorta sicil numarası ile 15.05.1988 tarihinde 814761 sicil numaralı Van ili, Erciş Yarı Açık Ceza infaz Kurumunun ihale işini yapan firma müteahhidi davalı ...'a ait ... sicil numaralı davalı şirkette sigortalı işçi olarak çalışmaya başladığını, SGK kayıtlarında görüleceği üzere şahsının işe giriş bildirgesinin bulunduğunu, kendisinin davalı şirkette 1,5 yıl çalışmasına rağmen davalının sigortasını hiç yatırmadığını, davalının SGK kayıtlarında da görüleceği üzere, davalı şirkette işe giriş tarihi olan 15.05.1988 tarihi itibari ile bir günlük sigortalının tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ile dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, çalışma olgusunun yöntemine göre kanıtlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile davacının 15.05.1988 tarihinde 1 gün süreyle asgari ücretle 506 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60-G maddesine göre davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.01.1990 tarihi olduğunun tespitine, 15.05.1988 tarihindeki (1) günlük çalışmasına ait primin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, davalı işverene yönelik açılan davanın takipsiz bırakılması sebebiyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, bildirgedeki imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti için imza incelemesi yapılması, vekille temsil edilmeyen davacı lehine vekalet ücretine, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesi, gerektiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; ''Davacının 02.04.2019 tarihli ön inceleme duruşmasında, davalı işveren hakkındaki davayı atiye terk ettiğini, takip etmediğini bildirdiği, 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine göre dava tarihinden önce başvuru koşulunun yerine getirildiği, sigortalı işe giriş bildirgesinin (289/79 sayılı müfettiş tutanağına istinaden resen) düzenlenmesi nedeniyle hak düşürücü sürenin işlemediği, Kurum kayıtlarında görülen sigortalılık başlangıç tarihine göre eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının bulunduğu,

işe giriş bildirgesindeki kimlik bilgileri ile davacının nüfus kayıtlarının uyumlu olduğu, sigortalı sicil numarasının davacının daha sonraki çalışmalarında kullanılan sicil numarası olduğu, işyerinin bu tarihte Kanun kapsamında olduğu, Mahkemece hüküm altına alınan sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1981 tarihinden sonra olması nedeniyle 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesine göre 18 yaşın ikmalinin gözetildiği anlaşılmakla birlikte; vekille temsil edilmeyen davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Ne var ki bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı Kurum hakkında açılan davanın kabulüne, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.01.1990 olduğunun tespitine, davalı işveren ... hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına, vekille temsil edilmeyen davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmediğine'' gerekçesi ile

''Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin kabulü ile İstanbul Anadolu 21. İş Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli, 2018/495 Esas - 2021/469 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, 1-Davalı Kurum hakkında açılan davanın kabulüne, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 02.01.1990 olduğunun ve 15.05.1988 tarihindeki (1) günlük çalışmasına ait primin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine,

Davalı işveren ... hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına'' şeklinde hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının sigorta başlangıç tarihinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; mülga 506 sayılı Kanun'un 108/1 inci maddesine göre; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı Kanun'lara veya bu Kanun'a tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir. Ayrıca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6, 9 ve 79 uncu maddesi (5510 / 7a maddesi) hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, davacıya ait hizmet döküm cetveline göre; uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,